Chuyện buồn của một công trình siêu xịn đang dần "ra đi" sau chỉ hơn 10 năm hoạt động
Một trong những dự án năng lượng tái tạo đỉnh cao nhất của Hoa Kỳ đang chuẩn bị "nghỉ hưu" sớm sau chưa đầy một thập kỷ vận hành. Nhà máy Điện Mặt trời Ivanpah tại Sa mạc Mojave, California, từng được tung hô là biểu tượng tương lai của năng lượng sạch đấy nhé!
Thời kỳ hoàng kim: Khi Ivanpah là "kỳ quan kỹ thuật" xịn sò
Được đổ tiền tận 2,2 tỷ USD (tầm 60.000 tỷ đồng) để xây dựng, Ivanpah được thiết kế để cung cấp điện cho 140.000 hộ gia đình bằng năng lượng mặt trời tập trung - một công nghệ sử dụng nhiệt năng từng được kỳ vọng sẽ "xịn hơn xịn" so với tấm pin quang điện truyền thống. Hơn 300.000 tấm gương điều khiển bằng máy tính đã được lắp khắp sa mạc, hướng ánh sáng mặt trời vào ba tháp trung tâm để tạo hơi nước chạy tua-bin. Khi bắt đầu xây dựng vào năm 2010, tầm nhìn kỹ thuật này hoàn toàn phù hợp với nỗ lực quốc gia nhằm hồi sinh nền kinh tế sau khủng hoảng tài chính.
Ivanpah được triển khai nhờ chương trình kích thích năng lượng sạch năm 2009, với tiền liên bang đổ vào cơ sở hạ tầng xanh ầm ầm. Google đã đầu tư hàng triệu USD, các công ty năng lượng ký hợp đồng và các khoản vay được chính phủ liên bang bảo lãnh. Team ủng hộ coi đây là cột mốc của nước Mỹ, chứng minh rằng hệ thống năng lượng tái tạo siêu to khổng lồ có thể thay thế năng lượng hóa thạch.
Khi Ivanpah được hình thành, công nghệ của nó - được gọi là năng lượng mặt trời tập trung hoặc năng lượng mặt trời nhiệt - được coi là bước đột phá tiềm năng lắm luôn.
Cơ chế hoạt động như này nè: Hàng trăm nghìn tấm gương được điều khiển bằng máy tính, gọi là "heliostat", tracking mặt trời và tập trung tia sáng vào ba tòa tháp, mỗi tòa cao khoảng 137 mét và được gắn các nồi hơi chứa nước trên đỉnh. Năng lượng siêu tập trung của mặt trời biến nước thành hơi, làm quay tua-bin để tạo điện.
Một trong những điểm "sell" chính của công nghệ này là khả năng lưu trữ nhiệt, cho phép sản xuất điện vào ban đêm hoặc khi không có mặt trời mà không cần pin gì cả.
"Dự án này là biểu tượng cho sự tiến bộ đáng kinh ngạc mà chúng ta đang chứng kiến trong toàn ngành", Bộ trưởng Năng lượng Ernest Moniz phát biểu vào tháng 2/2014 trong buổi lễ khánh thành tại địa điểm này.
Plot twist: Kết quả ảm đạm phũ phàng
Vấn đề cốt lõi của Ivanpah không chỉ nằm ở kỹ thuật đâu. Nó còn nằm ở thời điểm kinh tế nữa. Trong quá trình xây dựng nhà máy từ năm 2010 đến năm 2014, toàn bộ ngành công nghiệp năng lượng mặt trời đã trải qua một cuộc đại chuyển đổi. Chi phí tấm pin mặt trời quang điện (PV) đã giảm gần 80%, chủ yếu nhờ năng lực sản xuất khổng lồ tại Trung Quốc. Đột nhiên, các trang trại PV đơn giản hơn, cả trên mái nhà lẫn quy mô tiện ích, trở nên rẻ hơn, nhanh hơn và dễ triển khai hơn so với hệ thống CSP phức tạp này.
Thị trường năng lượng đã thay đổi với tốc độ chóng mặt. Giá tấm pin mặt trời thông thường giảm sập sàn. Cùng lúc đó, giá khí đốt tự nhiên cũng giảm mạnh, và các công ty tiện ích bắt đầu ưu tiên nhà máy điện chạy bằng khí đốt để đảm bảo nguồn điện cơ bản ổn định.
Hơn nữa, Ivanpah cũng không đạt được sản lượng đã cam kết Trong giai đoạn đầu hoạt động, sản lượng thấp hơn nhiều so với mức đã ký kết, buộc phải phụ thuộc nhiều hơn vào hệ thống dự phòng khí đốt tự nhiên. Điều này đặt ra những câu hỏi khó về mức độ "sạch" thực sự của nhà máy, đặc biệt khi lo ngại môi trường ngày càng tăng do chim chết và môi trường sống bị phá vỡ ở Mojave.
Ngày nay, các công ty điện lực từng ký hợp đồng mua bán điện dài hạn không còn cần đến sản lượng điện đắt đỏ của Ivanpah nữa. Điện mặt trời giá rẻ kết hợp pin lưu trữ có thể cung cấp nguồn điện linh hoạt, dự đoán được với rủi ro vận hành thấp hơn. Khi các hợp đồng này hết hạn, lợi ích kinh tế để maintain Ivanpah đã giảm sút đáng kể.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc đóng cửa nhà máy này không phải dấu hiệu thất bại của năng lượng mặt trời đâu nhé. Thay vào đó, Ivanpah đại diện cho một bước chuyển đổi. Các kỹ sư đã chứng minh rằng hệ thống năng lượng mặt trời tập trung phức tạp có thể hoạt động ở quy mô lớn, thu thập dữ liệu tạo cảm hứng cho các thiết kế mới hơn ở nước ngoài. Kể từ đó, năng lượng mặt trời đã chuyển sang các hệ thống đơn giản hơn, mô-đun hơn, và những hệ thống này giờ đang thống trị thị trường.
Nguồn: genk.vn
Một trong những dự án năng lượng tái tạo đỉnh cao nhất của Hoa Kỳ đang chuẩn bị "nghỉ hưu" sớm sau chưa đầy một thập kỷ vận hành. Nhà máy Điện Mặt trời Ivanpah tại Sa mạc Mojave, California, từng được tung hô là biểu tượng tương lai của năng lượng sạch đấy nhé!
Thời kỳ hoàng kim: Khi Ivanpah là "kỳ quan kỹ thuật" xịn sò
Được đổ tiền tận 2,2 tỷ USD (tầm 60.000 tỷ đồng) để xây dựng, Ivanpah được thiết kế để cung cấp điện cho 140.000 hộ gia đình bằng năng lượng mặt trời tập trung - một công nghệ sử dụng nhiệt năng từng được kỳ vọng sẽ "xịn hơn xịn" so với tấm pin quang điện truyền thống. Hơn 300.000 tấm gương điều khiển bằng máy tính đã được lắp khắp sa mạc, hướng ánh sáng mặt trời vào ba tháp trung tâm để tạo hơi nước chạy tua-bin. Khi bắt đầu xây dựng vào năm 2010, tầm nhìn kỹ thuật này hoàn toàn phù hợp với nỗ lực quốc gia nhằm hồi sinh nền kinh tế sau khủng hoảng tài chính.
Ivanpah được triển khai nhờ chương trình kích thích năng lượng sạch năm 2009, với tiền liên bang đổ vào cơ sở hạ tầng xanh ầm ầm. Google đã đầu tư hàng triệu USD, các công ty năng lượng ký hợp đồng và các khoản vay được chính phủ liên bang bảo lãnh. Team ủng hộ coi đây là cột mốc của nước Mỹ, chứng minh rằng hệ thống năng lượng tái tạo siêu to khổng lồ có thể thay thế năng lượng hóa thạch.
Khi Ivanpah được hình thành, công nghệ của nó - được gọi là năng lượng mặt trời tập trung hoặc năng lượng mặt trời nhiệt - được coi là bước đột phá tiềm năng lắm luôn.
Cơ chế hoạt động như này nè: Hàng trăm nghìn tấm gương được điều khiển bằng máy tính, gọi là "heliostat", tracking mặt trời và tập trung tia sáng vào ba tòa tháp, mỗi tòa cao khoảng 137 mét và được gắn các nồi hơi chứa nước trên đỉnh. Năng lượng siêu tập trung của mặt trời biến nước thành hơi, làm quay tua-bin để tạo điện.
Một trong những điểm "sell" chính của công nghệ này là khả năng lưu trữ nhiệt, cho phép sản xuất điện vào ban đêm hoặc khi không có mặt trời mà không cần pin gì cả.
"Dự án này là biểu tượng cho sự tiến bộ đáng kinh ngạc mà chúng ta đang chứng kiến trong toàn ngành", Bộ trưởng Năng lượng Ernest Moniz phát biểu vào tháng 2/2014 trong buổi lễ khánh thành tại địa điểm này.
Plot twist: Kết quả ảm đạm phũ phàng
Vấn đề cốt lõi của Ivanpah không chỉ nằm ở kỹ thuật đâu. Nó còn nằm ở thời điểm kinh tế nữa. Trong quá trình xây dựng nhà máy từ năm 2010 đến năm 2014, toàn bộ ngành công nghiệp năng lượng mặt trời đã trải qua một cuộc đại chuyển đổi. Chi phí tấm pin mặt trời quang điện (PV) đã giảm gần 80%, chủ yếu nhờ năng lực sản xuất khổng lồ tại Trung Quốc. Đột nhiên, các trang trại PV đơn giản hơn, cả trên mái nhà lẫn quy mô tiện ích, trở nên rẻ hơn, nhanh hơn và dễ triển khai hơn so với hệ thống CSP phức tạp này.
Thị trường năng lượng đã thay đổi với tốc độ chóng mặt. Giá tấm pin mặt trời thông thường giảm sập sàn. Cùng lúc đó, giá khí đốt tự nhiên cũng giảm mạnh, và các công ty tiện ích bắt đầu ưu tiên nhà máy điện chạy bằng khí đốt để đảm bảo nguồn điện cơ bản ổn định.
Hơn nữa, Ivanpah cũng không đạt được sản lượng đã cam kết Trong giai đoạn đầu hoạt động, sản lượng thấp hơn nhiều so với mức đã ký kết, buộc phải phụ thuộc nhiều hơn vào hệ thống dự phòng khí đốt tự nhiên. Điều này đặt ra những câu hỏi khó về mức độ "sạch" thực sự của nhà máy, đặc biệt khi lo ngại môi trường ngày càng tăng do chim chết và môi trường sống bị phá vỡ ở Mojave.
Ngày nay, các công ty điện lực từng ký hợp đồng mua bán điện dài hạn không còn cần đến sản lượng điện đắt đỏ của Ivanpah nữa. Điện mặt trời giá rẻ kết hợp pin lưu trữ có thể cung cấp nguồn điện linh hoạt, dự đoán được với rủi ro vận hành thấp hơn. Khi các hợp đồng này hết hạn, lợi ích kinh tế để maintain Ivanpah đã giảm sút đáng kể.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc đóng cửa nhà máy này không phải dấu hiệu thất bại của năng lượng mặt trời đâu nhé. Thay vào đó, Ivanpah đại diện cho một bước chuyển đổi. Các kỹ sư đã chứng minh rằng hệ thống năng lượng mặt trời tập trung phức tạp có thể hoạt động ở quy mô lớn, thu thập dữ liệu tạo cảm hứng cho các thiết kế mới hơn ở nước ngoài. Kể từ đó, năng lượng mặt trời đã chuyển sang các hệ thống đơn giản hơn, mô-đun hơn, và những hệ thống này giờ đang thống trị thị trường.
Nguồn: genk.vn