Khóa luận chưa xong, thực tập chưa đủ giờ, chứng chỉ còn thiếu vài cái... Đấy là chưa kể đến hàng tá câu hỏi trong đầu kiểu "ra trường làm gì đây?", "kiếm việc ở đâu bây giờ?" Đúng là cuộc đời sinh viên năm cuối chẳng dễ dàng tí nào!
Áp lực chồng áp lực - cuộc sống "máy bay bà già" của gen Z
Sáng đến trường làm đồ án, chiều tối phải chạy việc - đó là reality show hằng ngày của Nguyễn Thị Ngọc Khánh, sinh viên năm cuối Đại học Bách Khoa Hà Nội. Chọn con đường làm trái ngành, Khánh phải đối mặt với không biết bao nhiêu câu hỏi "tra tấn" từ mọi người.
"Mình vừa phải cố gắng đến trường để hoàn thành việc học đồng thời phải làm tốt công việc ở văn phòng. Mình còn phải đối mặt với hàng ngàn câu nói như: Học bách khoa tốt như thế sao lại từ bỏ? Tại sao lại làm trái ngành? Đấy là cơ hội tốt mà...", Khánh chia sẻ.
Còn Nguyễn Minh Bách - sinh viên năm 4 ngành Sư phạm Hoá Học CLC, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thì đang trong trạng thái "sống ảo" theo kiểu... sống để làm deadline
"Mình liên tục phải thức khuya, có những hôm phải thức xuyên đêm để hoàn thành deadline, nhiều hôm bỏ bữa và luôn trong trạng thái mệt mỏi. Bên cạnh đó, việc suy nghĩ nhiều khiến mình cảm thấy rất stress. Mình không có khoảng thời gian làm việc cụ thể nhưng thường sẽ kết thúc một ngày vào khoảng 3h sáng, có những ngày sẽ là xuyên đêm", Bách tâm sự.
Thời điểm này, các bạn sinh viên năm cuối phải multitasking cực mạnh: khóa luận, báo cáo thực tập, chứng chỉ... tất cả phải xong xuôi để kịp nhận bằng tốt nghiệp. Áp lực là không thể tránh khỏi rồi!
Mặc dù nhiều công việc giờ không cần bằng tốt nghiệp ngay, nhưng theo Ngọc Khánh, hoàn thành đúng hạn là cách đánh dấu một chặng đường đã đi qua mà không để dở dang.
"Việc kết thúc một chương trình học, hoàn thành các chứng chỉ để ra trường dễ hơn nhiều so với những áp lực công việc sau này. Nếu cái dễ mà mình không hoàn thành tốt thì sao mình có thể hoàn thành những cái lớn. Với nhiều môi trường chuyên nghiệp, dù mình làm trái ngành vẫn cần phải có bằng tốt nghiệp", Khánh nói.
Với Bách thì chiến thuật là "việc gì hot hơn làm trước" - mục tiêu nhận bằng đúng hạn luôn được ưu tiên số 1, dù cho có khó khăn thế nào đi nữa.
Và không chỉ stress vì quá tải, các bạn "tân cử nhân" tương lai còn bị shock nặng khi thực tế công việc khác xa những gì học trên giảng đường vs
"Ra trường phải kiếm được việc xịn xò!"
Học đại học là để có cơ hội tốt hơn, nhưng tìm được việc phù hợp, đúng chuyên môn chưa bao giờ là easy mode cả! Nỗi lo về việc làm, thu nhập, thích nghi môi trường mới... cứ quẩn quanh trong đầu mấy bạn sắp ra trường, đặc biệt là những người chọn làm trái ngành như Ngọc Khánh.
"Làm việc trái ngành nên mình không có nhiều cơ hội bằng các bạn học đúng ngành, vị trí công việc cũng như thu nhập có phần không được như mong muốn. Có những thời điểm, mình cảm thấy những nỗ lực trở thành con số 0, những gì mình bản thân làm vẫn là chưa đủ. Và đôi khi mình còn hoài nghi về chính năng lực cũng như đặt rất nhiều câu hỏi cho bản thân như 'mình đã thật sự cố gắng hay chưa?' hay 'tại sao mình lại kém như thế'", Khánh chia sẻ.
Thêm vào đó là áp lực từ bạn bè đồng trang lứa (Peer Pressure đó mọi người ơi!), cùng với những ảnh hưởng từ mạng xã hội khiến tâm lý các bạn sinh viên sắp ra trường càng nặng nề hơn
Nhưng plot twist là đôi khi những áp lực đó lại thành động lực để vươn lên đấy! Phạm Thu Yến - sinh viên khoa Xuất Bản, Học viện Báo chí và Tuyên truyền có quan điểm khá positive:
"Chứng kiến thành công của các bạn đồng trang lứa mình rất ngưỡng mộ. Đằng sau hào quang đó là một quá trình nỗ lực vất vả. Bởi vậy, bản thân phải quay lại đặt câu hỏi cho mình, tìm ra hướng đi để cải thiện. Người ta nói mỗi người đều có một cuộc đời riêng, nên quan trọng là bản thân tốt hơn chính mình của ngày hôm qua. Hạnh phúc đến từ quá trình cố gắng để phát triển".
Còn về chuyện lương lậu thì sao? Phạm Thu Yến khuyên rằng giai đoạn mới vào nghề đừng quá focus vào tiền bạc.
"Mặc dù thu nhập cũng rất quan trọng, nhưng ở khoảng 1-2 năm đầu sự nghiệp, các bạn trẻ nên ưu tiên các yếu tố phát triển bản thân. Bên cạnh đó, các yếu tố như lộ trình thăng tiến, chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc cũng vô cùng quan trọng. Với một người luôn hết mình trong công việc, sẵn sàng lăn xả và học hỏi thì chắc chắn sẽ sớm nâng cao giá trị bản thân, tăng thu nhập", Yến share thêm.
Vượt qua "khủng hoảng tuổi 22" như thế nào?
Bùi Đức Anh (2000), hiện đang làm việc tại Viettel Media - người từng trải qua giai đoạn này rất hiểu nỗi khổ của các bạn sinh viên đang chuẩn bị tốt nghiệp.
Hiện tại Đức Anh cũng đang làm trái ngành, anh từng trải qua những áp lực tương tự. Thiếu kinh nghiệm, choáng ngợp với môi trường làm việc dẫn đến sai sót là chuyện khó tránh khỏi.
Vi Hồng Hà Sương (2000), đang làm việc tại VTC Now sau 1 năm ra trường cũng có những tâm sự chân thành:
"Khi mới ra trường, mình không có định hướng cụ thể trong công việc và không xác định được điểm mạnh thực sự của bản thân. Có nhiều công ty, cơ quan mình mong muốn được làm việc, họ có tuyển dụng nhưng mình không đáp ứng đủ yêu cầu. Vì thế, mình phải bắt đầu từ việc làm ở các vị trí phù hợp với ngành học, sau đó, dần dần tìm các cơ hội tốt hơn".
Môi trường làm việc thực tế khác xa trường lớp nhiều lắm! Hà Sương nhận ra kiến thức học ở giảng đường chỉ là nền tảng, còn trong thực tế, nhà tuyển dụng đòi hỏi nhiều kỹ năng và kinh nghiệm thực chiến hơn.
Đức Anh có lời khuyên cho các bạn đang gặp áp lực: "Mình biết ở thời điểm này nhiều bạn chắc chắn cũng sẽ gặp phải áp lực như mình đã từng trải qua, đặc biệt là áp lực đồng trang lứa. Thế nhưng, mỗi người có một lộ trình riêng cho sự nghiệp của mình. Hãy nghiên cứu thật kỹ về những điểm mạnh, điểm yếu cũng như sở thích của bản thân để tìm ra lĩnh vực phù hợp. Việc nghiên cứu về đặc điểm công việc trên thị trường lao động cũng rất quan trọng, điều này sẽ giúp bạn biết được mình cần chuẩn bị những hành trang về kiến thức hay kỹ năng như thế nào".
Hà Sương cũng gửi lời động viên đến các bạn sinh viên năm cuối: "Hy vọng các bạn có thể vượt qua những áp lực trong giai đoạn 'khủng hoảng tuổi 22'. Khi đã tốt nghiệp, nếu chưa tìm được các công việc thực sự đúng với nguyện vọng, hay mất phương hướng trong việc chọn nghề, có thể thử nhiều vị trí, vai trò khác nhau, sau đó xác định công việc phù hợp nhất".
Nguồn: svvn.tienphong.vn