Samsung 980 Pro chính là "trùm cuối" trong dòng ổ PCIe 4.0 NVMe hiện nay, kế nhiệm ngôi vị của 970 Pro với 4 phiên bản từ 250/500GB đến 1/2TB. Con ổ này max được tầm 7000 MB/s (đọc) và 5000 MB/s (ghi), đối đầu trực tiếp với WD Black SN850 - cùng thông số nhé. Mình đang dùng bản 250GB của 980 Pro, nay chia sẻ cho anh em về tốc độ cũng như hiệu năng thực tế của nó luôn!
Đây là dòng ổ PCIe 4.0 x4 NVMe đầu tiên của Samsung dành cho người dùng phổ thông. Với việc chuyển sang giao tiếp PCIe 4.0 - vốn cho băng thông mỗi lane gấp đôi so với PCIe 3.0 - thì Samsung cũng trang bị cho em ổ này vi điều khiển xịn sò mới toanh. Vi điều khiển của SSD chính là "linh hồn" làm nên sự khác biệt về performance, và mình thích giải pháp của Samsung vì đây là một trong số ít hãng tự chủ từ NAND đến vi điều khiển hay thậm chí là bộ đệm DRAM luôn.
Vi điều khiển đời mới mang tên Samsung Elpis, hỗ trợ xử lý đồng thời 128 I/O queue - gấp 4 lần so với vi điều khiển Phoenix trên dòng 970 Pro. Song song với đó, Samsung trang bị cho 980 Pro bộ đệm LPDDR4 tốc độ cao: bản 250/500GB có 512MB, còn 1/2TB được 1GB. NAND dùng là V6 V-NAND TLC thế hệ mới, độ bền (TBW) lần lượt là 150TB (250GB), 300TB (500GB), 600TB (1TB) và 1200TB (2TB).
Anh em lưu ý nha: tùy theo dung lượng mà tốc độ của 980 Pro sẽ khác nhau đấy! Bản 250GB mình đang xài có tốc độ đọc tuần tự max 6400 MB/s và ghi tuần tự 2700 MB/s. Tốc độ truy xuất ngẫu nhiên ở thiết lập Q32 lên đến 500k IOPS đọc và 600k IOPS ghi. Còn ở thiết lập QD1 thì tốc độ đọc là 22k IOPS và ghi là 60k IOPS.
Tại sao SSD dung lượng thấp lại chậm hơn SSD dung lượng cao? Lý do nằm ở số kênh - tức số lượng chip NAND mà vi điều khiển có thể "chat" đồng thời. Vi điều khiển như Elpis trên 980 Pro hỗ trợ được nhiều kênh NAND, thường là 8 kênh. Nhưng bản 250GB với ít chip NAND hơn khiến vi điều khiển chỉ chạy được 2 hoặc 4 kênh thôi. Đó là lý do nó "yếu hơn" đấy!
Một điểm cần lưu ý nữa về nền tảng CPU và bo mạch chủ hỗ trợ PCIe 4.0 x4 SSD. Hiện mình đang xài Ryzen 7 5800X với bo mạch chủ X570 Crosshair VIII Hero nên có thể khai thác tối đa những con ổ PCIe 4.0 x4. AMD đã bắt đầu hỗ trợ PCIe 4.0 từ thế hệ Ryzen 3000 series, nhưng về bo mạch chủ thì chỉ có B550 hoặc X570 chipset mới "ăn" được. Còn Intel thì anh em phải đợi dòng Rocket Lake-S (Core i thế hệ 11) trên nền tảng bo mạch chủ Z490 hoặc dòng 500 series chipset mới có PCIe 4.0.
Test hiệu năng đọc ghi của bản 980 Pro 250GB bằng phần mềm Samsung Magician, kết quả cho thấy tốc độ đọc tuần tự đạt 6433 MB/s, ghi tuần tự 2698 MB/s - đúng với con số Samsung công bố. Tuy nhiên, tốc độ truy xuất ngẫu nhiên của em này chỉ ở tầm 280000 IOPS đọc/ghi. Trong khi đó, tốc độ truy xuất ngẫu nhiên của 980 Pro bản 250GB có thể đạt đỉnh 500K IOPS đọc và 600K IOPS ghi trên giấy tờ. Thực tế khó lòng đạt được con số này, vì các hãng SSD thường đưa ra số liệu trong điều kiện lý tưởng nhất và không tiết lộ cách test.
Mình dùng CrystalDisk Mark kiểm tra lại lần nữa thì tốc độ đọc ghi tuần tự vẫn sát với con số công bố. Riêng tốc độ đọc ghi ngẫu nhiên ở thiết lập QD32 (32 queue 1 thread) cũng chỉ ở tầm 292k IOPS đọc và 273k IOPS ghi - vẫn thua xa so với mức 500k IOPS đọc và 600k IOPS ghi theo công bố. Trước đó mình test con WD Black SN850 thì con số cũng tương tự: 293k IOPS đọc và 276k IOPS ghi, dù WD claim tốc độ truy xuất ngẫu nhiên lên đến 1 triệu IOPS gộp giữa đọc và ghi. Như vậy cả 2 con ổ SSD PCIe 4.0 đầu tiên mình test (Samsung 980 Pro và WD Black SN850) thì hiệu năng truy xuất ngẫu nhiên ở QD32 đều chưa đạt con số công bố.
Riêng với thiết lập QD1 (1 queue 1 thread) thì nó đạt tốc độ đọc 20K IOPS và ghi 44.3K IOPS. Con số Samsung công bố là 22k IOPS đọc và 60k IOPS ghi - như vậy kết quả này khá sát và phản ánh đúng tốc độ truy xuất ngẫu nhiên thực tế hơn.
Queue depth là khái niệm hay gây hiểu lầm đấy! Queue là hàng đợi, còn con số như 1 hay 32 mà anh em thấy trong thiết lập test (kiểu Q32T1) là số giao dịch hay I/O (Input/Output Operations) mà một luồng xử lý có thể thực thi. Trên Windows, độ dài queue mặc định với CPU thông thường không bao giờ quá 4. Anh em có thể check bằng cách mở Resource Monitor > tab Disk và xem queue length - con số này chỉ là 1 mà thôi.
Vì vậy nếu dùng CrystalDisk Mark để benchmark tốc độ SSD thì phiên bản hiện tại của phần mềm này đã đưa thiết lập đo tốc độ ngẫu nhiên xuống thành Q1T1 (1 queue mỗi luồng), từ đó cho ra con số thực tế hơn. Tốc độ truy xuất ngẫu nhiên ảnh hưởng nhiều đến cảm nhận của chúng ta về tốc độ khi xài SSD, vì nó phản ánh tốc độ truy xuất các file nhỏ, từng mảnh dữ liệu với kích thước từ vài byte. Với queue = 1 thì thông lượng của ổ SSD không bị stress mấy, vẫn còn rất thoáng, nhưng thứ bị tác động là độ trễ - thời gian mà một hoạt động I/O được hoàn thành. Hoạt động IO ở đây bao gồm dữ liệu đọc được gửi về CPU và dữ liệu được ghi hoàn chỉnh lên ổ cứng. Độ trễ này liên quan đến hiệu năng truy xuất ngẫu nhiên và kích thước file - file càng nhỏ độ trễ càng lớn.
Bằng AIDA64 thì mình có thể kiểm tra được độ trễ truy xuất của ổ SSD, nó vào khoảng 0,02 ms với kích thước file 64 KB. Thực tế với những con ổ SSD PCIe thì độ trễ luôn dưới 0,04 ms ở kích thước file này. Anh em có thể dùng các phần mềm như HDTune để check độ trễ trung bình hoặc với từng kích thước file. SSD PCIe thì độ trễ truy xuất thường dưới 0,04 ms, còn với ổ HDD thì độ trễ này cao ngất - có thể lên đến 20 ms!
Để có cái nhìn cụ thể hơn về tốc độ của từng mức dung lượng file, mình dùng ATTO Disk để kiểm tra với thiết lập queue depth = 8. Kết quả anh em có thể thấy con ổ Samsung 980 Pro 250GB cho hiệu năng rất tốt ở các kích thước file nhỏ - tốt hơn nhiều so với WD Black SN850. Nhưng ở kích thước file lớn hơn thì tốc độ đọc lại có sự trồi sụt rất kỳ lạ: lúc thì đạt 6 GB/s nhưng lúc thì rơi xuống 4 GB/s. Trong khi đó tốc độ ghi thì hầu như không đổi, rất ổn định ở mức 2,54 GB/s. Mình lưu ý luôn là phép so sánh này "chưa cân kèo" - chỉ để cho anh em hình dung về performance thôi nha. Nếu muốn xem ổ nào nhanh hơn thì phải dùng 2 phiên bản cùng dung lượng thì kết quả mới khách quan được.
Nguồn: tinhte.vn