Ngày xưa cứ ra ao hồ, mương nước là bắt gặp, nhưng giờ rùa câm (Mauremys mutica) đang dần "bay màu" khỏi tự nhiên rồi các bạn ơi Loài rùa nước ngọt này đang phải chịu áp lực cực lớn từ việc môi trường sống bị phá hoại và nạn săn bắt không ngừng nghỉ.
Rùa câm hay còn gọi là rùa vàng châu Á (Asian yellow pond turtle), thuộc họ Rùa đầu to/Geoemydidae. Ban đầu loài này phân bố ở một số vùng của Trung Quốc, quần đảo Ryukyu và cả Việt Nam nữa. Ở nhà mình, rùa câm từng xuất hiện nhiều ở miền Bắc và miền Trung đấy.
Ngoại hình khá "bình dân" nhưng đáng yêu vô cùng
Không phải dạng nổi bật lắm, rùa câm có mai khá thấp, hơi gồ một tí, màu dao động từ nâu ôliv đến nâu sẫm. Đầu và cổ thì có những vệt màu vàng hoặc vàng ôliv trông khá xinh.
Size của em này cũng không to lắm. Khi trưởng thành, chiều dài mai tối đa của con cái khoảng 19,5 cm, còn con đực khoảng 22,5 cm thôi, tùy từng quần thể và phân loài nhé.
Điều đặc biệt là rùa câm có thể sống cả trong nước lẫn trên cạn luôn. Chúng thường ở các vùng nước ngọt như ao, đầm, kênh rạch và những chỗ nước chảy chậm chậm.
Môi trường sống đa dạng nhưng đang bị đe dọa
Ở Đài Loan, người ta thấy rùa câm ở nhiều nơi lắm: ao hồ, vùng đất ngập nước, mương nước và cả vùng chân núi. Chúng có thể di chuyển thoải mái giữa các vùng nước và đất liền xung quanh chứ không chỉ ở dưới nước thôi đâu.
Về mặt khoa học, tên Mauremys mutica đã được sử dụng trong nhiều tài liệu nghiên cứu về rùa hiện đại. Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu sự khác biệt giữa các quần thể và phân loài của em này.
Tình trạng: Cực kỳ nguy cấp!
Theo danh mục phân loại rùa và rùa cạn thế giới năm 2025, M. mutica đang nằm trong nhóm Cực kỳ nguy cấp (Critically Endangered - CR) của Sách Đỏ IUCN luôn. Loài này cũng được liệt kê trong Phụ lục II của CITES nữa.
Môi trường sống bị thu hẹp là một trong những lý do chính khiến rùa câm ngày càng khan hiếm. Nhiều ao hồ, mương nước và sinh cảnh ven sông bị san lấp hoặc biến đổi, khiến diện tích sống của chúng ngày càng nhỏ lại.
Chưa kể, rùa nước ngọt ở Đông Á và Đông Nam Á còn bị săn bắt để buôn bán nữa chứ Các tài liệu bảo tồn cũng ghi nhận M. mutica đã suy giảm nghiêm trọng ở nhiều khu vực rồi.
Vẫn còn hi vọng!
May mắn là rùa câm chưa biến mất hoàn toàn. Một số cá thể vẫn đang được chăm sóc và nuôi bảo tồn tại các trung tâm chuyên về rùa ở Đông Nam Á, trong đó có cả các chương trình tại Việt Nam mình đây.
Với kích thước nhỏ và tính cách khá "im lặng", việc số lượng giảm sút có thể không dễ nhận ra trong cuộc sống hàng ngày. Nhưng việc ngày càng khó thấy rùa câm cũng cho thấy hệ sinh thái nước ngọt - nơi chúng từng sống - đang thay đổi không ngừng đấy.
Nguồn: techz.vn