Cây mới lấy lần đầu, mỗi ngày sẽ chảy ra từ 10 - 15 lít rượu Đoák.
Nếu có dịp ghé thăm đồng bào Ba Na ở xã Đắk Plinh, huyện Kông Chro (Gia Lai), các bạn nhất định phải thử một loại đồ uống siêu đặc biệt được gọi là "Đệ nhất tửu giữa rừng già"
Nghe tên thôi đã thấy xịn rồi đúng không nào? Thực ra đây là loại rượu được lấy từ ngọn cây Đoák, có vị cay nồng khá giống rượu cần. Đối với người dân địa phương và trong các dịp lễ hội, thứ này là must-have luôn á!
**Muốn có "tiên tửu" phải biết cách săn đúng giờ
**Theo chia sẻ của những cao thủ trong nghề lấy rượu, muốn có được thứ đồ uống ngon xuất sắc này thì phải dậy sớm vào rừng thôi. Lý do là lúc đó rượu mới trong, thơm, ngọt và mát nhất nha!
Rừng Đoák nằm giữa hai ngọn núi lớn nhất của làng Tờ Cách, bên cạnh dòng suối Đoák M'Tung. Những cây Đoák mọc ở ven rừng, núp mình dưới những tán cây cổ thụ vài trăm tuổi cực kỳ huyền bí.
Fun fact: Cây Đoák mọc xa suối thì cho ít rượu, quá gần suối thì rượu bị chua Muốn lấy rượu ngon phải chọn cây cách bờ suối khoảng 30m. Đặc biệt, rượu từ những cây Đoák trên 15 tuổi sẽ thơm ngon, dịu nhẹ vì giai đoạn này rễ cây đã đâm sâu vào lòng đất, vừa hút được nước suối vừa hấp thụ được tinh hoa núi rừng
**Leo cây chục mét để lấy rượu, nghe thôi đã thấy khó rồi **
Cây Đoák thường cao trên 10m, có cây lên tới hơn 20m luôn. Chính vì thế, dùng tay không leo lên là mission impossible rồi!
Những thợ "săn" rượu phải tự làm thang bằng cách đập nát bẹ già của cây rồi bện thành dây, sau đó cột hai thân tre lớn sát vào cây Đoák, chặt các thân cây nhỏ làm bậc thang. Công phu chưa các bạn ơi!
Để lấy rượu, họ dùng dao nhỏ, chọn khoảng cách từ ngọn ra cuống khoảng hai gang tay rồi chặt một phát cho đanh đá. Chặt mạnh và dứt khoát thì rượu mới ra nhiều và ngon. Khi dao rút ra, sẽ có dòng nước trắng như sữa tươi ứa ra thành dòng, nhìn cực kỳ satisfying
Nghệ nhân Quỳnh Hồng chia sẻ, nếu sau khi cắt một tuần mà Đoák vẫn không cho nước, có thể lấy ớt chín chà vào vết cắt, lấy lá môn giã mịn bịt lại (một kiểu "kích thích" cây chảy rượu á). Cây mới lấy lần đầu, mỗi ngày sẽ cho từ 10 - 15 lít rượu Đoák. Toàn bộ quá trình này mất hơn 1 tiếng đồng hồ đó nha!
**Chưa phải "rượu tiên" đâu, còn phải ủ nữa cơ! **
Nước ngọt mát này chưa phải là "rượu tiên" đâu nhé. Theo người có kinh nghiệm, phải bỏ thêm 1 ít rễ và cây rừng - loại cây chỉ người Ba Na mới biết - vào nước để nó lên men. Sau khoảng nửa ngày, sẽ có mẻ rượu ngon toanh ra lò! Rượu này nhẹ hơn rượu cần, có chút vị cây và tê tê đầu lưỡi, uống không say như các loại rượu khác.
**Hạn chế: Không "giữ lửa" được lâu **
Rượu Đoák lấy xong phải uống liền thôi. Để quá 2 ngày trở lên là rượu mất mùi vị, trở nên đắng và khó uống rồi. Nếu cho vào tủ lạnh thì kéo dài thêm được 2 ngày nữa. Đây cũng là điểm trừ của thứ "tiên tửu" này vì chưa có kỹ thuật bảo quản lâu dài.
Rất nhiều người dân địa phương lên rừng lấy rượu, nhưng tùy skill mà người thì nhiều, người thì ít. Rượu hay được khai thác vào mùa xuân để phục vụ các mùa lễ hội. Lý do khác là mỗi mùa, rượu Đoák lại cho hương vị khác nhau - có mùa vị chua, mùa vị ngọt - nhưng ngon nhất vẫn là mùa xuân, độ ngọt vừa phải hòa với mùi thơm của phấn hoa rừng
Người dân ở đây bán tại chỗ 1 lít rượu chỉ có 15.000 đồng thôi (rẻ như cho đúng không ạ?). Nhưng phần lớn rượu lấy về là để phục vụ hằng ngày và các lễ hội chứ không bán nhiều đâu nha!
Nguồn: soha.vn