Năm nay thời tiết cực đoan sẽ "hành" tơi tả Australia và các nước Nam-Đông Nam Á rồi các bạn ơi!
Ở Botolan, một thị trấn nông nghiệp cách Manila 200km về tây bắc Philippines, ông Froilan Dilag đang lo sốt vó về vụ lúa năm nay. Thường thì cuối tháng 5 là mưa ầm ầm rồi, nhưng giờ trời vẫn khô héo - dấu hiệu cực kỳ "red flag" đối với dân làm ruộng phụ thuộc nước mưa
Đợt hạn hán này mới chỉ là "bữa khai vị" thôi các bạn ạ! Các chuyên gia đang dự báo El Nino - hiện tượng thời tiết "sát thủ" nổi tiếng gây hạn hán và cháy rừng khắp Nam-Đông Nam Á và Australia - sắp quay lại rồi. Hồi El Nino lần trước (2023-2024), ông Dilag kể: "Đất nứt toác ra luôn á!"
"Tôi sợ năm nay lại như vậy", ông nói. "Vì El Nino, chắc chỉ thu hoạch được 50% sản lượng thôi"
Từ Ấn Độ đến Australia, nông dân đang hoang mang tột độ. Một số nhà khí tượng cảnh báo điều kiện đang "chín mùi" cho một siêu El Nino chưa từng thấy trong 150 năm qua luôn!
**Siêu El Nino "kiểu Godzilla" đang đến**
Vừa thiếu phân bón do chiến tranh Mỹ-Iran, giờ lại thêm El Nino khô nóng cấp "Godzilla" - combo này có thể phá nát mùa màng luôn các bạn ạ!
Nhiệt độ đại dương tăng vèo vèo cũng ảnh hưởng đến đàn cá, khiến chúng chết hoặc... bỏ nhà đi nơi khác, ngư dân lại càng khổ thêm khi giá nhiên liệu đã cao ngất ngưởng rồi Người tiêu dùng châu Á vốn đã phải "gồng mình" với lạm phát, giờ lại phải mua đồ ăn giá "trên trời" nữa.
Hạn hán và cháy rừng còn làm không khí ô nhiễm nặng, hạ tầng giao thông và du lịch cũng bị "hành". Các nhà máy thủy điện, trung tâm dữ liệu và nhà máy cần nước ổn định cũng đang "run rẩy"
"Các mô hình dự báo cho thấy nhiệt độ có thể tăng hơn 2 độ ở vùng Thái Bình Dương", Andrea Taschetto, phó giáo sư nghiên cứu El Nino tại Đại học New South Wales ở Sydney cho biết.
Theo các nhà khoa học, El Nino cấp "max ping" là khi nhiệt độ bề mặt cao hơn 2 độ so với mức trung bình Thái Bình Dương. Mốc này đã đạt 4 lần trong 50 năm qua rồi đó!
Tính đến 14/5, Trung tâm Dự báo Khí hậu NOAA (Mỹ) ước tính xác suất El Nino xuất hiện trong tháng 5-7 là 82%, và khả năng đạt mức "mạnh" hoặc "cực mạnh" vào tháng 9 là 57% luôn!
"Các đợt nắng nóng vào tháng 6/2026 có thể gây tác động khủng khiếp đến sức khỏe cộng đồng, nguồn nước, tiêu thụ điện và các dịch vụ thiết yếu", Cục Khí tượng Ấn Độ cảnh báo ngày 29/5.
Nghiên cứu gần đây cho thấy mỗi lần El Nino "ghé thăm" là thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đô la luôn á!
Nhà nghiên cứu Yi Liu (Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông) ước tính El Nino năm 1997-98 gây thiệt hại 2,1 nghìn tỷ USD. Năm 2023, các học giả Mỹ Christopher W. Callahan và Justin S. Mankin đưa ra con số 5,7 nghìn tỷ USD luôn!
Ngoài hiện tượng nóng lên toàn cầu, tác động khô hạn của El Nino năm nay ở Đông Nam Á và Australia còn có thể trầm trọng hơn vì hiện tượng Lưỡng cực Ấn Độ Dương "tích cực" - một pattern thời tiết riêng biệt nhưng cũng "toxic" không kém. Theo Cục Khí tượng Ấn Độ, "điều kiện IOD trung tính" có khả năng tiếp tục đến ít nhất tháng 9.
Indonesia, Malaysia và Philippines chịu ảnh hưởng nặng nhất vì nằm đúng khu vực mà các tác động của El Nino thường "chồng lên nhau"
**Nông dân gặp "hạn" to rồi!**
Trước tình hình thời tiết "lú lẫn", nông dân Malaysia đang hoãn trồng vụ lúa tiếp theo 1-2 tháng, hy vọng mọi thứ sẽ ổn hơn, theo ông Abdul Rashid Yob, chủ tịch Pesawah - nhóm vận động cho người trồng lúa.
"Thời tiết không ổn định", Rashid nói, một số hồ chứa lớn của Malaysia giờ chỉ còn dưới 10% dung tích thôi! "Nếu không có nước đập, chắc chắn mùa màng sẽ có vấn đề to đây"
Nước từ hồ chứa thậm chí không phải là option cho hàng triệu nông dân Ấn Độ, nơi 45% diện tích canh tác chỉ dựa vào... nước mưa, chủ yếu là gió mùa. Cục Khí tượng Ấn Độ dự báo lượng mưa gió mùa từ tháng 6-9 sẽ thấp hơn 10% so với bình thường.
Vì vậy, theo Vijay Jawandhia - một nhà hoạt động, nông dân ở bang Maharashtra đang "đắn đo" xem nên trồng đậu nành hay bông. Bông chịu hạn tốt hơn, nhưng lại mọc chậm, mất luôn cơ hội trồng vụ khác cuối năm.
Nhưng nắng nóng có thể "hành" bất kỳ loại cây trồng nào cả!
"Trong một số năm El Nino, lượng mưa đôi khi không quá thiếu do các yếu tố như Lưỡng cực Ấn Độ Dương", ông Pranjul Bhandari, chuyên gia kinh tế trưởng HSBC tại Ấn Độ cho biết. "Nhưng nhiệt độ tăng lên. Và giờ nhiệt độ đang vượt ngưỡng, ảnh hưởng không chỉ rau củ dễ hỏng, mà còn cả ngũ cốc, đậu, hạt có dầu và gần đây là cả protein động vật như trứng và thịt nữa" ️
Trong đợt El Nino năm 2015, toàn Ấn Độ nhận ít hơn 14% lượng mưa bình thường, nhưng có vùng ở Maharashtra thiếu đến 40%. Năm đó, hơn 4.000 nông dân ở bang này đã tự tử
Nông dân Malaysia cũng chịu thiệt hại nặng về lúa và cọ dầu trong đợt El Nino 2015. Bang Johor - vùng nông nghiệp top 1 của nước này - phải phân phối nước theo định mức luôn.
Ông Rashid cảnh báo El Nino sắp tới có thể còn "khủng" hơn. "Trước đây cũng có hạn hán, nhưng không đi kèm chi phí cao ngất ngưởng như bây giờ", ông nói.
Người trồng lúa Malaysia đặc biệt khó khăn vì chính phủ ấn định giá thu mua. "Chúng tôi trồng lúa nhưng không thể tự định giá", Rashid than thở. "Chính phủ định giá, trong khi chi phí của chúng tôi cứ tăng mãi"
Ở Malaysia và Indonesia, nông dân thường tháo khô đất than bùn để trồng cọ dầu, dùng lửa để làm khô và dọn đất nhanh. Điều này có thể gây thảm họa trong thời kỳ El Nino, khi đất than bùn khô có thể tự bốc cháy và lửa lan xuống lòng đất. Năm 2023, Cơ quan Quản lý Thảm họa Indonesia ghi nhận 2.051 vụ cháy ở nông thôn!
Năm 2015, cháy rừng ở Indonesia tạo lớp khói mù dày đặc lan khắp Đông Nam Á và xa hơn nữa. Nghiên cứu của các nhà khoa học từ Đại học Harvard và Columbia ước tính hơn 100.000 người Đông Nam Á chết sớm do ô nhiễm từ các vụ cháy năm đó
**Thích ứng thôi!**
Mặc dù El Nino năm nay có thể "bá đạo" hơn năm 2015, nhưng châu Á cũng đang cố gắng cải thiện khả năng bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
Ông Arthur Joseph Kurup, Bộ trưởng Tài nguyên thiên nhiên và Phát triển bền vững môi trường Malaysia, cho biết chính phủ đang chuẩn bị các biện pháp như quản lý nhu cầu và hệ thống phân phối nước theo định mức.
Theo Bộ trưởng Lâm nghiệp Raja Juli Antoni, Indonesia đang theo dõi sát mực nước ngầm, đặc biệt quanh vùng đất than bùn. Nếu mực nước giảm xuống dưới mức báo động, chính quyền sẽ đóng kênh mương và gieo mây để tạo mưa.
Ấn Độ cũng đã thực hiện nhiều biện pháp giảm thiểu tác động El Nino. Nhiều nông dân được tiếp cận nước máy rồi! Theo Subash Pillai, nhà khoa học vật lý nông nghiệp chính tại Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ ở New Delhi, các giống cây chịu được biến đổi khí hậu cũng đã được áp dụng rộng rãi rồi đó
Nguồn: soha.vn
Ở Botolan, một thị trấn nông nghiệp cách Manila 200km về tây bắc Philippines, ông Froilan Dilag đang lo sốt vó về vụ lúa năm nay. Thường thì cuối tháng 5 là mưa ầm ầm rồi, nhưng giờ trời vẫn khô héo - dấu hiệu cực kỳ "red flag" đối với dân làm ruộng phụ thuộc nước mưa
Đợt hạn hán này mới chỉ là "bữa khai vị" thôi các bạn ạ! Các chuyên gia đang dự báo El Nino - hiện tượng thời tiết "sát thủ" nổi tiếng gây hạn hán và cháy rừng khắp Nam-Đông Nam Á và Australia - sắp quay lại rồi. Hồi El Nino lần trước (2023-2024), ông Dilag kể: "Đất nứt toác ra luôn á!"
"Tôi sợ năm nay lại như vậy", ông nói. "Vì El Nino, chắc chỉ thu hoạch được 50% sản lượng thôi"
Từ Ấn Độ đến Australia, nông dân đang hoang mang tột độ. Một số nhà khí tượng cảnh báo điều kiện đang "chín mùi" cho một siêu El Nino chưa từng thấy trong 150 năm qua luôn!
**Siêu El Nino "kiểu Godzilla" đang đến**
Vừa thiếu phân bón do chiến tranh Mỹ-Iran, giờ lại thêm El Nino khô nóng cấp "Godzilla" - combo này có thể phá nát mùa màng luôn các bạn ạ!
Nhiệt độ đại dương tăng vèo vèo cũng ảnh hưởng đến đàn cá, khiến chúng chết hoặc... bỏ nhà đi nơi khác, ngư dân lại càng khổ thêm khi giá nhiên liệu đã cao ngất ngưởng rồi Người tiêu dùng châu Á vốn đã phải "gồng mình" với lạm phát, giờ lại phải mua đồ ăn giá "trên trời" nữa.
Hạn hán và cháy rừng còn làm không khí ô nhiễm nặng, hạ tầng giao thông và du lịch cũng bị "hành". Các nhà máy thủy điện, trung tâm dữ liệu và nhà máy cần nước ổn định cũng đang "run rẩy"
"Các mô hình dự báo cho thấy nhiệt độ có thể tăng hơn 2 độ ở vùng Thái Bình Dương", Andrea Taschetto, phó giáo sư nghiên cứu El Nino tại Đại học New South Wales ở Sydney cho biết.
Theo các nhà khoa học, El Nino cấp "max ping" là khi nhiệt độ bề mặt cao hơn 2 độ so với mức trung bình Thái Bình Dương. Mốc này đã đạt 4 lần trong 50 năm qua rồi đó!
Tính đến 14/5, Trung tâm Dự báo Khí hậu NOAA (Mỹ) ước tính xác suất El Nino xuất hiện trong tháng 5-7 là 82%, và khả năng đạt mức "mạnh" hoặc "cực mạnh" vào tháng 9 là 57% luôn!
"Các đợt nắng nóng vào tháng 6/2026 có thể gây tác động khủng khiếp đến sức khỏe cộng đồng, nguồn nước, tiêu thụ điện và các dịch vụ thiết yếu", Cục Khí tượng Ấn Độ cảnh báo ngày 29/5.
Nghiên cứu gần đây cho thấy mỗi lần El Nino "ghé thăm" là thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đô la luôn á!
Nhà nghiên cứu Yi Liu (Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông) ước tính El Nino năm 1997-98 gây thiệt hại 2,1 nghìn tỷ USD. Năm 2023, các học giả Mỹ Christopher W. Callahan và Justin S. Mankin đưa ra con số 5,7 nghìn tỷ USD luôn!
Ngoài hiện tượng nóng lên toàn cầu, tác động khô hạn của El Nino năm nay ở Đông Nam Á và Australia còn có thể trầm trọng hơn vì hiện tượng Lưỡng cực Ấn Độ Dương "tích cực" - một pattern thời tiết riêng biệt nhưng cũng "toxic" không kém. Theo Cục Khí tượng Ấn Độ, "điều kiện IOD trung tính" có khả năng tiếp tục đến ít nhất tháng 9.
Indonesia, Malaysia và Philippines chịu ảnh hưởng nặng nhất vì nằm đúng khu vực mà các tác động của El Nino thường "chồng lên nhau"
**Nông dân gặp "hạn" to rồi!**
Trước tình hình thời tiết "lú lẫn", nông dân Malaysia đang hoãn trồng vụ lúa tiếp theo 1-2 tháng, hy vọng mọi thứ sẽ ổn hơn, theo ông Abdul Rashid Yob, chủ tịch Pesawah - nhóm vận động cho người trồng lúa.
"Thời tiết không ổn định", Rashid nói, một số hồ chứa lớn của Malaysia giờ chỉ còn dưới 10% dung tích thôi! "Nếu không có nước đập, chắc chắn mùa màng sẽ có vấn đề to đây"
Nước từ hồ chứa thậm chí không phải là option cho hàng triệu nông dân Ấn Độ, nơi 45% diện tích canh tác chỉ dựa vào... nước mưa, chủ yếu là gió mùa. Cục Khí tượng Ấn Độ dự báo lượng mưa gió mùa từ tháng 6-9 sẽ thấp hơn 10% so với bình thường.
Vì vậy, theo Vijay Jawandhia - một nhà hoạt động, nông dân ở bang Maharashtra đang "đắn đo" xem nên trồng đậu nành hay bông. Bông chịu hạn tốt hơn, nhưng lại mọc chậm, mất luôn cơ hội trồng vụ khác cuối năm.
Nhưng nắng nóng có thể "hành" bất kỳ loại cây trồng nào cả!
"Trong một số năm El Nino, lượng mưa đôi khi không quá thiếu do các yếu tố như Lưỡng cực Ấn Độ Dương", ông Pranjul Bhandari, chuyên gia kinh tế trưởng HSBC tại Ấn Độ cho biết. "Nhưng nhiệt độ tăng lên. Và giờ nhiệt độ đang vượt ngưỡng, ảnh hưởng không chỉ rau củ dễ hỏng, mà còn cả ngũ cốc, đậu, hạt có dầu và gần đây là cả protein động vật như trứng và thịt nữa" ️
Trong đợt El Nino năm 2015, toàn Ấn Độ nhận ít hơn 14% lượng mưa bình thường, nhưng có vùng ở Maharashtra thiếu đến 40%. Năm đó, hơn 4.000 nông dân ở bang này đã tự tử
Nông dân Malaysia cũng chịu thiệt hại nặng về lúa và cọ dầu trong đợt El Nino 2015. Bang Johor - vùng nông nghiệp top 1 của nước này - phải phân phối nước theo định mức luôn.
Ông Rashid cảnh báo El Nino sắp tới có thể còn "khủng" hơn. "Trước đây cũng có hạn hán, nhưng không đi kèm chi phí cao ngất ngưởng như bây giờ", ông nói.
Người trồng lúa Malaysia đặc biệt khó khăn vì chính phủ ấn định giá thu mua. "Chúng tôi trồng lúa nhưng không thể tự định giá", Rashid than thở. "Chính phủ định giá, trong khi chi phí của chúng tôi cứ tăng mãi"
Ở Malaysia và Indonesia, nông dân thường tháo khô đất than bùn để trồng cọ dầu, dùng lửa để làm khô và dọn đất nhanh. Điều này có thể gây thảm họa trong thời kỳ El Nino, khi đất than bùn khô có thể tự bốc cháy và lửa lan xuống lòng đất. Năm 2023, Cơ quan Quản lý Thảm họa Indonesia ghi nhận 2.051 vụ cháy ở nông thôn!
Năm 2015, cháy rừng ở Indonesia tạo lớp khói mù dày đặc lan khắp Đông Nam Á và xa hơn nữa. Nghiên cứu của các nhà khoa học từ Đại học Harvard và Columbia ước tính hơn 100.000 người Đông Nam Á chết sớm do ô nhiễm từ các vụ cháy năm đó
**Thích ứng thôi!**
Mặc dù El Nino năm nay có thể "bá đạo" hơn năm 2015, nhưng châu Á cũng đang cố gắng cải thiện khả năng bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
Ông Arthur Joseph Kurup, Bộ trưởng Tài nguyên thiên nhiên và Phát triển bền vững môi trường Malaysia, cho biết chính phủ đang chuẩn bị các biện pháp như quản lý nhu cầu và hệ thống phân phối nước theo định mức.
Theo Bộ trưởng Lâm nghiệp Raja Juli Antoni, Indonesia đang theo dõi sát mực nước ngầm, đặc biệt quanh vùng đất than bùn. Nếu mực nước giảm xuống dưới mức báo động, chính quyền sẽ đóng kênh mương và gieo mây để tạo mưa.
Ấn Độ cũng đã thực hiện nhiều biện pháp giảm thiểu tác động El Nino. Nhiều nông dân được tiếp cận nước máy rồi! Theo Subash Pillai, nhà khoa học vật lý nông nghiệp chính tại Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ ở New Delhi, các giống cây chịu được biến đổi khí hậu cũng đã được áp dụng rộng rãi rồi đó
Nguồn: soha.vn