Nghe có vẻ khó tin nhưng có thật đó! Dù được thiết kế để đối đầu với những "ông trùm" chiến đấu cơ từ Moskva, nhưng màn trình diễn đỉnh cao nhất mà Saab 37 Viggen từng làm được là "khóa nòng" máy bay trinh sát nhanh nhất thế giới của Mỹ luôn
Cái tên Viggen của em máy bay Saab 37 này ngầu lòi ra nha các bạn ơi. Nó mang tới hai ý nghĩa riêng biệt, tuy khác nhau nhưng lại hợp lý đến kỳ lạ.
Nghĩa đầu tiên đến từ từ "askvigg" - ngày nay được hiểu là "tiếng sét" nhưng hồi xưa người ta gọi nó là "lôi thạch". Đây chính là tên mà hội Viking thời xưa ở Scandinavia dùng để gọi những chiếc rìu đá tiền sử mà họ đào được lên.
Theo truyền thuyết, người Viking tin rằng "Thần sấm" Thor đã ném những chiếc rìu này xuống Trái Đất khi đang đuổi theo lũ khổng lồ. Chúng được cho là có sức mạnh ma thuật luôn nè
Còn ý nghĩa thứ hai thì... "nhẹ nhàng" hơn tí xíu. Nó chỉ "vigg" - từ trong tiếng Thụy Điển nghĩa là "vịt búi lông" (loài vịt sống ở vùng ôn đới và bắc Âu Á đó).
Dự án Viggen được khởi động vào tháng 12/1961 với cái tên chính thức là Hệ thống Máy bay 37. Lúc đó, đây là dự án công nghiệp khủng nhất mà Thụy Điển từng làm luôn á. Nó ra đời trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, khi mối lo về Liên Xô là động lực chính để chế tạo em máy bay này.
Suốt những năm 1960, Hệ thống máy bay 37 ăn tới 10% tổng kinh phí R&D của Thụy Điển luôn nè Họ tự thiết kế gần như mọi thứ, từ động cơ cho tới ghế phóng, vũ khí, thiết bị mô phỏng. Đây là một canh bạc khá liều lĩnh cho một quốc gia như Thụy Điển đó.
Đến năm 1963, Saab đã chốt design khí động học cho em máy bay mới. Thiết kế khá căn bản với cánh mũi và cặp cánh delta kép lớn. Viggen trở thành mẫu máy bay được sản xuất hàng loạt đầu tiên có cánh mũi đó nha! Từ đó, thiết kế cánh mũi trở nên trend và xuất hiện trong nhiều mẫu máy bay đỉnh cao như Dassault Rafale, IAI Kfir, Eurofighter Typhoon và JAS 39 Gripen (con cưng mới nhất của Saab).
Với Viggen, combo cánh mũi + cánh delta được kết hợp để đáp ứng các yêu cầu khác nhau mà chính phủ Thụy Điển đặt ra. Họ muốn một em máy bay có khả năng cất-hạ cánh ngắn, có thể triển khai từ hệ thống căn cứ không quân dã chiến Bas 60 của Thụy Điển [một hệ thống xịn sò dùng các tuyến đường công cộng được gia cố để làm sân bay quân sự khi có chiến tranh].
Ngoài ra, em máy bay này cần phá được "tường âm thanh", đồng thời phải cực kỳ linh hoạt [và ít nhiễu loạn] khi bay cận âm.
Ban đầu nó được thiết kế để tấn công chứ không phải đánh chặn, vì vai trò đó đã có Saab 35 Draken gánh rồi. Saab hy vọng Viggen sẽ tiết kiệm nhiên liệu ở tốc độ cận âm cao - nghĩa là bay xa được lâu nha
Với ý tưởng đó, Saab ban đầu định dùng động cơ Rolls-Royce Medway. Nhưng khi dự án động cơ này bị huỷ, Saab đã mua bản quyền động cơ Pratt & Whitney JT8D và sản xuất phiên bản custom tên là Volvo RM8. Mẫu động cơ này cho phép máy bay đạt tốc độ Mach 2, kèm theo bộ đốt sau do Thụy Điển tự chế và vòi phun biến thiên.
Nguyên mẫu Saab 37 Viggen lần đầu cất cánh năm 1967, do phi công thử nghiệm Erik Dahlstrom của Saab cầm lái. Sau chuyến bay này, anh Dahlstrom khen tới tấp rằng em máy bay phản lực mới này dễ điều khiển cực, trong khi báo chí quốc tế thì ngợi ca Thụy Điển đã đạt được bước tiến siêu khủng trong ngành hàng không vũ trụ
Đến năm 1971, Viggen được bàn giao cho Không quân Thụy Điển. Khi đi vào sử dụng, em máy bay này tỏ ra cực kỳ đáng tin cậy và an toàn dù khung máy bay khá phức tạp và nhiều tính năng mới toanh. Nó có thể đạt vận tốc max Mach 2.1 ở độ cao 11.000m, tầm bay 1.000km với nhiên liệu bên trong, trần bay 18.000m.
Về vũ khí, Viggen được trang bị 1 pháo Oerlikon KCA 30mm với 150 viên đạn, 6 giá treo có thể mang 2 tên lửa RB71 Skyflash (chỉ có JA37), 4 tên lửa AIM-120 AMRAAM (JA 37D), hoặc 6 tên lửa AIM-9 Sidewinder hay 4 ống phóng rocket 135mm gắn ngoài. Nghe xong thấy hùng hục ghê chứ
Dù Viggen rất sáng tạo nhưng em máy bay này chưa từng được xuất khẩu và cũng chẳng tham gia nhiều hoạt động cho tới khi bắt đầu bị Không quân Thụy Điển cho "nghỉ hưu" từ năm 1994 để nhường chỗ cho đàn em Saab JAS 39 Gripen mới.
Tuy nhiên, Saab 37 Viggen được ghi nhận là chiếc tiêm kích đa nhiệm duy nhất tính đến hiện tại đã "khóa nòng" thành công máy bay trinh sát nhanh nhất thế giới SR-71 Blackbird - niềm tự hào của Không quân Mỹ đó nha Nó làm được điều này bằng cách dự đoán đường bay thường xuyên và phối hợp với radar mặt đất để "phục kích" trên không phận quốc tế giữa Öland và Gotland. Đỉnh cao skill luôn!
Nguồn: soha.vn