Dạo này ai cũng nghiện ChatGPT, nhưng các nhà khoa học vừa đưa ra kết quả nghiên cứu khiến nhiều người phải lo lắng đấy!
Liệu ChatGPT có đang âm thầm "phá huỷ" khả năng tư duy của chúng ta không? Các nhà khoa học tại Media Lab thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ở Mỹ vừa thả một quả bom nghiên cứu với kết quả khá là... đáng lo đó các bạn.
Thí nghiệm "não bộ" đầy kịch tính
Nghiên cứu này tập hợp 54 người tham gia từ 18 đến 39 tuổi, đang sống ở khu vực Boston. Họ được chia làm 3 nhóm để viết bài luận SAT theo 3 cách khác nhau: nhóm 1 dùng ChatGPT của OpenAI, nhóm 2 dùng Google Search truyền thống, còn nhóm 3 thì... chỉ dùng não bộ thôi (không công cụ gì hết luôn).
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng thiết bị điện não đồ (EEG) để theo dõi hoạt động não bộ ở 32 vùng khác nhau. Plot twist đây rồi: những người xài ChatGPT có mức độ hoạt động não thấp nhất và "liên tục thể hiện kết quả kém hơn ở cả cấp độ thần kinh, ngôn ngữ và hành vi" luôn á!
Trong suốt vài tháng nghiên cứu, nhóm dùng ChatGPT ngày càng lười biếng hơn qua từng bài viết. Đến cuối thí nghiệm, họ chỉ còn biết copy-paste nội dung thôi. Kiểu "Ctrl+C, Ctrl+V xong nghỉ" ấy!
Cảnh báo đỏ cho thế hệ trẻ
Bài nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có thể gây hại cho quá trình học tập, đặc biệt là với người dùng trẻ tuổi. Tuy nghiên cứu này chưa được phản biện khoa học (peer review) và quy mô mẫu còn khá nhỏ, nhưng tác giả chính - bà Nataliya Kosmyna - vẫn quyết định công bố sớm để kịp thời cảnh báo mọi người. Lý do? Bà lo rằng khi xã hội cứ phụ thuộc vào LLM vì sự tiện lợi tức thời, sự phát triển dài hạn của não bộ sẽ bị "đánh đổi" mất.
"Điều thực sự khiến tôi muốn công bố ngay thay vì chờ phản biện đầy đủ là vì tôi lo rằng trong thời gian tới, sẽ có một nhà hoạch định chính sách nào đó quyết định: 'hãy triển khai GPT cho bậc mẫu giáo'. Tôi nghĩ điều đó sẽ vô cùng tệ hại và gây tổn hại nghiêm trọng. Não bộ đang phát triển là nhóm có nguy cơ cao nhất", bà Nataliya Kosmyna chia sẻ.
Không chỉ vậy, gần đây Media Lab của MIT còn có những nghiên cứu khác về tác động của AI tạo sinh. Các nghiên cứu đầu năm nay cho thấy một sự thật buồn: người dùng càng dành nhiều thời gian trò chuyện với ChatGPT thì... càng cảm thấy cô đơn hơn. Sad quá ha!
Phân tích chi tiết: Ai thắng ai thua?
Kosmyna, hiện đang là nhà khoa học nghiên cứu toàn thời gian tại MIT Media Lab từ năm 2021, muốn tìm hiểu tác động của AI trong học tập khi ngày càng nhiều học sinh, sinh viên sử dụng công cụ này. Bà và team yêu cầu người tham gia viết các bài luận 20 phút dựa trên đề SAT, với các chủ đề như đạo đức của hoạt động từ thiện hay những cạm bẫy của việc có quá nhiều lựa chọn.
Team ChatGPT: Tạo ra các bài luận gần như giống hệt nhau, thiếu tư duy nguyên bản, lặp lại hoài các cách diễn đạt và ý tưởng. Hai giáo viên tiếng Anh chấm bài nhận xét rằng các bài viết này phần lớn là "vô hồn" (ouch! ). Dữ liệu EEG cho thấy mức độ kiểm soát điều hành và sự tập trung rất thấp. Đến bài luận thứ ba, nhiều người chỉ ném đề bài cho ChatGPT và để nó làm gần hết mọi thứ. "Nó giống như kiểu: 'chỉ cần cho tôi bài luận, chỉnh lại câu này, biên tập một chút, xong là xong'", Kosmyna nói.
Team "chỉ dùng não": Đây mới là winner thực sự nè! Nhóm này cho thấy mức độ kết nối thần kinh cao nhất, đặc biệt ở các dải sóng alpha, theta và delta - những dải liên quan đến khả năng hình thành ý tưởng sáng tạo, tải bộ nhớ và xử lý ngữ nghĩa. Các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm này tham gia tích cực hơn, tò mò hơn, có cảm giác sở hữu bài viết của mình và mức độ hài lòng cao hơn hẳn.
Team Google Search: Cũng thể hiện mức độ hài lòng cao và hoạt động não bộ tích cực nha! Sự khác biệt này đáng chú ý lắm đó, đặc biệt khi ngày càng nhiều người tìm kiếm thông tin trực tiếp trong chatbot AI thay vì qua Google.
Plot twist cuối cùng
Sau khi hoàn thành ba bài luận, các bạn tham gia được yêu cầu viết lại một bài trước đó. Nhưng lần này có "đổi phe": nhóm ChatGPT phải viết lại mà không được dùng ChatGPT, còn nhóm "chỉ dùng não" thì lần này được phép dùng ChatGPT.
Kết quả sao? Nhóm thứ nhất hầu như không nhớ nội dung bài viết của chính mình luôn á! Sóng alpha và theta yếu hơn hẳn, cho thấy quá trình ghi nhớ sâu đã bị bỏ qua hoàn toàn.
Ngược lại, nhóm thứ hai cho kết quả rất tốt, với sự gia tăng đáng kể kết nối não bộ trên tất cả các dải tần EEG. Điều này mở ra hy vọng rằng AI, nếu được sử dụng đúng cách, có thể hỗ trợ học tập thay vì làm suy giảm nó đấy!
Nguồn: genk.vn
Liệu ChatGPT có đang âm thầm "phá huỷ" khả năng tư duy của chúng ta không? Các nhà khoa học tại Media Lab thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ở Mỹ vừa thả một quả bom nghiên cứu với kết quả khá là... đáng lo đó các bạn.
Thí nghiệm "não bộ" đầy kịch tính
Nghiên cứu này tập hợp 54 người tham gia từ 18 đến 39 tuổi, đang sống ở khu vực Boston. Họ được chia làm 3 nhóm để viết bài luận SAT theo 3 cách khác nhau: nhóm 1 dùng ChatGPT của OpenAI, nhóm 2 dùng Google Search truyền thống, còn nhóm 3 thì... chỉ dùng não bộ thôi (không công cụ gì hết luôn).
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng thiết bị điện não đồ (EEG) để theo dõi hoạt động não bộ ở 32 vùng khác nhau. Plot twist đây rồi: những người xài ChatGPT có mức độ hoạt động não thấp nhất và "liên tục thể hiện kết quả kém hơn ở cả cấp độ thần kinh, ngôn ngữ và hành vi" luôn á!
Trong suốt vài tháng nghiên cứu, nhóm dùng ChatGPT ngày càng lười biếng hơn qua từng bài viết. Đến cuối thí nghiệm, họ chỉ còn biết copy-paste nội dung thôi. Kiểu "Ctrl+C, Ctrl+V xong nghỉ" ấy!
Cảnh báo đỏ cho thế hệ trẻ
Bài nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có thể gây hại cho quá trình học tập, đặc biệt là với người dùng trẻ tuổi. Tuy nghiên cứu này chưa được phản biện khoa học (peer review) và quy mô mẫu còn khá nhỏ, nhưng tác giả chính - bà Nataliya Kosmyna - vẫn quyết định công bố sớm để kịp thời cảnh báo mọi người. Lý do? Bà lo rằng khi xã hội cứ phụ thuộc vào LLM vì sự tiện lợi tức thời, sự phát triển dài hạn của não bộ sẽ bị "đánh đổi" mất.
"Điều thực sự khiến tôi muốn công bố ngay thay vì chờ phản biện đầy đủ là vì tôi lo rằng trong thời gian tới, sẽ có một nhà hoạch định chính sách nào đó quyết định: 'hãy triển khai GPT cho bậc mẫu giáo'. Tôi nghĩ điều đó sẽ vô cùng tệ hại và gây tổn hại nghiêm trọng. Não bộ đang phát triển là nhóm có nguy cơ cao nhất", bà Nataliya Kosmyna chia sẻ.
Không chỉ vậy, gần đây Media Lab của MIT còn có những nghiên cứu khác về tác động của AI tạo sinh. Các nghiên cứu đầu năm nay cho thấy một sự thật buồn: người dùng càng dành nhiều thời gian trò chuyện với ChatGPT thì... càng cảm thấy cô đơn hơn. Sad quá ha!
Phân tích chi tiết: Ai thắng ai thua?
Kosmyna, hiện đang là nhà khoa học nghiên cứu toàn thời gian tại MIT Media Lab từ năm 2021, muốn tìm hiểu tác động của AI trong học tập khi ngày càng nhiều học sinh, sinh viên sử dụng công cụ này. Bà và team yêu cầu người tham gia viết các bài luận 20 phút dựa trên đề SAT, với các chủ đề như đạo đức của hoạt động từ thiện hay những cạm bẫy của việc có quá nhiều lựa chọn.
Team ChatGPT: Tạo ra các bài luận gần như giống hệt nhau, thiếu tư duy nguyên bản, lặp lại hoài các cách diễn đạt và ý tưởng. Hai giáo viên tiếng Anh chấm bài nhận xét rằng các bài viết này phần lớn là "vô hồn" (ouch! ). Dữ liệu EEG cho thấy mức độ kiểm soát điều hành và sự tập trung rất thấp. Đến bài luận thứ ba, nhiều người chỉ ném đề bài cho ChatGPT và để nó làm gần hết mọi thứ. "Nó giống như kiểu: 'chỉ cần cho tôi bài luận, chỉnh lại câu này, biên tập một chút, xong là xong'", Kosmyna nói.
Team "chỉ dùng não": Đây mới là winner thực sự nè! Nhóm này cho thấy mức độ kết nối thần kinh cao nhất, đặc biệt ở các dải sóng alpha, theta và delta - những dải liên quan đến khả năng hình thành ý tưởng sáng tạo, tải bộ nhớ và xử lý ngữ nghĩa. Các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm này tham gia tích cực hơn, tò mò hơn, có cảm giác sở hữu bài viết của mình và mức độ hài lòng cao hơn hẳn.
Team Google Search: Cũng thể hiện mức độ hài lòng cao và hoạt động não bộ tích cực nha! Sự khác biệt này đáng chú ý lắm đó, đặc biệt khi ngày càng nhiều người tìm kiếm thông tin trực tiếp trong chatbot AI thay vì qua Google.
Plot twist cuối cùng
Sau khi hoàn thành ba bài luận, các bạn tham gia được yêu cầu viết lại một bài trước đó. Nhưng lần này có "đổi phe": nhóm ChatGPT phải viết lại mà không được dùng ChatGPT, còn nhóm "chỉ dùng não" thì lần này được phép dùng ChatGPT.
Kết quả sao? Nhóm thứ nhất hầu như không nhớ nội dung bài viết của chính mình luôn á! Sóng alpha và theta yếu hơn hẳn, cho thấy quá trình ghi nhớ sâu đã bị bỏ qua hoàn toàn.
Ngược lại, nhóm thứ hai cho kết quả rất tốt, với sự gia tăng đáng kể kết nối não bộ trên tất cả các dải tần EEG. Điều này mở ra hy vọng rằng AI, nếu được sử dụng đúng cách, có thể hỗ trợ học tập thay vì làm suy giảm nó đấy!
Nguồn: genk.vn