Ngay từ năm nhất, năm hai đại học, hội sinh viên đã vừa học vừa "cày" chứng chỉ ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm không ngừng nghỉ. Câu hỏi đặt ra là: liệu trend săn chứng chỉ này có thực sự giúp tăng cơ hội xin việc, hay chủ yếu do tâm lý FOMO và sợ "ra trường là ra đường"?
Áp lực "phải có chứng chỉ" từ những năm đầu đại học
Những bài đăng flex thành tích trên mạng xã hội đang tạo áp lực "vô hình" lên team sinh viên đấy. Nhìn bạn bè cùng khóa cày cuốc không ngừng, nhiều bạn trẻ quyết định thi lấy đủ loại chứng chỉ ngay từ những năm đầu đại học để khỏi lo "thua ngay vạch xuất phát".
Đoàn Minh Thư (năm ba, ngành Quản lý Kinh tế, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) kể rằng cô quyết đăng ký ôn IELTS dù lịch học đã kín mít. Lý do? Một phần vì áp lực khi thấy hội bạn cùng khóa hoàn thành chứng chỉ "lia lịa".
"Nhìn các bạn cùng khóa 'flex' chứng chỉ liên tục, mình thấy lo lắng vô cùng. Ngành Quản lý Kinh tế cạnh tranh khốc liệt lắm, nên dù lịch học dày đặc và tốn kém, mình vẫn phải ưu tiên thời gian thi chứng chỉ. Nếu không có, sợ CV mình sẽ bị 'lép vế' ngay từ vòng gửi xe luôn", Minh Thư tâm sự.
Trong khi Minh Thư chịu áp lực từ việc so sánh với bạn bè, một số bạn sinh viên lại chủ động chọn chứng chỉ dựa trên mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng. Triệu Thị Ánh Ngọc (năm ba, ngành Biên tập xuất bản, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) hiện đang tập trung ôn thi chứng chỉ tiếng Trung HSK để phục vụ định hướng công việc sau khi tốt nghiệp.
Ánh Ngọc chia sẻ: "Ngành Biên tập xuất bản cần tiếp cận nguồn bản quyền đa dạng, trong đó sách dịch Trung đang chiếm thị phần khá lớn ở Việt Nam. Mình học HSK không phải để 'làm đẹp' CV, mà để thực sự support công việc biên tập sau này. Xác định rõ mục đích giúp mình bớt áp lực so sánh và tập trung vào chất lượng thật sự".
Bên cạnh chứng chỉ ngoại ngữ, một số bạn sinh viên còn chủ động tham gia các khóa học kỹ năng thực hành. Lê Thùy Linh (ngành Truyền thông đa phương tiện) đã đăng ký và thi lấy chứng chỉ MC ngay từ năm hai.
Thùy Linh cho biết: "Ngành Truyền thông đa phương tiện cần sự linh hoạt và khả năng giao tiếp tốt trước công chúng. Học MC giúp mình tự tin hơn, xử lý tình huống nhanh và support trực tiếp cho các đồ án truyền thông cũng như công việc thực tế sau này".
Những case trên cho thấy sinh viên có động cơ khác nhau khi "săn" chứng chỉ. Một số bạn xác định rõ mục tiêu sử dụng kiến thức vào công việc, những người khác lại bị áp lực từ sự cạnh tranh và thành tích của hội bạn. Sự khác biệt này đặt ra câu hỏi: liệu có nên dành thời gian và tiền bạc để tích lũy chứng chỉ trong thời gian học đại học không?
Nhà tuyển dụng nói gì: Chứng chỉ không thay thế được năng lực thực chiến
Trước xu hướng sinh viên "cuồng" chứng chỉ, góc nhìn từ phía nhà tuyển dụng cho thấy: danh sách bằng cấp dài như sớ không phải là yếu tố duy nhất để đánh giá năng lực ứng viên đâu nhé!
Anh Nguyễn Trung Hiếu (Founder Bigfruit và CPAW - Vua Kết Nối) thẳng thắn: "Nói thật luôn, nhà tuyển dụng quan tâm nhất là bạn làm được gì và tạo ra kết quả gì cho doanh nghiệp, chứ không phải bạn 'sưu tầm' được bao nhiêu chứng chỉ. Chứng chỉ chỉ chứng minh bạn đã học hoặc pass một bài test nhất định, chứ không chứng minh bạn biết áp dụng kiến thức vào công việc".
Theo anh Hiếu, một CV đính kèm từ 5-7 chứng chỉ nhưng thiếu các dự án thực tế, không mô tả rõ quá trình giải quyết vấn đề hay kết quả đạt được sẽ khó thuyết phục nhà tuyển dụng. Ngược lại, những ứng viên có thể "show" năng lực qua sản phẩm cụ thể từ thực tập, dự án cá nhân, hoạt động CLB hay công việc part-time sẽ có lợi thế hơn nhiều.
Anh Hiếu cho rằng sinh viên cần thể hiện năng lực bằng kết quả cụ thể, thay vì chỉ liệt kê kỹ năng hay chứng chỉ trong hồ sơ.
"Sinh viên học Marketing thì hãy show mình đã nghiên cứu khách hàng, chạy thử campaign và đo lường được kết quả; học phân tích dữ liệu thì hãy đưa ra sản phẩm phân tích có data và kết luận rõ ràng. Đừng chỉ ghi mình có kỹ năng tốt, hãy đưa bằng chứng để người đọc tự đánh giá. CV không phải bản thành tích để 'flex' mình học bao nhiêu, mà là tài liệu giúp nhà tuyển dụng trả lời câu hỏi: Tại sao tôi nên chọn ứng viên này thay vì hàng chục người khác?", anh Hiếu nhấn mạnh.
Từ góc nhìn của anh Hiếu, chứng chỉ có thể phản ánh quá trình học tập và đáp ứng một số yêu cầu về kiến thức, kỹ năng. Tuy nhiên, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế và kết quả công việc cụ thể mới là những căn cứ quan trọng để nhà tuyển dụng đánh giá năng lực thật sự.
Chủ động chọn chứng chỉ theo định hướng nghề nghiệp nhé!
Các chứng chỉ ngoại ngữ, tin học và kỹ năng chuyên môn có thể giúp sinh viên bổ sung kiến thức, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị cho quá trình tìm việc sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả của việc học và thi chứng chỉ còn phụ thuộc vào mục tiêu nghề nghiệp cũng như khả năng vận dụng kiến thức của mỗi người.
Qua chia sẻ của các bạn sinh viên, sự khác biệt thể hiện ở mục đích chọn chứng chỉ. Một số bạn chủ động học để đáp ứng yêu cầu công việc dự định theo đuổi, trong khi những người khác bị ảnh hưởng bởi tâm lý so sánh và lo ngại bất lợi trong quá trình tuyển dụng.
Trước những yêu cầu của thị trường lao động, sinh viên cần xác định rõ nhu cầu, định hướng nghề nghiệp và khả năng cân đối thời gian, chi phí trước khi đăng ký học hoặc thi lấy chứng chỉ. Bên cạnh việc tích lũy kiến thức, các bạn cũng cần chú trọng thực hành, tham gia các dự án và tìm kiếm cơ hội trải nghiệm công việc để phát triển năng lực chuyên môn thật sự.
Bằng cấp và chứng chỉ có thể hỗ trợ sinh viên đáp ứng những yêu cầu ban đầu khi ứng tuyển. Tuy nhiên, khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thực hành và sự phù hợp với vị trí công việc vẫn là những yếu tố quan trọng để nhà tuyển dụng xem xét, đánh giá ứng viên đấy!
(Ảnh: NVCC)
Nguồn: svvn.tienphong.vn