CrushQuocDan
New member
Thật ra thì chuyện phát triển đô thị gắn với sông Hồng đã có từ ngàn xưa rồi. Nhưng giờ khi Hà Nội chuẩn bị cho màn "glow up" siêu khủng hướng ra dòng sông mẹ, câu hỏi lớn nhất không phải là sẽ có bao nhiêu con đường xịn xò được mở, mà là sinh kế, văn hóa và tương lai của hàng vạn người dân bên đôi bờ sẽ được nâng cấp bền vững như thế nào.
Dọc theo dải đất sa bồi sông Hồng, những nếp làng cổ chính là những chứng nhân lịch sử sống động nhất cho sự hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội. Đứng trước một bản quy hoạch mang tầm vóc thế kỷ, điều người dân mong mỏi nhất không chỉ là một diện mạo đô thị "đỉnh của chóp", mà còn là sự rõ ràng, nhân văn trong phương án dịch chuyển, sự vẹn nguyên của mạch nguồn di sản nghìn năm tuổi khi dòng sông được đánh thức.
Tại tả ngạn sông Hồng, những băn khoăn và kỳ vọng mang tính lịch sử này đang được thảo luận một cách thẳng thắn, trách nhiệm ngay trong các nếp làng cổ thuộc phường Bồ Đề, quận Long Biên vào ngày cuối tháng 5.
Tại hội nghị tuyên truyền về dự án Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng được chính quyền địa phương tổ chức, hội trường phường Bồ Đề chật kín người dân thuộc các tổ dân phố nằm trong vùng tác động. Họ mang đến đây không chỉ là những câu hỏi "real" về đất đai, sinh kế, mà là những trăn trở đầy tâm huyết về số phận của những mảnh đất tâm linh, di sản.
Tờ Dân Việt dẫn lời ông Nguyễn Văn Tuyên, Tổ trưởng tổ dân phố số 10, cụm Ngọc Thụy bày tỏ sự xúc động khi nhắc đến cội nguồn:
"Bắc Biên là làng cổ có lịch sử hơn 1.000 năm tuổi, gắn liền với lịch sử hình thành Thăng Long - Hà Nội. Nơi đây mang đậm dấu ấn tâm linh và văn hóa, cần được nhìn nhận như một vùng di sản đặc biệt cần bảo tồn trong lòng đô thị mới."
Đồng quan điểm, người dân Bắc Biên kiến nghị thành phố giữ nguyên hiện trạng lõi làng cổ, áp dụng mô hình "làng trong phố" – một phương thức quy hoạch kết hợp chỉnh trang hạ tầng hiện đại với bảo tồn các công trình di tích quốc gia như đình Phúc Xá (thờ Thái úy Việt Quốc công Lý Thường Kiệt), chùa Bắc Biên và đặc biệt là quả Chuông Chùa An Xá vừa được vinh danh là Bảo vật Quốc gia.
"Chúng tôi mong mỏi địa phương ưu tiên chỉnh trang, cải tạo và nâng cấp thay vì giải tỏa trắng để xây mới hoàn toàn" - bà Nguyễn Thị Thân, Bí thư Chi bộ tổ dân phố 38 Bắc Cầu gửi gắm tâm nguyện.
Bên cạnh câu chuyện di sản, bài toán an cư cũng được người dân thẳng thắn đặt ra dưới góc nhìn xây dựng. Ông Nguyễn Văn Thuần, Tổ trưởng tổ dân phố số 8, cụm Bắc Biên nhấn mạnh: "Nguyện vọng thiết tha nhất của người dân là được hỗ trợ tái định cư tại chỗ hoặc cận cư để không bị đứt gãy sinh kế quen thuộc. Đồng thời, mọi quy trình từ đo đạc, khảo sát đến lập bản vẽ quy hoạch cần được thực hiện công khai, minh bạch để người dân được tham gia giám sát, tránh các tin đồn thất thiệt."
Trước những trăn trở chính đáng của nhân dân, chính quyền địa phương đã đưa ra những phản hồi khách quan, kịp thời, giải tỏa nhiều nút thắt tâm lý
Giải đáp trực tiếp tại hội nghị, ông Lê Thanh Xuân, Phó Chủ tịch UBND phường Bồ Đề khẳng định, việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo tồn di tích, di sản đều đã được đặt ra làm nguyên tắc cốt lõi ngay từ chủ trương đầu tư của dự án tại Nghị quyết 18 của HĐND Thành phố. Bản vẽ quy hoạch chi tiết hiện đang được hoàn thiện, dự kiến công bố rộng rãi.
"Thành phố có thông tin chính thức đến đâu, địa phương sẽ chủ động công khai ngay đến đó để nhân dân cùng nắm bắt và giám sát" - ông Xuân cam kết.
Đặc biệt, về chính sách đền bù và tái định cư – mối quan tâm "hot" nhất của người dân, vị đại diện chính quyền mang đến một thông tin đầy hy vọng: Dự án Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng thuộc danh mục công trình trọng điểm áp dụng Nghị quyết 258 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô. Nhờ đó, người dân dự kiến sẽ được áp dụng cơ chế bồi thường, hỗ trợ ưu việt hơn thông thường, với hệ số bồi thường, hỗ trợ cao hơn từ 1,5 đến 2 lần.
Hà Nội "quay mặt ra sông" – Cú chuyển mình thế kỷ
Sau nhiều thập kỷ phát triển đô thị dựa lưng vào sông, Hà Nội đang chuẩn bị cho cuộc "quay mặt ra sông" vĩ đại nhất trong lịch sử phát triển đô thị.
Trong quy hoạch mới, sông Hồng không còn là biên giới tự nhiên chia cắt mà sẽ trở thành "trục không gian xanh trung tâm" – lõi phát triển mới của Hà Nội. Nếu đúng tiến độ, chỉ trong vòng một thập kỷ tới, những bãi ngô, vườn chuối, xóm lao động ven đê hay các khu dân cư tự phát tồn tại hàng chục năm qua sẽ nhường chỗ cho một cấu trúc đô thị hiện đại, xanh, sạch và kết nối đa chiều.
Trao đổi với phóng viên, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhìn nhận đây là dấu mốc thay đổi mang tính cách mạng trong tư duy phát triển của Hà Nội sau nhiều thập kỷ mở rộng cơ học về phía Tây.
Theo ông, từ hơn một thiên niên kỷ trước, khi vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, Người đã nhìn thấy thế "rồng cuộn hổ ngồi" – dựa vào sông, hướng về núi. Ngay cả người Pháp khi quy hoạch Hà Nội cũng phát triển dọc theo trục dòng chảy của dòng sông này với những đại lộ danh tiếng như Trần Hưng Đạo, Tràng Thi, Lý Thường Kiệt.
"Tư duy phát triển đô thị gắn với sông Hồng đã có từ ngàn xưa. Người Pháp từ nửa vòng trái đất tới đây cũng không đi chệch khỏi cách nhìn đó", ông Võ phân tích và nhấn mạnh, "khi Hà Nội thông qua đề án Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng, tôi rất mừng. Chúng ta đã chạm lại vào tư duy của hàng nghìn năm trước."
Nhưng cũng giống như mọi đại quy hoạch đô thị trên thế giới, câu hỏi quan trọng nhất chưa bao giờ nằm ở việc vẽ ra bao nhiêu đại lộ hay xây dựng bao nhiêu công viên hiện đại, mà là: "Hàng vạn người dân dọc hai bờ sông Hồng sẽ sống ra sao khi một siêu dự án bắt đầu thay đổi toàn bộ vùng đất họ đã bám rễ qua nhiều thế hệ"?, Nguyên thứ trưởng Đặng Hùng Võ nhấn mạnh.
Bài học từ "kỳ tích sông Han" của Seoul
Khi nhắc đến "kỳ tích sông Han" của Seoul, người ta thường trầm trồ trước những cây cầu hiện đại, những đại lộ ven sông hay những cao ốc chọc trời. Nhưng dưới góc nhìn của GS. Đặng Hùng Võ, chìa khóa thực sự quyết định sự thành công của Hàn Quốc lại nằm ở một yếu tố nhân văn: cách họ ứng xử với con người trong cơn lốc đô thị hóa.
Ông kể, khi bắt đầu cải tạo sông Han theo hướng trị thủy kết hợp mở rộng Seoul, Chính phủ Hàn Quốc đã thành lập các tổng công ty phát triển đất đai của Nhà nước để đi sâu vào từng ngõ ngách, gặp gỡ từng hộ dân. Họ không chỉ đo đạc đất đai mà còn tìm hiểu kỹ nghề nghiệp, khả năng lao động, nhu cầu sinh sống cụ thể của từng gia đình trước khi đưa ra phương án dịch chuyển.
Theo chia sẻ của ông Võ, thời điểm khi thực hiện dự án, người dân dọc sông Han chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp nhà nước nhưng được định hướng, hỗ trợ chuyển đến những khu vực mới phù hợp hơn với năng lực mưu sinh của họ. Phần đất cũ được quy hoạch thành các khu đô thị hiện đại. Kết quả là cả người đi lẫn người ở lại đều nhìn thấy cơ hội có một cuộc sống tốt đẹp hơn, thay vì cảm thấy mình bị đẩy ra ngoài lề của sự phát triển.
"Điều quan trọng nhất không phải xây được bao nhiêu đại lộ đẹp, mà là người dân có được đồng hành và hưởng lợi từ sự phát triển hay không, đó mới là cốt lõi của một đại quy hoạch thành công", GS Võ thẳng thắn nhìn nhận.
Hà Nội và bài toán Seoul đã từng đối mặt ️
Hà Nội hôm nay đang đứng trước đúng bài toán mà Seoul từng đối mặt nhiều thập kỷ trước. Với quy mô quy hoạch hơn 11.400 ha, riêng không gian dự án Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng đã tương đương gần 1/5 diện tích toàn bộ thủ đô Seoul hiện tại – khủng vãi!
Bài học lớn nhất rút ra là: nếu chỉ tập trung vào hạ tầng vật chất mà xem nhẹ công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm sinh kế và ổn định tâm lý xã hội, hệ quả tiêu cực có thể sẽ lấn át cả những lợi ích kinh tế mà dự án mang lại.
"Muốn an cư thì phải có việc làm. Người dân đến nơi mới rồi sống bằng gì mới là câu hỏi quan trọng nhất", ông Võ nhấn mạnh.
Ông dẫn chứng, nếu di dời những người lao động tự do vùng bãi sông, điều cần tính toán đầu tiên là cơ hội việc làm của họ ở nơi mới. Do đó, Hà Nội cần phát triển song song các cực tăng trưởng, các đô thị vệ tinh hoàn chỉnh – nơi người dân chuyển đến không chỉ để có một mái nhà, mà là để tái tạo một cuộc sống bền vững.
"Phải nghiên cứu như một cặp song sinh: phát triển đô thị sông Hồng đi cùng một cực tăng trưởng mới", ông Võ khẳng định.
Nguồn: soha.vn