BinLovely6152
New member
Thực tế phũ phàng là loài người mới chỉ "dắt tay nhau đi ô tô" có vài trăm năm gần đây thôi, trong khi quá trình tiến hóa của ta đã diễn ra hàng triệu năm rồi nha!
Chắc hẳn bạn từng nghĩ say xe là một cảm giác "nó khó chịu vô cùng tận" luôn á. Những cơn buồn nôn, đau đầu như búa bổ có thể phá tan tành chuyến du lịch "chill phết" của bạn. Lẽ ra não bộ con người nên được "setting" để đừng bị say xe mới phải.
Nhưng plot twist là các nhà khoa học lại không nghĩ vậy đâu nha! Nghiên cứu của họ cho thấy cảm giác say xe chính là kết quả của những phản ứng "có ích vc" trong não bộ, giống hệt như khi bạn đang đối phó với một cơn ngộ độc ấy.
Cảm giác say xe xuất phát từ những thông tin "lộn xộn như canh hẹ" đổ vào não bộ của bạn, thông qua nhiều giác quan bao gồm thị giác và một bộ cảm nhận siêu xịn trong ốc tai.
Điều này cũng có thể xảy ra khi bạn bị ngộ độc. Và chúng ta đều đồng ý rằng cách tốt nhất để loại bỏ chất độc ra khỏi cơ thể là... nôn nó ra ngoài thôi. Vậy hóa ra, bạn có thể tự "an ủi bản thân mình khi bị say xe, bởi đó là một dấu hiệu cho thấy não bộ của bạn vẫn đang hoạt động ngon lành cành đào nha!
Tại sao chúng ta lại bị say xe?
Như đã nói ở trên, con người mới chỉ bắt đầu có được các phương tiện di chuyển kiểu xe hơi, xe bus và máy bay trong khoảng vài trăm năm gần đây thôi, so với hàng triệu năm tiến hóa thì "còn non và xanh lắm". Bộ não chúng ta đơn giản là chưa thể "update" hoàn toàn cho việc di chuyển bằng các phương tiện này.
Khi ngồi trên một chiếc xe ô tô đang chạy, phần lớn các giác quan của bạn vẫn "báo cáo" với bộ não rằng bạn đang đứng yên một chỗ - và tất nhiên về mặt kỹ thuật thì đúng là cơ thể bạn đang ngồi yên trên ghế mà. Thế nhưng, cũng có những giác quan khác lại "tố cáo" rằng bạn đang di chuyển, khiến dòng thông tin đổ bộ vào não trở nên "lộn như tơ hà".
Thị giác là một ví dụ điển hình, khi bạn nhìn vào quang cảnh bên ngoài xe, rõ ràng bạn đang di chuyển. Nhưng khi bạn nhìn vào bên trong xe hay tài xế ngồi cạnh, não bộ lại thấy bạn đứng yên. Confused chưa?
Ngoài ra, thông tin về sự cân bằng của cơ thể, thứ bạn có thể cảm nhận bằng các ống bán khuyên bên trong ốc tai cũng liên tục bị "dao động". Khi xe thay đổi tốc độ, quán tính khiến cho chất lỏng bên trong các ống bán khuyên này sóng sánh, tác động vào các sợi lông siêu nhỏ gửi tín hiệu về não bộ, cho biết bạn đang ở trong một tình huống "mất balance" luôn.
Tổng hợp tất cả các luồng thông tin "rối như mớ bòng bong" này đổ về đồi thị sẽ khiến bộ não "bị tiến hóa bỏ quên" không biết chuyện gì đang xảy ra nữa.
"Ngay khi bộ não bị rối loạn bởi bất cứ điều gì như vậy, nó sẽ nói, 'Ồ, tôi không biết phải làm gì nữa, vậy thì tôi sẽ bật chế độ bị ốm để đề phòng trước'", nhà khoa học thần kinh Dean Burnett đến từ Đại học Cardiff ở Anh giải thích. "Và kết quả, chúng ta bị say tàu xe vì não liên tục lo lắng rằng bạn đang bị nhiễm độc".
Làm thế nào để đỡ say xe?
Nếu say xe chỉ là quá trình "não bị loạn" thôi, liệu bạn có cách nào để "hack" các luồng thông tin hoặc đánh lừa não bộ khiến bạn bớt say hơn không? Câu trả lời là CÓ nha các bạn ơi!
Đối với thị giác, bạn có thể giữ tầm mắt mình ngoài cửa sổ nhiều hơn để "trấn an" bộ não rằng bạn thực sự đang di chuyển. Ngược lại, đừng có mà đọc sách, lướt điện thoại hoặc tra bản đồ khi đi trên xe nhé!
Các hoạt động này thường làm cho vấn đề trở nên "tệ hơn gấp bội", bởi chúng thuyết phục bộ não rằng bạn thực sự đang đứng yên và không có gia tốc trong không gian.
Tự mình lái xe cũng có thể giúp ích đấy, bằng cách ngồi ở ghế lái, bạn sẽ tiếp nhận được nhiều thông tin trực quan hơn để nói cho bộ não biết rằng bạn đang thực sự di chuyển. Đó cũng là lý do khi bạn ngồi ở hàng ghế đầu và hàng ghế gần cửa sổ sẽ bớt bị say xe hơn á.
Nhưng tự mình lái xe sẽ còn giúp bạn thích nghi "xịn sò" hơn nữa, bởi lúc này, bạn là người "cầm trịch" các chuyển động trên xe, bộ não bạn sẽ được chuẩn bị trước cho các tình huống rẽ trái, rẽ phải, phanh lại hay tăng tốc... Nói theo một cách khác, khi bạn lái xe, bạn ít có khả năng "bị nhiễm độc" hơn.
Nhưng vẫn có một điều mà các nhà khoa học chưa chắc chắn: Tại sao có một số người dễ bị say xe hơn so với những người khác? Liệu có phải có một nhóm người đã thực sự tiến hóa để thích nghi tốt hơn với việc di chuyển trên các phương tiện hiện đại hay không?
Một nghiên cứu năm 2013 cho thấy những người có "cơ thể lắc lư" - nghĩa là cơ thể họ có nhiều chuyển động tự nhiên thường xuyên ngay cả khi đứng yên - sẽ có nhiều khả năng bị say sóng hơn. Nghiên cứu kết luận rằng trong số chúng ta có một nhóm người "nhạy cảm" với các di chuyển, nên dễ bị say tàu xe hơn.
Trong khi đó, nhiều nhà khoa học khác vẫn đang tiếp tục tìm kiếm các phương pháp chữa trị "căn bệnh" say xe này. Dựa trên những gì chúng ta biết được cho đến nay, nghe các bản nhạc yêu thích có thể giúp bạn đấy. Ăn một bữa ăn nhẹ giàu protein trước chuyến đi cũng có thể làm dịu dạ dày luôn nha!
Áp dụng tất cả những biện pháp này có thể giúp bạn và gia đình có được một kỳ nghỉ "trọn vẹn và chill phết" hơn đấy!
Nguồn: kenh14.vn