Cách đây rất lâu, Sao Hỏa có thể giống như Trái Đất ngày nay.
Nghe xong phải bật ngửa luôn các bạn ơi! Ai cũng biết Sao Hỏa hồi xưa từng có nước, nhưng cụ thể là nhiều nước cỡ nào và nằm ở đâu thì giới khoa học vẫn đang tranh cãi ầm ĩ. Giờ thì có drama mới rồi nè!
Dùng công nghệ xịn sò phân tích địa hình Sao Hỏa và so với Trái Đất, team nghiên cứu vừa drop bằng chứng cực mạnh: cách đây khoảng 3,5 tỷ năm, Hành tinh Đỏ từng có một đại dương trải dài hàng trăm nghìn km và sâu tối thiểu 900 mét luôn á!
Theo Science Alert, giờ thì Sao Hỏa khô cằn lắm, toàn bão bụi quét khắp hành tinh. Lạnh kinh hoàng nữa chứ, ban đêm mùa đông nhiệt độ ở cực có thể xuống tận âm 140 độ C - tưởng tượng đi!
May là nghiên cứu Sao Hỏa không phải bắt đầu từ con số 0, vì mình có Trái Đất làm "bài tham khảo" rồi. Ví dụ: biết được nước tạo ra cấu trúc địa chất kiểu gì trên Trái Đất, thì nhìn thấy địa hình tương tự trên Sao Hỏa là đoán được có nước ở đó rồi. Ez game!
Tất nhiên không đơn giản 100% như vậy, nhưng nguyên tắc chung vẫn là "đi tìm các cấu trúc hoặc đá mà nước tạo ra" thôi.
Lần này, team nghiên cứu xài phần mềm do Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ develop, kết hợp data từ NASA và Máy đo độ cao Laser Orbiter của Sao Hỏa. Kết quả? Phát hiện hơn 6.500 km gờ phù sa, nhóm thành 20 hệ thống - nhiều khả năng đây là tàn tích của các đường bờ biển cổ đại, kiểu như đồng bằng sông hay vành đai kênh ngầm gì đó! ️
Benjamin Cardenas, trợ lý giáo sư khoa học địa chất tại Penn State và là tác giả chính của nghiên cứu này cho biết: "Điều ngay lập tức xuất hiện trong tâm trí là một trong những điểm quan trọng nhất ở đây là sự tồn tại của một đại dương với kích thước khổng lồ, điều đó có nghĩa là sẽ có tiềm năng cao hơn cho sự sống".
Ông nói thêm: "Những tảng đá ở Aeolis Dorsa ghi lại một số thông tin hấp dẫn về đại dương cổ đại. Nó rất năng động. Mực nước biển đã từng dâng lên đáng kể. Các tảng đá được lắng đọng dọc theo các lưu vực của nó với tốc độ nhanh. Đã có rất nhiều thay đổi xảy ra ở đây".
Những bản đồ này cho thấy có một đại dương cổ đại khổng lồ nằm ở phía bắc Sao Hỏa. Các nhà nghiên cứu map luôn vị trí, độ dày và độ cao của hệ thống sườn núi để hiểu rõ hơn về địa lý thời xưa.
Nói chung là khu vực Aeolis Dorsa từng là một đại dương lớn được nuôi dưỡng bởi mạng lưới sông ngòi dày đặc vãi. Kết quả còn được back up bởi nghiên cứu khác so sánh địa hình Sao Hỏa với đáy biển Vịnh Mexico nữa á! Team đã tạo mô hình xói mòn lưu vực giống Sao Hỏa, xác nhận những gì thấy trên đó rõ ràng là dấu hiệu của hệ thống nước khổng lồ.
"Địa tầng mà chúng tôi đang giải thích ở đây khá giống với địa tầng trên Trái Đất", Cardenas nói. "Đúng vậy, nghe có vẻ như đây sẽ là một tuyên bố lớn khi nói rằng chúng tôi đã phát hiện ra hồ sơ về các tuyến đường thủy lớn trên Sao Hỏa".
Nhìn lại quá khứ, Sao Hỏa từng là nơi ấm áp, ẩm ướt, nước lỏng chảy khắp bề mặt, lấp đầy hồ, kênh và tạo thành châu thổ. Nhưng sau đó hành tinh này mất từ trường. Không có từ trường bảo vệ, Mặt Trời đã "cướp" mất bầu khí quyển. Không có khí quyển thì nước lỏng cũng... bay màu theo. Buồn vãi!
Cardenas cũng cho biết thêm rằng hồ sơ trầm tích này không chỉ kể về nước trên Sao Hỏa mà còn về khí hậu luôn. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng hành tinh này đã trải qua mực nước biển dâng tương ứng với thời kỳ ấm và ẩm ướt kéo dài.
"Nó cũng cho chúng ta biết về khí hậu cổ đại và quá trình tiến hóa của nó. Dựa trên những phát hiện này, chúng tôi biết rằng đã phải có một thời kỳ khi nó đủ ấm và bầu khí quyển đủ dày để hỗ trợ lượng nước lỏng nhiều như vậy cùng một lúc".
Vậy nên ngoài việc khui lịch sử cổ đại của Sao Hỏa, giờ mình còn có manh mối mới để tìm kiếm dấu hiệu sự sống nữa! Nếu Sao Hỏa từng có sự sống và còn dấu vết gì đó, thì đại dương này chính là nơi đáng để bắt đầu tìm kiếm đấy. Thực ra Cardenas tiết lộ một số mũi nhọn mà Curiosity rover đang nghiên cứu chính là một phần của hệ thống sông này luôn!
Cardenas nói: "Mục tiêu chính của các sứ mệnh thám hiểm Mars Curiosity là tìm kiếm các dấu hiệu của sự sống. Nó luôn tìm kiếm nguồn nước, những dấu vết của sự sống có thể sinh sống được".
Tham khảo: Earthlymission; Nature; NASA
Xem thêm:
Nguồn: soha.vn