Ngày mai là ngày "lên đỉnh" rồi đây! Hơn 1 triệu thí sinh sẽ chính thức bước vào kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm 2023. Đến giai đoạn này, nhiều bạn đang "căng não" vì stress, lo âu dẫn đến mất ngủ, khó tập trung, sức khỏe tinh thần cũng suy giảm theo. Tiến sĩ Đặng Hoàng Ngân - chuyên gia tâm lý học sẽ "giải cứu" các bạn ngay đây!
Hồi hộp, lo lắng đến mức mất ngủ, khó ăn - làm sao đây chuyên gia ơi?
TS. Đặng Hoàng Ngân (thủ khoa tốt nghiệp ngành Tâm lý học trường ĐH KHXH&NV – Đại học Quốc Gia Hà Nội) chia sẻ: Thực ra hồi hộp, lo lắng một chút là chuyện bình thường mà! Khi sắp "chốt sổ" 12 năm đèn sách thì ai cũng thế cả. Kỳ vọng nhiều vào bản thân thì dễ xuất hiện những cảm xúc này thôi. Các bạn cứ đón nhận nó như một phần tự nhiên, rồi tập trung vào những việc quan trọng để đảm bảo tinh thần luôn ổn định nhé:
• Ăn ngủ điều độ (ngủ đủ giấc nha!)
• Đảm bảo thời gian giải trí, chill tí cho khỏe não
• Vận động nhẹ hoặc chơi thể thao
• Trò chuyện với người mình tin tưởng, tâm sự cho nhẹ lòng
• Ôn tập khi thấy cần thiết
Với những bạn có thói quen chuẩn bị siêu kỹ cho mọi kỳ thi thì căng thẳng hơn bình thường một chút cũng là chuyện thường. Miễn là các bạn vẫn ăn uống đủ, ngủ khi cơ thể cần và có kế hoạch "ngủ bù", "nghỉ bù", "chơi bù" hợp lý sau kỳ thi là okela!
Còn nếu đã sợ đến mức mất ngủ, khó ăn thì hãy quan sát các suy nghĩ trong đầu mình xem sao. Bởi vì để ảnh hưởng đến cơ thể đến vậy thì thường là do các bạn đang tự đánh giá và nghĩ tiêu cực về bản thân quá. Kiểu như:
• "Ôi nhỡ mình quên sạch khi vào phòng thi thì sao?"
• "Nếu đề rơi trúng vào phần mình yếu thì xong đời"
• "Bố mẹ sẽ thất vọng vì mình lắm"
• "Không đỗ trường mình thích thì mình sẽ xấu hổ chết mất"
Khi những ý nghĩ này xuất hiện, các bạn thử làm như này nhé:
Hít thở chậm rãi cho đến khi cảm thấy cơ thể và cảm xúc lắng xuống Tự nhắc với mình: "Đó chỉ là suy nghĩ mà thôi. Mình cứ ôn tập những gì có thể. Có nhiều cơ hội phía trước dành cho mình, mình sẽ tìm ra thôi"Trong phòng thi căng thẳng quá thì làm gì cho "hết căng"?
Chuyên gia gợi ý mấy tips xịn xò này:
Hít thở chậm rãi cho đến khi cơ thể và tâm trí bình ổn lại. Tự nhủ: "Mình đang hồi hộp trước kỳ thi. Không sao đâu. Mình sẽ quen dần với không khí phòng thi thôi"
Hình dung khuôn mặt người mình tin cậy - người thường vỗ về mình khi sợ hãi
Hình dung về hội bạn thân và cách mọi người sẽ vui đùa cùng nhau mùa hè này (sắp được quẩy rồi đó!)
Đừng ngại nhờ giám thị giúp đỡ nếu các cách trên không hiệu quả! Các thầy cô giám thị không chỉ coi thi mà còn rất mong các bạn có tâm trạng tốt nhất để làm bài. Họ sẽ hỗ trợ trong khả năng được phép, hoặc báo hội đồng thi để bạn được chăm sóc y tế (kể cả sơ cứu tinh thần nha!)
Kỹ thuật "ôm bản thân": Nếu cảm thấy lo âu, hoảng loạn quá mức, bạn tự ôm lấy mình hoặc tay vòng qua vai. Ôm thật chặt! Một lúc sau sẽ thấy hơi thở chậm lại và cảm xúc bình ổn hơn đấy
Nếu có phụ huynh, người thân bên cạnh khi cơn lo âu cao độ ập đến thì kỹ thuật "chiếc ôm thật chặt" này cũng rất hữu hiệu!
Phụ huynh nên và không nên làm gì trong mùa thi?
Phụ huynh cũng vất vả lắm đấy! Nhiều bố mẹ chờ con thi mà hồi hộp chẳng kém gì đứa con. Nên các bậc phụ huynh cũng cần tự chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cho mình. Mình khỏe khoắn, tâm trạng tích cực thì bầu không khí gia đình mới thoải mái được!
NÊN LÀM:• Giữ các hoạt động bình thường giúp gia đình thoải mái
• Hỏi thăm và nói lời chúc giản dị: "Con ngủ ngon nhé", "Tối qua con ngủ ngon không?", "Hôm nay thích ăn món gì?", "Chúc con bình tĩnh thể hiện hiểu biết của mình", "Xong buổi thi đầu tiên rồi, con vất vả rồi, nỗ lực tiếp nhé"...
• Nhận diện cảm xúc của con. Khi thấy con căng thẳng hoặc buồn rầu, hãy hỏi và lắng nghe: "Hình như con đang lo điều gì à, kể cho bố mẹ nghe được không?". Nhiều khi con chỉ cần được lắng nghe thôi chứ không cần lời khuyên đâu. Sự lắng nghe của bố mẹ lúc đó đã thật ấm áp rồi!
• Chủ động hỏi xem con cần giúp gì không
NÊN TRÁNH:• Đặt kỳ vọng quá cao kiểu: "Mang điểm 10 về nhé!" (Có bạn thấy hào hứng với lời này, nhưng nhiều bạn tỏ ra hào hứng ngoài mặt thôi chứ trong lòng áp lực lắm). Chúc con thể hiện được bản thân là vừa đủ rồi!
• Kể chuyện "con nhà người ta" thi thế nào, chắc chắn tuyển thẳng ra sao... Không đứa trẻ nào muốn bị so sánh trong thời khắc quan trọng cả!
• Đối chiếu đáp án, ước lượng điểm nếu con không chủ động nhờ. Sự "soi mói" này có thể làm con áp lực và cảm thấy mình như một đứa trẻ đầy khả năng thất bại. Hãy hỏi mở: "Hôm nay con thi thế nào?" để con được chia sẻ. Nếu con kể chi tiết về bài làm, chỉ cần lắng nghe và nói rằng mình tin con là được!
Một môn "toang" rồi thì xử lý sao cho không ảnh hưởng môn sau?
Chuyên gia khuyên: Khi đã có một môn không như ý, đừng để nỗi sợ về tổng điểm làm mình chùn bước nhé! Hãy ưu tiên mục tiêu nhỏ - đó là bài thi tiếp theo. Tập trung vào mục tiêu này để tránh các suy nghĩ tự trách bản thân vì sơ suất ở bài thi trước.
Các bạn nên nhìn bức tranh rộng hơn: Đó chỉ là MỘT bài thi không như ý thôi. Mình đang có nhiều cơ hội học tập với các nguyện vọng phía trước. Hơn nữa, "sự nghiệp" học tập luôn có thể thay đổi - miễn là bắt đầu từ tinh thần khỏe khoắn và nỗ lực ngay giây phút hiện tại!
Chúc các sĩ tử thi thật tốt, giữ vững tinh thần và "đu idol" thả ga sau khi thi xong nhaaaa!
Nguồn: svvn.tienphong.vn