Nghe tên Salmonella thì cứ tưởng là loại vi khuẩn gây đau bụng thôi, nhưng thực ra nó nguy hiểm hơn bạn nghĩ nhiều đấy! Thủ phạm đứng sau hàng triệu ca ngộ độc thực phẩm mỗi năm này có thể khiến bạn "bay màu" nếu không cẩn thận
Con số biết nói: 1,2 triệu người mỗi năm phải "chiến đấu" với Salmonella
Theo CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ), mỗi năm có hơn 1,2 triệu người ở Mỹ mắc bệnh do Salmonella. Trong đó 23.000 người phải nhập viện và khoảng 450 ca tử vong luôn á
Các bác sĩ cảnh báo: đây không chỉ là "đau bụng rồi khỏi" đâu nhé, mà là cuộc chiến thực sự với vi khuẩn nguy hiểm đang ẩn nấp ngay trong bếp nhà bạn đó!
Salmonella là ai mà "chanh sả" vậy?
Salmonella là cả một hội vi khuẩn với hơn 2.300 loại khác nhau. Hai "ông trùm" phổ biến nhất là Salmonella Enteritidis và Salmonella Typhimurium - chúng nó gây ra ít nhất một nửa số ca nhiễm ở Mỹ.
Vi khuẩn này sống trong ruột của người và động vật, có thể lẻn vào đồ ăn hoặc nước qua... phân bị nhiễm khuẩn (ew ). Chỉ cần bạn ăn hoặc chạm vào đồ ăn, nước, hay bề mặt có Salmonella mà quên rửa tay, là nó "bắt xe" vào cơ thể bạn rồi!
Nguồn lây phổ biến nhất? Theo Mayo Clinic thì đó là: thịt sống, gia cầm, hải sản, trứng sống, rau củ quả, và cả gia vị hoặc các loại hạt nữa. Gần đây còn có nhiều ca nhiễm từ dưa lưới, ngũ cốc hay pa-tê nữa cơ
Sarah Fankhauser - phó giáo sư sinh học tại Đại học Emory (bang Georgia) chia sẻ: "Rửa trái cây và rau củ rất quan trọng, nhưng không bao giờ loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn được đâu, đặc biệt với bề mặt thô ráp như dưa lưới - nơi Salmonella có thể bám sâu bên trong".
Sai lầm "chí mạng" khi vào bếp
Nhiều bạn hay xử lý thịt sống và đồ chín trên cùng một thớt, dùng chung dao. Hoặc chạm vào thịt sống xong không rửa tay kỹ, đi vệ sinh xong cũng thế → Đây chính là "đường cao tốc" cho vi khuẩn đó!
Thậm chí rửa tay bằng nước ấm cũng không đủ đâu, vì Salmonella phát triển mạnh ở 37°C - đúng bằng nhiệt độ cơ thể người luôn. Vì vậy phải dùng nước NÓNG + xà phòng, rửa tay ít nhất 20 giây sau khi chạm đồ ăn sống nhé!
Triệu chứng khi "trúng độc" Salmonella
Sau khi ăn phải đồ nhiễm khuẩn 8-72 giờ, bạn sẽ bắt đầu thấy: tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng, sốt, ớn lạnh, đau đầu và thậm chí có máu trong phân nữa.
Người khỏe mạnh thường tự hồi phục sau 2-7 ngày không cần điều trị gì đặc biệt. Nhưng với trẻ em, người già, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu thì nguy hiểm lắm - có thể dẫn đến mất nước nghiêm trọng hoặc nhiễm khuẩn huyết (vi khuẩn lan vào máu)
Một số chủng Salmonella còn gây sốt thương hàn nữa. Bệnh này cần điều trị kháng sinh, nhưng nghịch lý là dùng kháng sinh bừa bãi lại khiến bệnh kéo dài hơn và vi khuẩn kháng thuốc. Fankhauser giải thích: "Salmonella là vi khuẩn nội bào, nó ẩn trong tế bào người, nên đa số thuốc kháng sinh không diệt được hoàn toàn".
Nếu vi khuẩn xâm nhập sâu hơn, biến chứng có thể cực kỳ nghiêm trọng: ảnh hưởng tim, mạch máu, tủy xương hoặc gây viêm khớp phản ứng - khiến bạn đau khớp, tiểu buốt và kích ứng mắt. Lúc này phải truyền dịch tĩnh mạch để bù nước và điện giải, kết hợp kháng sinh đặc trị mới ổn
Không chỉ từ đồ ăn, thú cưng cũng "phát tán" Salmonella
Salmonella còn lây qua động vật, đặc biệt là bò sát như rùa, thằn lằn hoặc gia cầm sống. CDC cảnh báo các gia đình có trẻ nhỏ không nên nuôi bò sát làm thú cưng vì nguy cơ nhiễm khuẩn cao lắm! Thú cưng nhiễm Salmonella đôi khi không có triệu chứng gì, nhưng vẫn truyền mầm bệnh qua phân hoặc tiếp xúc miệng.
Mấy năm gần đây, các đợt bùng phát Salmonella từ dưa lưới, thịt gà và sữa đã khiến hàng chục bang ở Mỹ phải thu hồi sản phẩm hàng loạt. Ở Canada cũng ghi nhận có ca tử vong liên quan. Dù chuỗi cung ứng thực phẩm được kiểm soát chặt, nhưng "một chút bất cẩn khi chế biến ở nhà" vẫn là nguyên nhân chính gây ra đa số ca nhiễm đấy!
Tips phòng tránh Salmonella chuẩn không cần chỉnh
Các cơ quan y tế khuyên bạn:
- Không ăn thịt, trứng hoặc sữa chưa nấu chín
- Luôn bảo quản thực phẩm dưới 4°C
- Rã đông trong tủ lạnh, đừng để ngoài nhiệt độ phòng
- Rửa sạch tay, bề mặt bếp, dao thớt bằng nước nóng + xà phòng sau khi chạm đồ ăn sống
- Nếu nghi ngờ có người nhiễm bệnh, giặt toàn bộ quần áo, chăn ga, khăn tắm bằng nước nóng và khử trùng khu vực tiếp xúc
Kết luận: Đừng chủ quan với "kẻ thù vô hình" này nhé!
Dù đa phần ca nhiễm Salmonella có thể tự khỏi, nhưng chủ quan về vệ sinh thực phẩm vẫn là mối nguy khó lường. Tiến sĩ Scott Roberts từ Trường Y Yale cảnh báo: "Chúng ta thường không nghĩ rằng một miếng trái cây hay thịt gà sống có thể gây chết người. Nhưng chỉ cần vài trăm vi khuẩn Salmonella là đủ để khiến một người khỏe mạnh phải nhập viện rồi".
Nguồn: genk.vn