Các nhà khoa học vừa bắt được một tín hiệu radio "lạ lùng" từ thiên hà siêu xa – 1,5 tỉ năm ánh sáng luôn các bạn ơi! Điểm đặc biệt là đây mới chỉ là lần thứ 2 họ bắt được tín hiệu kiểu này thôi nha.
Trên hành trình đi tìm "hàng xóm" ngoài Trái Đất, loài người liên tục vấp phải những hiện tượng mà đến giờ khoa học vẫn... bó tay. Một trong số đó chính là FRB (Fast radio burst) – những tia radio cực mạnh và nhanh, được cho là từ một nơi bí ẩn nào đó trong vũ trụ, thậm chí có thể là "masterpiece" của người ngoài hành tinh luôn!
Thực ra thì khoa học đã từng bắt được rất nhiều FRB rồi. Nhưng mà chỉ có một trong số đó có quy luật lặp lại – đó là FRB 121102 hồi tháng 9/2018. Nhờ đó mà lần đầu tiên chúng ta có thể trace back nguồn gốc phát ra tín hiệu này.
Và theo BBC đưa tin gần đây, khoa học đã lần thứ 2 tìm được một FRB lặp tương tự rồi đó!
"Cho đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có 1 FRB lặp được biết tới" – Ingrid Stairs, nhà vật lý thiên văn từ ĐH British Columbia (Canada) cho biết.
"Phát hiện ra thêm một FRB lặp nữa cho thấy ngoài kia chúng có thể phổ biến hơn ta tưởng. Và khi chúng xuất hiện ngày càng nhiều, chúng ta có thể giải được một trong những câu đố khó nhằn nhất về vũ trụ: đó là thứ gì đã tạo ra FRB, và chúng đến từ đâu."
Tín hiệu lần này được đặt tên là FRB 180814.J0422+73 (cái tên nghe xịn sò ghê ), xuất hiện từ tháng 8/2018. Nó lặp lại khoảng 6 lần, và các tín hiệu được Đài quan sát thiên văn CHIME (Canada) bắt được. Tổng cộng, CHIME đã nhận được 13 FRB, trong đó có tín hiệu lặp này.
Điều khiến giới khoa học shock nhất là hiệu suất của đài thiên văn CHIME. Nó thậm chí còn chưa chạy hết công suất mà thành quả đã ổn áp thế này rồi!
Với FRB 121102, nhờ quy luật lặp lại mà khoa học đã track được nguồn gốc. Đó là một thiên hà cách chúng ta 3 tỉ năm ánh sáng. Và bởi các tín hiệu có tính chất phân cực, có vẻ như FRB 121102 đã đi qua một vùng mang từ trường cực khủng.
Còn FRB 180814.J0422+73 thì có nguồn gốc từ một thiên hà cách chúng ta 1,5 tỉ năm ánh sáng. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa biết thứ gì đã tạo ra FRB 121102, cũng như các tín hiệu FRB không lặp khác. Lần này cũng vậy, nhưng các chuyên gia nhấn mạnh vài điểm khá thú vị nè!
Đầu tiên, CHIME là đài quan sát tối tân, với nhiệm vụ truy tìm các FRB tại bán cầu Bắc, cũng giống như ASKAP tại Úc đang làm ở bán cầu Nam.
Thứ hai, với CHIME và ASKAP, chúng ta có thể xây dựng được nguồn dữ liệu khổng lồ dành cho các tín hiệu FRB lặp. Dần dần, việc truy tìm nguồn gốc cũng như danh tính của từng tín hiệu sẽ ez game hơn.
Ngoài ra, các tín hiệu do CHIME thu được đều ở tần số thấp nhất trong lịch sử – khoảng 400 megahertz. Điều này có nghĩa giới hạn thu tín hiệu của các đài quan sát đã được kéo giãn ra. Đồng thời, con số 400 megahertz đã khiến một vài lý giải trước kia gặp... sự cố!
"Không rõ nguồn gốc của các FRB này là gì, chỉ biết rằng tần số của chúng có dải khá rộng. Đã từng có một vài mô hình chứng minh chẳng có thứ gì sản sinh được sóng radio ở dưới tần số đó, nhưng nay đã bị hủy bỏ" – Arun Naidu từ ĐH McGill (Canada) chia sẻ.
Một điểm thú vị khác là cả 13 tín hiệu do CHIME thu được đều có bằng chứng cho thấy chúng di chuyển theo hướng phân tán, lệch so với quỹ đạo ban đầu. Yếu tố này có thể cung cấp thêm thông tin về nơi chúng phát ra đấy!
"Có thể là một đám vật chất, giống như những thứ còn sót lại của một vụ nổ siêu tân tinh" – Cherry Ng, chuyên gia thiên văn học từ ĐH Toronto chia sẻ. "Hoặc cũng có thể là ở hố đen khổng lồ nơi trung tâm của dải thiên hà."
Cũng theo Naidu, chúng ta sẽ cần thêm những quan sát mới trong tương lai để có nhận định rõ ràng hơn về các FRB này.
Nguồn: kenh14.vn