Ơ kìa, tối tối mà gặp em này thì coi như bạn gặp đúng "phiên bản đêm" đáng sợ nhất luôn nha!
Nhân vật chính hôm nay chính là Rắn hổ mang phun nọc đen trắng (danh pháp khoa học: Naja siamensis) - một trong những loài rắn độc nhất nhì làng động vật đấy!
Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) confirm rằng, rắn hổ mang phun nọc đen trắng là đặc sản Đông Nam Á. Cụ thể hơn, trên toàn thế giới chỉ có đúng 5 quốc gia được "sở hữu" em Naja siamensis này thôi: Việt Nam, Lào, Thái Lan, Myanmar và Campuchia.
Plot twist là số lượng của loài này đang giảm sút nghiêm trọng trong tự nhiên luôn á. Chính vì thế, năm 2011, IUCN đã phải đưa loài này vào Sách Đỏ với phân hạng VU (Dễ bị tổn thương) rồi đó.
Việt Nam cũng không đùa, đã đưa em này vào Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nhóm IIB) theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP năm 2019 về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm luôn nè.
Tại Việt Nam mình, loài rắn này chủ yếu chill ở các khu rừng miền Trung và miền Nam. Không có số liệu cụ thể về quần thể, nhưng mấy bác thợ săn rắn ở Vườn quốc gia U Minh Thượng (Kiên Giang) report là loài này giờ hiếm hơn xưa nhiều lắm, ước tính đã suy giảm hơn 50% trong 10 năm qua rồi đó!
Chính vì vậy, riêng tại Vườn quốc gia U Minh Thượng, hổ mang phun nọc đen trắng được xem như 'báu vật sống' của rừng nguyên sinh luôn á.
Để bảo vệ loài động vật này, Việt Nam đã list rắn hổ mang phun nọc đen trắng vào danh sách Nguy cấp trong Sách đỏ quốc gia, cấm toàn bộ mọi hoạt động săn bắt, buôn bán bất hợp pháp nha!
Hồ sơ động vật quý hiếm thế giới cho biết, rắn hổ mang phun nọc đen trắng có nhiều nickname khác nhau đấy: Rắn hổ mang phun nọc Đông Dương, rắn hổ mang phun nọc Xiêm, rắn hổ mang phun nọc Thái Lan. Còn ở Việt Nam mình thì gọi là rắn hổ mang Xiêm cho quen.
Naja siamensis thuộc chi Naja của họ Elapidae. Lần đầu được describe bởi nhà động vật học người Ý gốc Áo Josephus Nicolaus Laurenti (1735-1805) vào năm 1768. Tên chi Naja là từ Latin hóa từ tiếng Phạn, có nghĩa là "rắn hổ mang" đó.
Từ xưa đến giờ, loài này hay bị nhầm với rắn hổ mang mắt đơn (Naja kaouthia) và rắn hổ mang Trung Quốc (Naja atra) vì cùng môi trường sống, size và ngoại hình tương tự nhau. Mãi đến những năm 1990, sau khi phân tích hình thái và phân tử chi tiết, các nhà khoa học mới khẳng định được Naja siamensis là một loài riêng biệt.
Nói về ngoại hình thì hổ mang phun nọc đen trắng là loài rắn hổ mang size trung bình, thân hình mảnh khảnh hơn so với đa số các loài rắn hổ mang khác trong chi Naja.
Màu sắc cơ thể của em này đa dạng từ xám sang nâu đến đen, có các đốm hoặc sọc trắng nữa. Hoa văn trắng có thể nhiều đến nỗi phủ kín gần hết thân rắn luôn á. Con trưởng thành dài trung bình từ 0,9 đến 1,2 mét và có thể dài tối đa 1,6 mét, mặc dù trường hợp này khá rare. Cân nặng của con trưởng thành vào khoảng 1,6 kg.
Về môi trường sống, loài hổ mang phun nọc này khá đa năng, có thể sống ở nhiều nơi khác nhau như vùng đất thấp, đồi núi, đồng bằng và rừng.
Loài này cũng có thể xuất hiện trong rừng rậm và đôi khi bị attract đến các khu định cư của con người vì ở đó có nhiều chuột quá trời luôn
Cũng như nhiều loài rắn khác trên thế giới, hổ mang phun nọc đen trắng là loài chủ yếu active vào ban đêm. Tính tình của em này thay đổi tùy vào time gặp mặt nha. Nếu gặp ban ngày, loài rắn này thường khá nhút nhát và tìm nơi trốn vào hang gần nhất.
Các bác thợ săn rắn và nhà sinh vật học khuyên rằng, tốt nhất là tránh đụng độ em này vào ban đêm vì khi bị đe dọa lúc tối tăm, 'đường cong tử thần' sẽ xuất hiện đó nha! Lúc đó, loài rắn này như switch sang một 'phiên bản' khác: Đáng sợ, hung dữ và sẵn sàng battle như tử thần luôn.
Chúng sẽ dựng thân lên vững chãi, sau đó bành mang ra, há miệng và phun nọc độc vào kẻ thù liền.
Nếu chiêu phun nọc không ăn thua, chúng sẽ tấn công và cắn như biện pháp cuối cùng. Khi cắn rồi thì loài này có xu hướng giữ chặt và nhai một cách cực kỳ hung dữ luôn.
Đúng như cái tên, rắn hổ mang phun nọc đen trắng là loài phun nọc độc thực sự. Kiểu phun của chúng khác hoàn toàn so với các loài hổ mang phun nọc khác á. Cụ thể, hổ mang phun nọc đen trắng phun ra nọc độc dạng "sương mù" thay vì một "dòng nọc" độc như bình thường. Hơn nữa, phạm vi phun nọc của loài này chỉ khoảng 1 mét thôi, đây là phạm vi thấp nhất trong số các loài rắn hổ mang phun nọc khác đấy.
Giống như hầu hết các loài rắn hổ mang phun nọc khác, nọc độc của hổ mang phun nọc đen trắng chủ yếu là độc tố thần kinh và độc tố tế bào (gây hoại tử hoặc chết mô). Các triệu chứng nhiễm độc bao gồm đau, sưng và hoại tử xung quanh vết thương. Vết cắn của loài rắn này có khả năng gây tử vong cho người lớn. Tử vong thường xảy ra do tê liệt và ngạt thở sau đó, chủ yếu ở các vùng nông thôn nơi khó kiếm được thuốc giải độc.
Nếu hổ mang phun nọc đen trắng phun nọc độc vào mắt một người, người đó sẽ thấy đau ngay lập tức và cực kỳ dữ dội. Sau đó sẽ bị mù tạm thời và đôi khi là mù vĩnh viễn luôn á.
Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) nhận định rằng, giống như các loài rắn hổ mang khác, loài này bị săn bắt nhiều ở Việt Nam, Campuchia và Lào để dùng trong nước và xuất khẩu sang Trung Quốc, nơi nó được sử dụng trong y học cổ truyền.
Đây chính là nguyên nhân chính gây ra sự suy giảm quần thể được quan sát thấy ở loài này, bởi vì thực ra loài rắn này vốn có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi môi trường sống mà. Hổ mang phun nọc đen trắng đôi khi bị săn bắt để buôn bán lấy da và ngâm rượu, nhưng đây chỉ là mối đe dọa nhỏ vì chất lượng da không cao lắm.
Tham khảo: Sách Đỏ IUCN, Thai National Parks, Ecologyasia
Nguồn: kenh14.vn