Từ những người có sức ảnh hưởng khủng cho đến hàng triệu dân mạng, nhiều người đang vô tình (hoặc cố ý luôn á) rơi vào hố sâu "ảo tưởng quyền lực", sẵn sàng rủ nhau trừng phạt bất cứ ai trên MXH. Lý do? Đơn giản là vì họ... muốn thôi
## Beauty blogger "vỗ mặt" đến... bị phong sát
V.H.L. - beauty blogger sở hữu gần 2 triệu follow, nổi tiếng với style review mỹ phẩm thẳng thừng "không nhận quảng cáo nên khen chê thoải mái". Nhưng khi chuyển sang mảng food review, mọi chuyện bắt đầu... drama
Một bên thì vẫn trung thành ủng hộ cô, clip nào cũng viral. Nhưng bên kia thì... chán nản cực độ với style "đá ngang đá dọc". Lý do? Ẩm thực là chuyện quan điểm cá nhân, "một mồm không đại diện nghìn mồm" mà cô là người có ảnh hưởng, review tiêu cực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh doanh của quán xá.
Hậu quả: hàng chục hội nhóm anti V.H.L. được lập với hơn 100.000 người tham gia chỉ trong chưa đầy 1 tuần Đỉnh điểm là cô bị quay lưng trên gần như tất cả nền tảng - chính bởi những người từng ủng hộ mình!
Không dừng ở đó, các hội anti còn liên tục tấn công các nhãn hàng hợp tác với cô. Một số brand nhìn thấy làn sóng tẩy chay mạnh phải chiều lòng dân mạng vì không chịu nổi cú "hạ sao" hàng loạt, buộc phải xóa hình ảnh hoặc hủy hợp đồng với nữ YouTuber
Không ủng hộ người có phát ngôn thiếu chuẩn mực thì ok, nhưng tấn công cả đối tác của họ - những doanh nghiệp chẳng thân thiết gì thì... hơi quá rồi nhỉ?
## Nữ sinh bị bạo lực mạng chỉ vì phản hồi "chưa khéo"
Gần đây, story về nữ sinh lớp 12 chụp ảnh kỷ yếu rồi bị thợ ảnh "bóc phốt" gây xôn xao MXH. Theo đó, N.Q - thợ chụp ảnh cho biết được thuê 600k chụp kỷ yếu, nhưng khi trả ảnh nữ sinh không ưng ý nên muốn bồi thường. Tuy nhiên, cách nói chuyện của bạn nữ sinh khiến anh không vừa lòng nên quyết định "bóc phốt" luôn
Khi đăng bài, anh thợ ảnh còn public luôn ảnh chân dung và thông tin cá nhân của nữ sinh khiến em trở thành tâm điểm chế nhạo. Thậm chí dân mạng còn quay sang... body shaming ngoại hình của em - dù vấn đề ban đầu chỉ là lối ứng xử giữa hai bên
Phản ứng tiêu cực khiến nữ sinh phải khóa Facebook. Hàng loạt tài khoản giả mạo được lập ra chỉ trong 1 đêm để... câu view.
Một cô bé mới chớm 18 tuổi - chỉ mong có bộ ảnh đẹp ghi lại khoảnh khắc quan trọng, dù có ứng xử chưa khéo léo nhưng bỗng trở thành "tội đồ" bị cả cõi mạng trừng phạt
Và cũng chẳng biết dựa vào đâu mà người thợ chụp quyết định công khai thông tin khách hàng lên MXH, để cả cộng đồng mạng tấn công, dùng hình ảnh em chế giễu như cách trả thù cực toxic.
Nhón chân bước vào đời, sự việc này chắc chắn sẽ là nỗi ám ảnh dài lâu với em. Không biết "đòn đau" này có giúp em khéo léo hơn không, nhưng kỷ niệm thời đi học thì rõ ràng đã bị hủy hoại rồi
Trên MXH, cư dân mạng đang thể hiện sự "say mê quyền lực" bằng những đòn trừng phạt tức thời. Nạn nhân có thể là bất cứ ai: nghệ sĩ, KOL, KOC hay dân thường. Sự phát triển của các nền tảng cùng cách đưa tin rời rạc khiến user khó có thể hình dung toàn cảnh để đưa ra "phán quyết" đúng đắn.
Ví dụ như trường hợp Trương Nhã Dinh - cô nàng KOC có hơn 2,5 triệu follow trên TikTok cũng nhận cái quay lưng từ cộng đồng mạng dù sự việc chưa rõ đúng - sai. Chỉ từ một bài tố livestream hàng kém chất lượng, chẳng cần biết rõ ngọn ngành, dân mạng đã tấn công Nhã Dinh từ TikTok, Facebook, YouTube... thậm chí cả người thân của cô
"Họ nói: 'Em có cha mẹ sinh nhưng không có cha mẹ dạy', thậm chí họ còn gọi cho mẹ em nói rằng em bị công an bắt rồi. Trong hoảng loạn, em xóa hết ảnh gia đình mình trên trang cá nhân", Trương Nhã Dinh bật khóc chia sẻ.
"Say" quyền lực đang trở thành hội chứng đáng lo ngại của số đông cư dân mạng. Bởi chỉ với 1 cú click chuột, họ hoàn toàn có thể đánh giá một sự việc. Nhân lên với hàng triệu người cùng góc nhìn chưa toàn cảnh, sức mạnh đó lên đến mức... kinh hoàng
Với người nổi tiếng, việc dùng sức ảnh hưởng review sản phẩm ngoài mặt lợi là mang về doanh thu. Mặt hại là khiến thị trường mất cân bằng chuẩn mực. Doanh nghiệp từ phụ thuộc vào chất lượng giờ lại... phụ thuộc vào người nổi tiếng.
Cộng đồng mạng "say quyền lực" cũng gây hệ lụy không kém. Họ dùng sức mạnh đám đông áp lực người trong cuộc bất chấp đúng - sai. Người bị nhắm phải đối mặt không chỉ vài mà hàng nghìn, hàng trăm nghìn người - nhiều người không đủ cứng rắn sẽ dễ rơi vào trạng thái tâm lý hủy hoại. Cuối cùng, sự trừng phạt cho sai lầm bỗng trở thành án tử nặng nề - nghĩa bóng cho sự nghiệp và nghĩa đen cho cuộc đời
Trương Nhã Dinh cho biết, cô bị hơn 3.000 người xem livestream công kích khiến bản thân tự ti, mặc cảm. Dù là người có hàng triệu follow và biết nói trước đám đông, cô vẫn phải "đầu hàng" khi họ buông lời xúc phạm cả người thân.
"Hơn 3 nghìn người xem liên tục công kích và chửi bới em. Sau khi tắt livestream em cảm thấy rất tồi tệ và kinh khủng. Họ phẫn nộ cũng phải, họ là người dùng. Nhưng khi sự việc còn chưa sáng tỏ, chỉ mới từ một phía mà họ đối xử với em quá tàn nhẫn. Thời gian đó, em không ra đường, em cứ luôn có cảm giác người ta nhìn mình và xì xầm, mặc cảm", Trương Nhã Dinh nói.
Lúc đó, số lượt phẫn nộ trên trang cá nhân chính là "tín hiệu" giúp người chưa biết "theo phe" nào quyết định có nên công kích hay không
User mạng thường xem lượt phẫn nộ và yêu thích quan trọng hơn sự thật, thậm chí khi thấy angry nhiều thì càng khẳng định người trong story là... sai. Cứ thế số đông chiến thắng chỉ bằng một cú click chuột thôi.
## Hiệu ứng đám đông: Vũ khí hai lưỡi của MXH
Người nổi tiếng không thể "say" quyền lực nếu không có đại bộ phận fan luôn ủng hộ họ. Và cộng đồng không thể "say quyền trừng phạt" khi xung quanh không có nhiều người muốn trừng phạt như họ. Tất cả đều xuất phát từ hiệu ứng đám đông - thứ bắt nguồn từ bản năng tổ tiên loài người.
Hiệu ứng đám đông đã góp phần hình thành thói quen tốt, điều chỉnh hành vi, chuẩn mực cư xử. Nếu không có hiệu ứng đám đông, xã hội sẽ không có sức mạnh liên kết thực sự, động viên con người vươn lên tạo ra kết quả tốt đẹp hơn
Thế nhưng vượt ra ngoài chuẩn mực tốt đẹp, con người cũng bị đám đông chi phối cả về... đạo đức
Không khó để tìm thấy vụ việc nhờ số đông lên tiếng thì sự thật mới sáng tỏ, hay luật định tốn nhiều thời gian và tiền bạc của người nghiên cứu nhưng chỉ cần bị số đông phản bác đã thành "công dã tràng". Số đông gần như quyết định chân lý mà trong câu chuyện đó, trí tuệ bị lu mờ và trở thành hạt cát giữa sa mạc.
Như chúng ta đều biết, tất cả cuộc thi sắc đẹp hiện tại đều có giải "bình chọn" hoặc "thí sinh yêu thích nhất". Ban Giám Khảo cho rằng thí sinh được yêu thích nhất là người có số lượt share, tim bình chọn nhiều nhất
Những tưởng câu chuyện bị cộng đồng tẩy chay đã lỗi thời nhưng nó vẫn còn nhức nhối thậm chí phát triển mạnh dưới nền công nghệ 4.0. Như câu chuyện xót xa về nữ sinh lớp 10 ở Nghệ An tự tử, trên các diễn đàn không ngừng bàn luận về nguyên nhân cái chết đầy oan uổng. Gia đình nữ sinh cho rằng, em bị đám đông bạo lực từ đời sống lên MXH nên đã nghĩ dại
Hay câu chuyện TikToker Trương Nhã Dinh - người có sức ảnh hưởng trên MXH bỗng trở thành nạn nhân, rơi vào trầm cảm do bị đám đông công kích kịch liệt.
"Em có đọc được bình luận của một số người, họ nói: 'Trước đây rất thích em nhưng giờ thì không thích nữa', cùng lúc đó nhiều người vào thể hiện sự đồng tình với bình luận ấy", Trương Nhã Dinh nói.
## "Black Ocean" - Ác mộng từ KPOP đến Việt Nam
Hiệu ứng đám đông không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà tại nhiều nước trên thế giới. Điển hình trong giới KPOP - hiệu ứng này còn có tên "Black Ocean" - cụm từ chỉ hành động phản đối mạnh mẽ của fan đối với idol. Cụ thể, trong concert, để thể hiện sự tẩy chay, khán giả sẽ tắt lightstick (đèn cổ vũ) tạo ra "biển đen" phía dưới
Năm 2012, T-ARA phải đối diện với ác mộng "biển đen". Khi nhóm đang biểu diễn trên sân khấu, fan bên dưới tắt hết đèn và tiếng cổ vũ. Nguyên nhân được cho là do T-ARA vướng scandal ức hiếp cựu thành viên. Nhiều năm sau, dù T-ARA đã chứng minh sự trong sạch, "black ocean" vẫn là nỗi ám ảnh buồn trong sự nghiệp.
Không chỉ T-ARA, năm 2008 tại Dream Concert, Girls' Generation (SNSD) cũng vướng sự phản đối từ cộng đồng fan KPOP, các cô gái phải biểu diễn gần 10 phút trong "biển đen" im lặng không hò reo cổ vũ
BTS cũng từng đối mặt với "black ocean" do fan BTS có mâu thuẫn với fan nhóm nhạc nam khác, khiến trào lưu này được thể hiện phổ biến.
Nguồn: soha.vn