Tưởng tượng xem, những củ cải, củ dền hay lá rau bị bỏ đi ở chợ, nông trại giờ "lột xác" thành bộ màu vẽ xịn xò! Đó chính là ý tưởng "trời ơi đất hỡi" của 5 bạn sinh viên Đại học Đà Nẵng đấy. Với quy trình lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, sản phẩm này đang khiến cộng đồng mỹ thuật và giới chuyên môn phải "gật gù" khen ngợi không ngớt.
Dự án Mực thực vật Botanical Inks (BINKS) của 5 bạn sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt Anh – VNUK (Đại học Đà Nẵng) đã vượt qua hàng trăm đối thủ "máu lửa" để lọt top 50 chung cuộc "Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp – SV-STARTUP" lần VI do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Xịn không chơi!
Nhóm "chiến binh" sáng tạo này gồm: Trần Nhân Kiệt (ngành Khoa học Y sinh), Nguyễn Hoàng Thanh Trâm (ngành Khoa học máy tính), Lê Văn Minh Tuấn, Lê Ngọc Anh Phương và Phạm Như Uyên Nhi (ngành Quản trị Kinh doanh quốc tế).
Trò chuyện với phóng viên Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, báo Tiền Phong, trưởng nhóm Nhân Kiệt kể: "Mỗi năm có hàng trăm tấn phụ phẩm rau, củ, quả bị vứt bỏ, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Trong khi đó, rất nhiều phụ huynh lo lắng về tính an toàn của các loại mực viết, màu vẽ mà con họ sử dụng. Nhu cầu về những sản phẩm thân thiện với môi trường cũng ngày một gia tăng".
Từ thực tế "đau đầu" này, team quyết định hô biến những nông sản bị bỏ đi thành mực viết và màu vẽ siêu ngầu. Các bạn đã nghiên cứu quá trình biến đổi màu sắc của hợp chất anthocyanin (nghe khoa học ghê á) từ rau, củ, quả mà không cần dùng thêm bất kỳ hóa chất gây hại nào. Xanh – sạch – đẹp là đây!
Về mặt công nghệ, quy trình sản xuất mực viết và màu vẽ từ anthocyanin của BINKS là hoàn toàn mới và chưa từng xuất hiện tại Việt Nam. Để có được công thức "tuyệt phẩm", nhóm đã thức trắng đêm với vô số lần thử nghiệm, điều chỉnh các thông số như nhiệt độ, độ pH... đến khi nào ưng ý mới thôi.
Điểm sáng tạo của BINKS chính là việc tận dụng nguồn phế phẩm rau, củ, quả bị vứt bỏ. Đây là bước đi "chất" so với các sản phẩm truyền thống, vừa thân thiện với môi trường, vừa vượt trội về chất lượng so với đối thủ.
Tính bền vững của BINKS còn thể hiện qua chiến lược sản phẩm và thương hiệu. Nhóm đang định vị mực viết sạch từ rau, củ, quả như một lựa chọn vừa xanh, vừa chất lượng cao, với mục tiêu thay đổi nhận thức và hành vi tiêu dùng của cộng đồng.
Qua thử nghiệm, mực viết và màu vẽ BINKS không chứa hóa phẩm độc hại, giá thành rẻ hơn và độ khô màu nhanh gấp khoảng 6 lần so với màu nước trên thị trường (3-4 phút so với 25-30 phút). Các chuyên gia cũng "chấm điểm cao" cho khả năng sản xuất quy mô lớn và phân phối rộng rãi của sản phẩm này.
Một số lớp học vẽ ở Đà Nẵng đã test thử mực thực vật BINKS và phản hồi "tích cực muốn xỉu" về chất lượng đấy nha. Dự án còn có tiềm năng "phủ sóng" trên thị trường thương mại điện tử đang tăng trưởng mạnh 22,3%/năm.
"Riêng tại Đà Nẵng, hơn 100 sản phẩm đã được bán ra trong giai đoạn từ tháng 11/2023 đến tháng 1/2024. Đây là tiền đề quan trọng để thương mại hóa sản phẩm vào giai đoạn sau với 2 hướng đi mới là mực in và màu nhuộm vải, 2 nguyên liệu đang chiếm lĩnh nền công nghiệp dệt may và in ấn", Nhân Kiệt chia sẻ.
Trong quá trình "ấp ủ" BINKS, cả nhóm đã nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình từ các thầy cô chuyên ngành Hoá sinh, Hoá phân tử và Hoá ứng dụng của Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt Anh - VNUK và Trường Đại học Y Dược (Đại Học Đà Nẵng).
"Đại bản doanh" của nhóm là 4 phòng thí nghiệm và không gian sáng chế Maker Innovation Space trực thuộc VNUK. Từ mùa hè 2023, đây chính là "căn cứ" mà các thành viên cùng nhau nghiên cứu, sản xuất, cải thiện và bước đầu đưa sản phẩm ra thị trường.
"Dù vẫn chưa có doanh nghiệp hay tổ chức lớn nào tài trợ trực tiếp, nhưng chúng mình rất vui vì nhận được các góp ý quý báu từ nhiều chuyên gia trong lĩnh vực khởi nghiệp và đổi mới. Một số nhà phân phối, kinh doanh hoa ở Đà Nẵng cũng đưa ra phản hồi tích cực với sản phẩm", Nhân Kiệt tự hào kể.
Hiện tại, sản phẩm đang được kết nối với các doanh nghiệp và cơ sở giáo dục như trường Mầm non Sao Mai - Long Sơn có quy mô 500 học sinh tại Vũng Tàu và dự án EcoLife để mở rộng thị trường tại các tỉnh Nam Bộ.
Trước khi lọt top 50 của SV-STARTUP năm nay, dự án Mực thực vật BINKS đã "ẵm" giải Ba tại cuộc thi "Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo - VNUK Innovation Challenge 2023" do Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt Anh tổ chức.
Còn đối với nhóm sinh viên, khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong suốt hành trình cùng BINKS chính là sự hứng thú của các em nhỏ với màu vẽ từ thực vật, cùng nụ cười trẻ thơ hồn nhiên không ngại ngần. Đó còn là những lời đánh giá "có cánh" từ giáo viên dạy vẽ cùng các hoạ sĩ chuyên nghiệp với sản phẩm này.
"Việc nâng cao nhận thức của người tiêu dùng cho những sản phẩm từ thiên nhiên, đặc biệt là nguyên liệu tái chế vẫn đang là mối quan tâm lớn để tạo tác động tích cực cho xã hội. Đó cũng là động lực to lớn để chúng mình tiếp tục hoàn thiện và phát triển dự án BINKS", đại diện nhóm kết luận.
Nguồn: svvn.tienphong.vn