NangHong7541
New member
Chill phết nhỉ! Tại Thượng Hải giờ đây, bạn chỉ cần đứng trước cửa McDonald's, một chiếc taxi không tài xế tự nhiên lướt đến, bạn quét mã pin, nghe loa nhắc thắt dây an toàn rồi... đi thôi Cảnh này nghe như trong phim khoa học viễn tưởng nhưng đang real 100% ở 20 thành phố Trung Quốc đấy!
Nhưng mà theo Financial Times (FT) thì đằng sau những chuyến xe trơn chu này là một câu hỏi siêu to: Khi xe tự hành lên ngôi, thì hàng chục triệu anh tài xế sẽ đi về đâu?
Con số biết nói: Từ 54 triệu lên 47 tỷ USD trong 10 năm
Báo cáo từ HSBC và Goldman Sachs đều khẳng định xe tự hành đang bước vào giai đoạn tăng trưởng bùng nổ và gần như không thể quay đầu.
Goldman Sachs dự báo thị trường robotaxi Trung Quốc sẽ nhảy vọt từ 54 triệu USD hiện nay lên tận 47 tỷ USD vào năm 2035 Tức là sẽ có 1,9 triệu robotaxi chạy khắp nơi, chiếm 1/4 thị trường taxi cả nước luôn á! Trong khi hiện tại mới chỉ có 4.000 chiếc và 0,1% thị phần thôi.
HSBC còn kỳ vọng hơn, dự đoán đội xe robotaxi sẽ tăng gấp 10 lần chỉ trong 2 năm tới. Và theo thời gian, giá cước robotaxi sẽ rẻ hơn taxi truyền thống tới 20% luôn
Thực tế đã rất gần
Ở nhiều thành phố như Bắc Kinh, Quảng Châu hay Thâm Quyến, robotaxi đã được thử nghiệm rộng rãi rồi. Các chuyến đi miễn phí hoặc giảm giá sâu đang thu hút cực kỳ nhiều hành khách, thói quen di chuyển của người dân đang dần thay đổi.
Lý do nào khiến robotaxi lên như diều? Cảm biến giờ rẻ hơn, chip xử lý mạnh hơn, dữ liệu khổng lồ giúp AI thông minh hơn, plus sự ủng hộ từ chính phủ nữa
Baidu với dịch vụ Apollo Go đã cán mốc 14 triệu chuyến xe tự hành, riêng quý II năm nay đạt hơn 2,2 triệu chuyến hoàn toàn không có người lái. Cainiao (đơn vị logistics của Alibaba) cũng đang tăng tốc với kế hoạch triển khai hơn 200.000 phương tiện giao hàng tự động trước cuối thập kỷ.
Tốc độ này cho thấy tương lai không còn là "liệu có xảy ra" mà là "khi nào nó sẽ quét qua mọi ngành vận tải" rồi
Hàng chục triệu người đứng trước nguy cơ "bay màu"
Tốc độ phát triển xe không người lái thương mại ở Trung Quốc đang là vũ khí lợi hại trong cuộc chiến công nghệ với Mỹ. Nhưng nó cũng đang làm nổi bật một vấn đề gai góc: việc làm của con người đang bị mất vào tay robot, và có khả năng là mãi mãi luôn á
Theo Caixin, Trung Quốc hiện có hơn 7,5 triệu tài xế làm việc cho các app gọi xe như DiDi, và hơn 11 triệu tài xế giao hàng của Meituan và Ele.me. Chưa kể hàng triệu người lái xe tải, xe van phục vụ logistics và thương mại điện tử nữa.
Phần lớn lực lượng này là lao động nhập cư nội địa, ít được hưởng chế độ an sinh xã hội, tức là họ đang đứng ở tuyến đầu của cơn bão công nghệ này ️
"Đau đớn nhưng không thể tránh khỏi"
Nhà kinh tế Pan Helin mô tả quá trình này bằng hai từ: "đau đớn" nhưng "không thể tránh khỏi". Theo ông, những ngành có rào cản thấp và tính lặp lại cao sẽ bị thay thế trước. Tài xế taxi, giao hàng, chuyển phát nhanh hay công nhân dây chuyền sản xuất đều nằm trong nhóm nguy hiểm.
Ông cũng chỉ ra một thực tế "đơn giản và tàn nhẫn": Ở nhiều nơi, chi phí thuê người vẫn rẻ hơn đầu tư máy móc, khiến quá trình thay thế diễn ra không đồng đều nhưng vẫn theo một quỹ đạo rõ ràng.
"Nếu lái xe tự hành thực sự hiệu quả và an toàn hơn con người, thì việc thay thế con người chỉ còn là vấn đề thời gian. Điều tương tự cũng áp dụng cho công nhân dây chuyền lắp ráp nhà máy, tài xế giao đồ ăn và người chuyển phát nhanh," ông Pan Helin chia sẻ.
Chính phủ sẽ làm gì?
Trong những tuần gần đây, Trung Quốc đã cam kết cải thiện phúc lợi xã hội cho đất nước 1,4 tỷ dân như một phần của kế hoạch kinh tế 5 năm tiếp theo, dự kiến công bố chính thức vào đầu năm sau. Nhưng cho đến giờ vẫn chưa rõ chi tiết cụ thể là gì
Các chuyên gia cho rằng Bắc Kinh hiểu rõ rủi ro xã hội từ làn sóng tự động hóa, nhưng có thể không can thiệp nhiều trừ khi tình hình đe dọa tới ổn định xã hội.
Những "tấm đệm" như tỷ lệ sở hữu nhà cao và mức tiết kiệm cao có thể giúp nhiều gia đình cầm cự khi mất việc. Tuy nhiên về dài hạn, Trung Quốc sẽ phải lựa chọn giữa tốc độ đổi mới công nghệ và áp lực xã hội từ lực lượng lao động khổng lồ.
Chuyên gia Shen Xinyi từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CRECA) kỳ vọng chính phủ sẽ cung cấp nhiều hỗ trợ cơ bản hơn để giúp các hộ gia đình vượt qua giai đoạn chuyển đổi kéo dài nhiều năm.
Tuy nhiên bà Shen cũng lưu ý rằng có thể không có cách nào dễ dàng để đảm bảo quá trình chuyển đổi suôn sẻ cho nhiều người lao động, do các bộ kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm khác nhau.
"Nếu bạn muốn phát triển một ngành công nghiệp mới hoặc công nghệ mới, bạn phải chịu đựng hoặc chấp nhận sự sụp đổ của ngành công nghiệp cũ," bà nói. "Đây là quá trình mà toàn bộ xã hội cần phải trải qua để tái cơ cấu nền kinh tế và tạo ra một tương lai đổi mới hơn."
Đồng quan điểm, giám đốc Dan Wang tại Trung Quốc của Eurasia Group nhận định rằng nhiều công nghệ mới sẽ thay thế chứ không phải bổ sung cho thị trường lao động. Tuy nhiên nhờ tỷ lệ sở hữu nhà cao và mức tiết kiệm nhiều mà người dân có thể cầm cự được khi mất việc.
"Điều này có thể tạo ra một khoảng thời gian rất dài để bất kỳ gia đình nào cũng có thể tồn tại, ngay cả khi có một hoặc hai người lao động thất nghiệp," bà Dan Wang cho hay.
Trên đường phố: Vẫn có người lạc quan
Không phải ai cũng bi quan về tương lai. Anh Qin, một tài xế taxi 44 tuổi ở Thượng Hải với hơn 20 năm kinh nghiệm, vẫn khá chill. Anh tin rằng công chúng chưa sẵn sàng tin tưởng hoàn toàn vào xe tự lái, nhất là sau vụ tai nạn liên quan đến xe điện Xiaomi khiến ba người tử vong. Theo anh, việc robot thay thế tài xế sẽ còn rất lâu nữa, và dù thế nào thì "nhà nước sẽ lo"
Niềm tin này phản ánh tâm lý của nhiều người lao động trước làn sóng tự động hóa: họ ý thức được nguy cơ, nhưng cũng hy vọng vào sự can thiệp của chính phủ, hoặc ít nhất là vào quán tính của xã hội.
Bài học cho cả thế giới
Cách Trung Quốc xử lý thách thức này sẽ được thế giới theo dõi sát sao. Các công ty robotaxi Trung Quốc và quốc tế đang mở rộng sang châu Á, châu Âu, Mỹ và Trung Đông. Khi công nghệ tăng tốc, những gì xảy ra ở Thượng Hải hôm nay có thể phản chiếu tương lai của hàng triệu tài xế trên toàn cầu
Câu hỏi đặt ra không chỉ là robot sẽ thay thế bao nhiêu người, mà là các xã hội sẽ làm gì để bảo vệ những người đứng trước nguy cơ bị gạt ra bên lề bởi một cuộc cách mạng công nghệ mà họ không thể chống lại.
*Nguồn: FT, Fortune, BI
Nguồn: soha.vn