Liệu Quân đội Mỹ có "ăn được miếng mồi ngon" gì từ việc nghiên cứu S-300PT để hiểu rõ hơn về các công nghệ phòng không hiện đại của Nga hay không thì vẫn còn là dấu hỏi lớn nha các bạn!
## Trận địa tên lửa S-300 Nga bất ngờ xuất hiện trên đất Mỹ
Dạo gần đây, tin tức "hot" rần rần là ít nhất một hệ thống tên lửa đất đối không S-300PT đã được chuyển giao cho Quân đội Mỹ để họ thực hành các bài tập kiểm tra đối kháng. Nghe xịn sò phết đúng không nào!
Mặc dù thời gian chuyển giao chính xác vẫn còn là bí mật, nhưng các hình ảnh vệ tinh đã confirm rồi đó - tại một trường bắn thử nghiệm của Quân đội Mỹ đã xuất hiện một hệ thống điều khiển hỏa lực 30N6 và các bệ phóng di động 5P85.
Việc Mỹ sở hữu được hệ thống S-300 là chuyện chưa từng có tiền lệ đấy nhé, dù nước này đã có lịch sử "sưu tập" khá lâu đời các hệ thống chiến đấu trên không của Liên Xô để đánh giá hoạt động ngay từ những ngày đầu Chiến tranh Lạnh rồi.
Kể ra thì trong bộ sưu tập này có nhiều món đồ "xịn xò" lắm: các máy bay tiêm kích thế hệ 3 MiG-21 và MiG-23, các tổ hợp phòng không S-75, 2K12 KuB do Ai Cập cung cấp từ những năm 1970, tiêm kích thế hệ 4 MiG-29 và Su-27 mua của Moldova và Belarus trong thập kỷ 1990 và thậm chí cả J-7 do Trung Quốc sản xuất vì chúng rất giống với MiG-21 Liên Xô.
Trong khi rất nhiều khách hàng của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ hiện nay đang hoặc đã từng vận hành các biến thể S-300 cũ như Bulgaria với S-300P, Slovakia với S-300PS hay Hy Lạp với S-300PMU-1 thì Ukraine gần như chắc chắn là quốc gia duy nhất tiếp cận được biến thể PT.
Ukraine trước đây đã từng tỏ ra rất nhiệt thành, sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với các quốc gia phương Tây để chia sẻ những công nghệ nhạy cảm thừa kế từ Liên Xô, kể cả việc cho phép tiếp cận không giới hạn các tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-27.
Bên cạnh đó cũng từng xuất hiện nhiều thông tin cho thấy các phi công NATO đã được phép huấn luyện tác chiến với S-300 ngay tại Ukraine. Vì vậy, khi S-300PT xuất hiện trên đất Mỹ, mọi ánh mắt nghi ngờ một lần nữa lại đổ dồn về Ukraine. Hmm, có vẻ như đã tìm ra "thủ phạm" rồi đây!
## S-300 vào tay Mỹ cũng... vô dụng?
Hệ thống S-300 đầu tiên được đưa vào sử dụng năm 1978 và kể từ thời điểm đó đã có nhiều biến thể cải tiến khác được phát triển, trong đó S-300V4 - phiên bản hiện đại nhất mới đi vào phục vụ năm 2010.
S-300PT, đưa vào hoạt động năm 1982, được đánh giá là tân tiến hơn phiên bản gốc S-300P, trang bị tên lửa đất đối không 5V55KD có tầm bắn 90km với độ tấn công chính xác cao hơn.
Tuy nhiên, các khả năng tác chiến của S-300PT vẫn bị hạn chế bởi đầu đạn nhẹ 133kg, tốc độ di chuyển chậm (Mach 3,35) và số lượng mục tiêu tấn công cùng lúc thấp. Nghe có vẻ không được ấn tượng lắm nhỉ?
Ngay cả ở trong Quân đội Ukraine, giá trị sử dụng của hệ thống tên lửa già cỗi này cũng rất giới hạn do S-300PT thiếu tính cơ động của các biến thể S-300 mới, không được bảo vệ bởi các hệ thống phòng không tầm ngắn bổ trợ hay hệ thống tác chiến điện tử đủ mạnh, khiến nó dễ dàng trở thành mục tiêu tấn công.
Mức độ tương đồng giữa S-300PT với các hệ thống phòng không hiện đang được các đối thủ tiềm ẩn của Mỹ triển khai cũng rất hạn chế. Điều đó cho thấy, giá trị nghiên cứu mà Mỹ thu nhận được từ S-300PT là không đáng lo ngại cho lắm.
Mặc dù nhiều hệ thống S-300PS mới hơn, phần nào đó tương đồng với S-300PT, đã được Nga triển khai từ năm 1985 nhưng hiện nay chúng cũng chỉ giữ một vai trò có giới hạn trong mạng lưới phòng thủ của Moscow và chẳng bao lâu nữa sẽ được thay thế bởi các tổ hợp phòng không tầm trung hiện đại hơn, tinh vi hơn là S-350.
S-300PT cũng chỉ đại diện cho một biến thể phòng thủ được Nga phát triển trong những năm 1990, chẳng hạn như S-300PMU-2 - hệ thống được thiết kế để đánh trả các đòn tấn công tầm xa chứ không chỉ là phòng thủ điểm tầm gần. Mặt khác, tổ hợp này còn có khả năng tấn công hàng chục mục tiêu cùng lúc với vận tốc siêu thanh ở khoảng cách gần gấp 3 lần S-300PT. Chênh lệch phết đúng không!
Các hệ thống cảm biến, tác chiến điện tử và tên lửa của những tổ hợp sản xuất ở thập kỷ 1990 cũng đều tiên tiến hơn nhiều so với các hệ thống tiền nhiệm thời Liên Xô.
Sự khác biệt thậm chí còn lớn hơn nếu kể tên tới các hệ thống được đưa vào sử dụng những năm 2000 như S-300VM hiện đang được vận hành ở Venezuela, đó là chưa tính tới S-300V4 hay S-400 sau này nữa đấy.
Cố gắng đánh giá các hệ thống phòng không tầm xa hiện đại của Nga như S-400 hay S-300V4 thông qua việc nghiên cứu S-300PT - tổ hợp đã lùi xa về quá khứ từ cách đây cả 3 thế hệ chẳng khác nào việc thẩm định F-35 hiện nay của Mỹ dựa trên mẫu F-5A trước đây. Nghe có vẻ hơi lạc hậu quá rồi ha!
Nguồn: soha.vn