Nghe hơi sốc nhưng mà sự thật đây: so với bạn bè cùng lứa, sự tự tin của những bé này thấp hơn tận 41%, còn tính chủ động trong học tập thì kém hơn 53% luôn nha!
Một cuộc khảo sát chung từ Đại học Sư phạm Bắc Kinh, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Hiệp hội Tâm lý học Trung Quốc vừa thả ra một con số khiến các bậc phụ huynh phải "giật mình như cá trên thớt": 87% trẻ tự ti, nhạy cảm và hay rụt rè có liên quan trực tiếp đến việc bị gọi bằng biệt danh tiêu cực trong thời gian dài lúc còn nhỏ.
So với lũ bạn cùng tuổi, sự tự tin của các bé này thấp hơn 41%, và tính chủ động học tập kém hơn tận 53%. Những cái tên "vô tình" kiểu "Ngốc à", "Xấu xí" đang âm thầm gặm nhấm lòng tự trọng, khiến trẻ từ bé đã tin rằng mình "không đủ tốt". Đây không phải mê tín dị đoan đâu nha, mà là một dạng bạo lực tâm lý vô hình cực kỳ nguy hiểm!
Tại sao biệt danh lại "thấm vào da thịt" đến vậy?
Từ sau 3 tuổi, trẻ bắt đầu hình thành nhận thức về bản thân rồi. Cách bố mẹ gọi con hàng ngày chính là những nét vẽ đầu tiên trên tờ giấy trắng tinh đó đấy.
Hiệu ứng dán nhãn (Labeling Effect): Trong tâm lý học, khi một người bị gắn nhãn, họ sẽ vô thức điều chỉnh hành vi của mình để có xu hướng trùng khớp với nội dung của nhãn mác đó.
Nhiều gia đình hay gọi con là "Ngốc", "Hâm" vì nghĩ thế là cute, đáng yêu. Nhưng khi đi học, đứa trẻ sẽ không dám giơ tay, không dám chơi với bạn vì luôn nghĩ: "Bố mẹ bảo mình ngốc, chắc mình ngốc thật, làm gì cũng hỏng thôi". Khi tư tưởng "mình không làm được" bén rễ, nó sẽ phá hủy sự tò mò và lòng dũng cảm của trẻ luôn á. Vết thương vô hình này không "phát tác" ngay, nhưng sẽ khiến đứa trẻ luôn lùi bước trước mọi cơ hội khi trưởng thành đó!
Nhãn mác ngoại hình: "Dao vô hình" cắt vào lòng tự trọng
"Béo phì", "Còi xương", "Đen nhẹm", "Nấm lùn"... những cái tên "thẳng thừng" này lại thường được bố mẹ dùng làm biệt danh thân mật. Ở trường, việc gọi bạn bằng biệt danh chế giễu được coi là bắt nạt; và khi sự tổn thương này đến từ chính bố mẹ, sức công phá của nó còn khủng khiếp hơn gấp bội!
Nhiều người dù đã trưởng thành, giảm cân thành công và có ngoại hình khiến người khác phải "wow", nhưng sâu trong lòng, vết thương từ việc bị gọi là "Béo" suốt thời thơ ấu vẫn không hề biến mất. Họ trở nên nhạy cảm quá mức với ánh nhìn của người khác và không thể bao dung với chính bản thân mình.
"Nuông chiều quá mức" cũng là một dạng bạo lực
Ngược lại với dìm hàng, việc quá nuông chiều qua các cách gọi như "Cục cưng", "Tổ tông của mẹ", "Công chúa nhỏ"... lại đang vô tình tước đi cơ hội trưởng thành của trẻ. Những cách gọi quá nhũn nhặn này tạo ra tâm lý ám thị: Con mãi là một đứa trẻ, không cần chịu trách nhiệm và không cần tuân theo quy tắc xã hội.
Hậu quả là nhiều bé khi vào tiểu học vẫn không biết tự buộc dây giày, không biết sắp xếp cặp sách, ích kỷ và dễ "khủng hoảng" trước áp lực nhỏ. Việc bảo bọc quá mức qua cách gọi khiến tuổi tâm lý của trẻ bị "tụt hậu" xa so với tuổi thực, biến con thành một "đứa trẻ khổng lồ" (khủng long bọc đường) vô lo vô nghĩ nhưng hoàn toàn bất lực khi bước ra giông bão cuộc đời.
Vậy nên làm gì bây giờ?
Để không nằm trong con số 87% đáng tiếc kia, bố mẹ cần hành động ngay lập tức bằng cách ngừng sử dụng 3 nhóm biệt danh: Dìm hàng/tự trào, dán nhãn ngoại hình, và nuông chiều quá mức.
Hãy áp dụng 4 nguyên tắc cốt lõi khi đặt tên ở nhà cho con:
Tránh các nhãn mác tiêu cực. Giữ sự độc nhất và tôn trọng. Dùng những từ ngữ mang tính định hướng tích cực thay vì trêu chọc (Ví dụ: An An, Bình Bình, Vui Vui...). Cân nhắc sự phù hợp khi con lớn lên.Bố mẹ là tấm gương đầu tiên để con nhìn nhận thế giới đấy nha. Khi con làm sai, thay vì ném vào con từ "Dốt thế", hãy nâng đỡ sự bất an của con bằng câu nói: "Không sao cả, lần sau cố gắng hơn, mẹ tin con sẽ làm tốt". Một biệt danh tích cực, một lời động viên đúng lúc chính là ngọn hải đăng dịu dàng, tiếp thêm năng lượng và lòng dũng cảm cho con vững bước sau này đó!
Nguồn: kenh14.vn