Dạo gần đây mấy vụ cháy rừng ở Amazon liên tiếp xảy ra khiến cả thế giới lo sốt vó, ai cũng nghĩ ngay đến chuyện nguồn oxy của chúng ta sắp hết rồi. Nhưng sự thật có như vậy không nhỉ?
Không chỉ tuần vừa rồi mà từ lâu lắm rồi tình hình rừng Amazon đã khiến dư luận quốc tế phải dõi theo sát sao. Đặc biệt là khi Brazil – nơi chiếm tận 60% diện tích "ông trùm" rừng nhiệt đới thế giới này – đã chứng kiến số vụ cháy rừng tăng vọt trong năm nay.
Nhiều báo đài, tổ chức từ thiện, celeb và cả các nhà lãnh đạo thế giới đều nhảy vào nhắc nhở rằng Amazon là "phổi xanh" cung cấp tới 20% lượng oxy cho hành tinh. Họ lo lắng rằng những vụ cháy rừng nghiêm trọng đang diễn ra sẽ làm nguồn oxy của chúng ta bị ảnh hưởng nặng nề.
Nhưng mà... điều này có đúng không? Các chuyên gia bảo rằng con số thực tế thấp hơn nhiều á!
Allison Mills, Phó Giám đốc Truyền thông Nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Michigan, đã chia sẻ với Newsweek: "Mình thấy con số 20% này xuất hiện tràn lan trên mọi nền tảng truyền thông nhưng thật ra nó không có ý nghĩa lắm đâu. Có rất rất nhiều lý do để lo lắng khi chứng kiến nạn phá rừng và đốt rừng ở Amazon, tuy nhiên chuyện cung cấp oxy cho thế giới thì không nằm trong list đó".
Thực tế thì nồng độ oxy của thế giới khá ổn định và không phụ thuộc vào rừng mưa nhiều như bạn nghĩ đâu nha!
Philip Fearnside, giáo sư tại Viện nghiên cứu Amazonia của Brazil cho hay: "Thật sự là bất ngờ khi thấy các phương tiện truyền thông chính thống tuyên bố rằng 20% oxy trên thế giới đến từ Amazon. Amazonia không phải là một nguồn oxy khủng như mọi người tưởng đâu, vì cây cũng hô hấp giống động vật mà. Cây sử dụng hầu hết lượng oxy mà chúng tự tạo ra luôn".
Trong quá trình quang hợp, cây cối thu giữ và lưu trữ năng lượng mặt trời, dùng nó để chuyển đổi CO2 trong không khí thành các phân tử đường mà chúng sẽ hấp thụ và tạo ra oxy như một sản phẩm phụ thôi.
Ông chia sẻ thêm: "Có một sự giải phóng oxy trong khi cây đang phát triển và lưu trữ carbon trong gỗ của nó, nhưng khi cây chết thì gỗ bị mục nát, nó cần một lượng oxy tương tự trong không khí để tạo thành CO2 từ carbon trong gỗ.
Sự giải phóng oxy chỉ xảy ra khi carbon bị cô lập thông qua quá trình quang hợp, lượng carbon này sẽ bị chôn vùi ở nơi chúng không thể kết hợp với oxy để tạo thành CO2. Trên phạm vi toàn cầu, carbon được lưu giữ chủ yếu ở dưới đáy đại dương, nơi một số sinh vật chìm xuống đáy khi chúng chết và bị chôn vùi trong trầm tích".
Về cơ bản, điều này có nghĩa là tác động của rừng mưa Amazon đối với lượng oxy trong khí quyển toàn cầu "gần như không có gì" luôn á Theo Mills, nguyên nhân là do quá trình quang hợp để tạo ra vật chất mới cho thực vật cũng gần như cân bằng với quá trình vi khuẩn phân hủy thực vật chết.
Cô nói: "Lượng oxy trong khí quyển là 20,95% và nó không thay đổi nhiều đâu. Do đó, việc cháy rừng Amazon hầu như không ảnh hưởng đến lượng oxy trong khí quyển".
Mills lưu ý rằng kể từ năm 1990, mức độ oxy trong khí quyển chỉ giảm có 0,005% thôi.
Theo nhà khoa học này, sự sụt giảm oxy trong không khí là do đốt nhiên liệu hóa thạch (chiếm phần lớn) và khoảng 10% là do đốt sinh khối liên quan đến nạn phá rừng trên toàn thế giới. Nếu coi việc phá rừng ở Amazon chiếm 50% số vụ phá rừng toàn cầu thì nó chỉ đóng góp khoảng 5% trong con số 0,005% lượng oxy suy giảm trong khí quyển thời gian qua.
Vì vậy, nếu mất cả rừng Amazon thì nó cũng chỉ ảnh hưởng chưa đến 1% lượng oxy trong khí quyển của chúng ta thôi. Nghe có vẻ ít đúng không?
Nhưng ngay cả khi Amazon có ảnh hưởng rất nhỏ đến mức oxy tổng thể trong bầu khí quyển của Trái Đất thì người ta vẫn muốn biết nó tạo ra được lượng oxy bao nhiêu cơ chứ? Mills nói rằng thảm thực vật nhiệt đới chịu trách nhiệm cho khoảng 25% oxy được tạo ra bởi quá trình quang hợp trên đất liền, thông qua cây, cây bụi, cỏ và các loại thực vật khác.
Nguồn: soha.vn