BossVuiNgoan
New member
Cả làng đang xôn xao về "bộ tứ quyền năng" Mỹ-Nhật-Ấn Độ-Australia đây! Đây chính là tín hiệu cho thấy bức tranh an ninh châu Á sắp có những plot twist cực mạnh, được Mỹ reframe lại thành phạm vi Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương luôn nha.
Plot twist về tên gọi cũng xịn không kém ️
Giờ không ai xài cụm từ "châu Á-Thái Bình Dương" nữa đâu, mà phải "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" cơ - theo style của team Trump và hội bạn thân ở khu vực. Cái tên này là hint cho thấy cục diện an ninh khu vực đang thay đổi kiểu gì đấy.
Bằng chứng rõ ràng nhất là 4 anh tài Mỹ, Ấn Độ, Australia và Nhật Bản đã officially thông báo thành lập một lực lượng chung để tuần tra và flex tầm ảnh hưởng từ Ấn Độ Dương tới Thái Bình Dương, bao gồm cả biển Đông và biển Hoa Đông luôn nhé.
Đối thoại an ninh bốn bên hay gọi tắt là "Bộ tứ" này, ban đầu được thủ tướng Nhật Shinzo Abe đề xuất từ năm 2007 rồi đấy. Nhưng hồi đó Trung Quốc phản ứng cực gắt, bảo là hợp tác quốc phòng với Ấn Độ là nhằm chống lại sự phát triển của họ.
Comeback cực bất ngờ của "Bộ tứ"
Sáng kiến "Bộ tứ" bất ngờ make a comeback và tiến triển nhanh như chớp vào ngày 12/11, khi đại diện 4 nước chính thức họp bốn bên lần đầu tiên tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ hội nghị cấp cao ASEAN 31. Timing này trùng hợp với chuyến công du lịch sử của tổng thống Trump đến châu Á, đi qua 5 nước luôn.
Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), rõ ràng nhóm này đặt chương trình nghị sự về an ninh với Trung Quốc làm trọng tâm. Việc "Bộ tứ" hồi sinh cho thấy mối lo ngại và khó chịu tăng vọt trong giới ngoại giao ở Washington, Tokyo, Canberra và New Delhi khi chứng kiến Trung Quốc lên level với tốc độ khủng cả về kinh tế lẫn sức mạnh quân sự dưới thời ông Tập Cận Bình.
Trong thông cáo sau cuộc họp ngày 12, bốn nước cho biết họ cam kết bảo đảm gìn giữ khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương "tự do cởi mở", "tôn trọng luật pháp quốc tế" và "trật tự dựa trên các quy định" - những cụm từ được cho là ám chỉ những gì các nước này nghĩ về hành động của Trung Quốc trong tranh chấp trên bộ, trên biển và trong thương mại, bao gồm việc Bắc Kinh từ chối công nhận và chấp hành phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) ở The Hague về vấn đề biển Đông.
Chiến lược mới đối đầu với Trung Quốc hướng tới một "mặt trận thống nhất", trong đó spotlight chính là cuộc cạnh tranh tay đôi giữa Bắc Kinh và Washington.
Bước đệm đầu tiên hướng tới "NATO châu Á"
Cuộc gặp "Bộ tứ" diễn ra trong tình hình Mỹ có dấu hiệu xoay trục chiến lược một lần nữa. Với việc nhấn mạnh khái niệm "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" thay cho "châu Á-Thái Bình Dương", ông Trump đã gửi một message rõ ràng tới Trung Quốc rồi đó.
SCMP đánh giá, chiến lược mới là một phần trong chính sách đối ngoại ở Đông Á của ông Trump theo hướng "cân bằng cứng". Ông coi đây là cách để maintain Mỹ hiện diện trong khu vực, sau khi Nhà Trắng tuyên bố chính sách "xoay trục châu Á" của cựu tổng thống Barack Obama đã kết thúc, và ông Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Dù là siêu cường duy nhất trên Thái Bình Dương từ sau Thế chiến II, sức mạnh đối ngoại và quân sự của Mỹ hiếm khi vươn tới Ấn Độ Dương. Nhưng thỏa thuận mới với Nhật, Ấn Độ và Australia đã thể hiện cam kết của Washington - cả trên bình diện ngoại giao và quân sự - ở khu vực, đồng thời làm rõ tầm quan trọng của một đồng minh như Ấn Độ.
Các nước khác trong khu vực như Hàn Quốc, Singapore, Indonesia, Philippines... cũng có thể hưởng lợi từ quan hệ hợp tác đa phương do Mỹ dẫn dắt tại châu Á. Điều này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của địa chính trị hàng hải trong một thế giới hội nhập.
Đấu sân với "Vành đai và Con đường"
Về mặt kinh tế, sáng kiến "Bộ tứ" được xem là câu trả lời đáp lại "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc - sáng kiến do ông Tập Cận Bình khởi xướng, nhằm thiết lập con đường thương mại trên bộ và trên biển xuyên Á-Âu lấy Trung Quốc làm trung tâm.
Dù các thành viên "Bộ tứ" phủ nhận mục tiêu hợp tác nhằm vào "bên thứ ba", nhưng giới quan sát cho rằng họ nhìn thấy mối đe dọa tiềm tàng đối với hòa bình và ổn định của khu vực và toàn cầu rồi. Bốn nước khẳng định hướng tới thúc đẩy sự tự do, tự chủ trong khu vực.
Tóm lại thì sao?
Điều có thể hình dung về "Bộ tứ", bên cạnh các quan điểm chung được chia sẻ, là bốn nước không có cạnh tranh về lợi ích trong các vấn đề an ninh khu vực, dù là ở biển Đông, biển Hoa Đông hay trong vấn đề Triều Tiên. SCMP nhận xét, các yếu tố đó là tiền đề cho phép nhóm hợp tác phát triển thành một "NATO châu Á", và đem lại sự thay đổi kịch tính trong bức tranh an ninh khu vực nhiều thập kỷ tới.
Nguồn: soha.vn