CrushNgotReal
New member
"Tất cả mọi người trên thế giới đều thông minh, nhưng nếu bạn đánh giá sự thông minh của 1 con cá qua khả năng leo cây thì cả đời nó sẽ nghĩ rằng mình là kẻ ngốc nghếch" - Albert Einstein nói là chuẩn không cần chỉnh luôn!
Ngày xưa thập niên 1950, việc IQ không cao thì cũng... chẳng sao cả bạn ơi!
Hồi đó chỉ số thông minh (IQ-Intelligence Quotient) chưa phải là thứ quyết định bạn lấy được vợ/chồng không, sống thế nào hay người khác nhìn bạn như nào đâu nhé.
Muốn được đánh giá giỏi trong công việc dù làm văn phòng hay công xưởng thì sếp chỉ cần bạn chính trực, có đạo đức nghề nghiệp và biết thích nghi thôi, chứ không cần bằng cấp gì đâu.
Nói dễ hiểu là các bạn đi phỏng vấn thời đó được nhìn vào kỹ năng mềm, có xông xáo không, ngoại hình ra sao, gia đình thế nào và sức khỏe có ổn không chứ không phải IQ bao nhiêu.
Nhưng mà, sang đến thập niên 2010 thì game đổi luật rồi! Những người có bằng cấp, tự nhận mình thông minh bắt đầu flex và nhìn xuống những người "kém thông minh" hơn.
Các công ty, nhà tuyển dụng cũng bắt đầu ưu tiên toàn những ứng viên có bằng cấp xịn xò, được đánh giá là thông minh hơn.
Muốn cưới vợ ư? Hãy cho tôi xem chỉ số IQ của bạn
Tuy việc bắt nạt hay trù dập nhau ở công sở đã bị xã hội lên án rồi, nhưng mà việc coi thường người kém thông minh thì lại cứ thế mà diễn ra bình thường.
Các vụ phân biệt chủng tộc, giới tính, tôn giáo thì bị truyền thông ném đá tới tấp, nhưng các chương trình giải trí, phim ảnh lại cứ lấy việc chế giễu người kém thông minh ra làm trò cười.
Theo nghiên cứu năm 1979 của National Longitudinal Survey of Youth, IQ càng cao thì cơ hội làm việc trong ngành tài chính càng xịn.
Trong khi đó, các nghiên cứu khác chỉ ra rằng IQ cao hơn 1 điểm = thu nhập tăng thêm hàng trăm USD luôn. Tin này nghe buồn thật cho hơn 80 triệu người Mỹ có IQ dưới 90
Dần dần, khi xã hội bắt đầu nhầm tưởng rằng trí thông minh = trình độ học vấn + số bằng cấp thì thu nhập cũng bắt đầu chênh lệch kinh khủng.
Từ 1979-2012, khoảng cách thu nhập giữa gia đình có 2 người cùng đi làm với bằng đại học so với gia đình chỉ có bằng phổ thông đã lên tới 30.000 USD theo tỷ giá hiện nay (gần 800 triệu VND đó nha!)
Nhiều nghiên cứu còn chỉ ra rằng những người bị cho là kém thông minh thường dễ bị bệnh tật hơn, dễ vào tù hơn và chết sớm hơn nữa.
Ngày nay, các công ty tuyển dụng càng ngày càng chú trọng vào IQ của nhân viên hơn.
Ngoài những tiêu chí như chăm chỉ, có tham vọng, tử tế... thì giờ thêm luôn phải thông minh, nhanh nhạy mới được nhận việc.
Công ty CEB - một trong những doanh nghiệp tuyển dụng khủng nhất thế giới với hơn 40 triệu hồ sơ mỗi năm - cho biết số người được nhận việc sau khi pass các bài test kỹ năng đã tăng gần gấp đôi trong giai đoạn 2003-2013.
Nói cách khác, giờ đây công ty muốn tuyển những người vừa có kỹ năng mềm vừa vượt qua được bài kiểm tra IQ, chứ không phải ai cũng được phỏng vấn nữa.
Thậm chí, giờ nhiều hãng chỉ chấp nhận phỏng vấn những ứng viên thuộc top 5% sinh viên giỏi, hoặc tốt nghiệp từ trường nổi tiếng, hay có kết quả SAT (có đính kèm chỉ số IQ) cao ngất ngưởng.
Đúng là nhiều công việc cần sự thông minh, nhanh nhạy, nhưng có một sự thật là đó không phải lợi thế chắc chắn cho hiệu quả công việc đâu bạn ơi!
Giáo sư Chris Argyris của HBR nhận định rất nhiều người thông minh hóa ra lại là nhân viên tệ vì họ không chịu nổi sự chỉ trích hay thất bại.
Rất nhiều nghiên cứu cho thấy chính trí thông minh cảm xúc (EQ), khả năng giao tiếp, nhận thức... mới là những yếu tố phản ánh chính xác hiệu quả công việc sau này hơn là có bao nhiêu bằng cấp hay IQ cao bao nhiêu.
Ngày nay, nhiều vị trí như quản lý cửa hàng hay trợ lý điều hành đã yêu cầu ứng viên phải có bằng đại học, trong khi những công việc này không quá khó để thích nghi cho người ít được giáo dục hơn.
Thực ra, việc bắt buộc phải có bằng đại học này có lẽ là hệ quả của việc sinh viên tốt nghiệp dư thừa quá, khi mà nhiều cử nhân phải đi làm trái ngành, thậm chí những nghề bình thường để kiếm sống.
Hệ quả là nhiều công ty thêm yêu cầu bằng đại học vào tiêu chuẩn cho các công việc không quá khó để nhận được người có trình độ, thay vì tập trung vào những tiêu chí đánh giá đúng năng lực thực sự của nhân viên.
Tệ hơn nữa, nhiều công việc không cần bằng cấp giờ đang bị thay thế dần bởi toàn cầu hóa và công nghệ.
Việc làm trong nhà máy sản xuất bị chuyển sang nước có chi phí nhân công rẻ hơn hoặc bị thay bằng máy móc tự động.
Nước Mỹ hiện có khoảng 15 triệu người làm trong nhà hàng và lái xe taxi, nhưng có lẽ những công việc này sẽ sớm biến mất trước sự phát triển của công nghệ xe tự lái, app đặt bàn online hay robot phục vụ đang dần được hoàn thiện. Tương lai đáng sợ thật!
Ngược lại, tầm quan trọng của bằng cấp, trí thông minh lại được nâng lên tầm cao mới.
Nghiên cứu của các chuyên gia trường đại học Iowa-Mỹ cho thấy giờ đây tiêu chuẩn tìm người yêu, lấy vợ/chồng của nhiều người là phải thông minh trước, sau đó mới đến tài chính, ngoại hình, khả năng giao tiếp, sức khỏe...
Bạn không tin à? Vậy bạn có nghĩ 1 người khù khờ, không có bằng cấp cao và chậm hiểu sẽ dễ kiếm được người yêu không?
Không có ai sinh ra đã ngu, chỉ là họ chưa gặp thời
Chúng ta đã tốn rất nhiều thời gian và công sức để định nghĩa "thông minh". Đó có thể là khả năng giao tiếp, khả năng tư duy, tốc độ ghi nhớ...
Tuy nhiên, một thực tế chắc như đinh đóng cột là không có ai thông minh trên mọi phương diện theo mọi tiêu chuẩn. Nói cách khác, bất kỳ ai cũng "thông minh" ở một mặt nào đó và chuyện này chẳng liên quan gì đến bằng cấp hay chỉ số IQ cả!
"Tất cả mọi người trên thế giới đều thông minh, nhưng nếu bạn đánh giá sự thông minh của 1 con cá qua khả năng leo cây thì cả đời nó sẽ nghĩ rằng mình là kẻ ngốc nghếch" - câu nói này đúng đến từng chữ luôn!
Tổ chức College Board - nơi chịu trách nhiệm kỳ thi SAT có liên quan đến IQ - cho rằng học sinh cấp 3 không đủ điều kiện vào đại học nếu không đạt 500 điểm mỗi phần thi SAT.
Lý do là những học sinh dưới 500 điểm thường không đủ sức đạt học lực khá cho chương trình đại học 4 năm.
Việc xác định tỷ lệ đạt SAT cao ở Mỹ khá khó vì nhiều bang không bắt buộc.
Tuy nhiên, tại những bang Delaware, Idaho, Maine, District of Columbia (DC)... nơi có 90% học sinh thi SAT và được thi miễn phí thì kết quả khá thú vị. Theo đó, DC có 33% học sinh đạt trên 500 điểm, còn Maine có 40%.
Nói cách khác, chỉ có 1/3 số học sinh cấp 3 tại Mỹ là đủ tiêu chuẩn học đại học theo đánh giá của College Board cũng như xứng đáng có cơ hội nghề nghiệp tốt hơn trong xã hội.
Thực tế, việc thiếu giáo dục phổ cập hay đói nghèo mới là nguyên nhân chính khiến nhiều người không thể có bằng đại học.
Trong khi đó, nhiều trường bây giờ quá chú trọng vào những ngành văn phòng mà bỏ qua những lớp dạy nghề, dạy thợ vốn đang thiếu nhân lực trầm trọng.
Có những người giỏi, được coi là thông minh trong ngành tài chính kế toán, nhưng cũng có những nhân tài trong ngành thợ điện.
Vậy người nào thông minh hơn? Nếu nhân tài kế toán thông minh hơn vậy liệu anh ta có thể trở thành thợ điện giỏi sau 1 thời gian không?
Suy cho cùng, mỗi người khi sinh ra có tiềm năng khác nhau, môi trường sống khác nhau và chưa chắc người thông minh ở lĩnh vực này đã giỏi ở lĩnh vực khác.
Bởi vậy, việc tuyển một người thông minh giỏi kế toán vào làm thợ điện có khi lại thành tai họa cho công ty đấy!
"Không phải tôi thực sự thông minh, chỉ là tôi trăn trở với vấn đề lâu hơn mà thôi" - Einstein khiêm tốn vậy thôi chứ!
Thêm nữa, việc tuyển các nhân viên IQ cao có thể kèm theo rủi ro bất ổn nội bộ vì những người này thường khó nhận ra lỗi của mình, hiếu thắng và không dễ làm việc nhóm.
Ngược lại, những người không có bằng cấp cao lại ý thức được sai sót, ít kiêu ngạo, dễ tiếp thu ý kiến và làm việc nhóm tốt hơn nhiều.
Chắc hẳn nhiều công ty đã từng trải qua cảm giác thuê các giáo sư, tiến sĩ về làm việc nhưng kết quả lại "chả ra đâu vào đâu" rồi nhỉ?
Năm 1958, nhà xã hội học người Anh Michael Young đưa ra khái niệm "Chế độ nhân tài" (Meritocracy) để ám chỉ một thể chế tàn khốc, hoang tưởng và gượng ép.
Theo đó, chế độ nhân tài cho rằng quyền lực và vị trí xã hội của một người nên được đánh giá dựa trên trí tuệ và khả năng thay vì những đức tính khác.
Trớ trêu thay, con người giờ đây đang tổ chức một xã hội y hệt như thế, khi trí thông minh, bằng cấp, chỉ số IQ nói lên giá trị của con người thay vì những thứ khác.
Bố mẹ, trường học và rất nhiều người đều dạy con cái rằng nếu không học hành sẽ trở nên nghèo hèn, làm những công việc bình thường như quét rác hay công nhân.
Trong khi đó, họ lại quên mất rằng nhiều người sinh ra đã để trở thành một người quét rác giỏi, một công nhân giỏi và giá trị bản thân họ đáng được trân trọng không kém những ngành nghề và con người khác!
Nguồn: soha.vn