Chào mừng đến với quán cà phê "lú" nhất Tokyo!
Ở Sengawa, phía tây Tokyo, có một quán cà phê mô hình kinh doanh độc nhất vô nhị mà bạn sẽ không tìm thấy ở đâu khác. Tưởng tượng bạn vào quán, được chú nhân viên 85 tuổi chào nồng nhiệt "Irasshaimase!" (Chào mừng!), nhưng rồi... plot twist bắt đầu từ đây!
Chú Toshio Morita, 85 tuổi, bước đến bàn bạn nhưng ơ... quên mất tập order. Sau đó chú mang bánh ra, nhưng úi... nhầm bàn mất rồi! Khách hàng bàn khác ngồi đợi cốc nước tận 16 phút luôn ấy chứ.
Nhưng chờ đã, điều kỳ diệu là... chẳng ai phàn nàn cả! Khách hàng quen thuộc ai cũng cười khúc khích, ôm lấy sự "nhầm lẫn" đó như một phần trải nghiệm. Đó chính là Orange Day Sengawa, hay còn gọi là "Quán cà phê của những order nhầm lẫn" (The Restaurant of Mistaken Orders).
Mô hình "sai mà vẫn đúng" này như thế nào?
Quán cà phê 12 chỗ ngồi này thuê những người cao tuổi mắc chứng mất trí nhớ làm phục vụ mỗi tháng một lần. Người chủ cũ có cha mẹ mắc chứng mất trí nhớ, nên người chủ mới đồng ý cho thuê mặt bằng với concept đặc biệt này. Các nhà tổ chức đang làm việc với chính quyền để kết nối với bệnh nhân trong khu vực.
Đây là không gian an toàn để các cụ tương tác với người lạ, làm việc và cảm thấy mình vẫn hữu ích - điều cực kỳ quan trọng để làm chậm sự tiến triển của chứng mất trí nhớ, một căn bệnh thoái hóa thần kinh chưa có thuốc chữa.
"Ở đây vui quá. Tôi cảm thấy như mình trẻ ra khi ở đây", chú Toshio Morita - người bắt đầu có triệu chứng sa sút trí tuệ từ 2 năm trước - chia sẻ.
Tại sao Nhật Bản cần mô hình này?
Thực tế đau lòng là Nhật Bản đang có dân số già nhất thế giới. Khoảng 30% dân số (tầm 37,5 triệu người) trên 65 tuổi. Ước tính hơn 6 triệu người Nhật mắc chứng mất trí nhớ và con số này sẽ tăng lên 7,3 triệu người - tức 1/5 người trên 65 tuổi - vào năm 2025 theo Bộ Y tế Nhật.
Tình trạng thiếu người chăm sóc và chi phí chăm sóc người cao tuổi tăng cao khiến Nhật Bản phải tìm cách sáng tạo để trao quyền cho bệnh nhân sa sút trí tuệ, giúp các cụ hoạt động thể chất và tinh thần lâu nhất có thể, thay vì cách ly tại nhà hay bệnh viện.
"Quán cà phê dành cho người mất trí nhớ" chính là giải pháp lấp đầy khoảng trống đó. Ý tưởng này được giới thiệu tại Nhật từ 2017 qua các sự kiện tạm thời, nhưng giờ đang xuất hiện nhiều nơi trên khắp đất nước.
"Mỗi tháng 1 lần là không đủ"
Chú Kazuhiko, 65 tuổi, được chẩn đoán mất trí nhớ từ 5 năm trước, vẫn đang làm việc tại quán hàng tháng. Vợ chú muốn tìm cho chú một nơi để giao lưu với mọi người ngoài những người quen ở trại dưỡng lão.
Có lần chú Kazuhiko đi nhận order nhưng bị phân tâm vì đội xây dựng bên ngoài ồn ào. Chú lập tức rời khỏi quán đi về phía có tiếng động, khiến nhân viên vội đưa chú quay lại.
"Bác đã làm việc ở đây được bao lâu rồi?" một khách hỏi. "Hôm nay là lần đầu tiên của bác ạ?".
"Đúng", chú Kazuhiko trả lời, nhưng thực ra đây không phải ngày đầu của chú đâu.
Chú Kazuhiko hiếm khi nói chuyện hay thể hiện cảm xúc. Chú thường không giao tiếp bằng mắt với khách nếu chưa gặp nhiều lần. Nhưng hôm đó, chú đã nở một nụ cười.
Nụ cười ấy dành cho chị Tomomi Arikawa, 48 tuổi và cô con gái 16 tuổi Sayaka, đến thưởng thức bánh chiffon và thạch cam quýt. Sayaka đang làm dự án nghiên cứu mùa hè về chứng mất trí nhớ để tưởng nhớ ông nội - người mắc bệnh này 4 năm trước khi qua đời vào mùa xuân vừa rồi.
Khi chú Kazuhiko mang đồ tới, Sayaka cảm ơn và mỉm cười, chú cũng mỉm cười đáp lại. "Cảm giác thực sự đặc biệt," em nói.
Chị Arikawa chia sẻ: "Luôn có rất nhiều khó khăn cho cả hai bên (bệnh nhân và gia đình)... nhưng có những khoảnh khắc bạn biết rằng một mối liên hệ thực sự đã được tạo ra. Khi chúng tôi nhìn thấy ông ấy mỉm cười sau lời 'cảm ơn', điều đó khiến chúng tôi nhớ lại những khoảnh khắc với cha tôi, khiến tôi gần như rơi nước mắt".
Cách vận hành quán siêu chu đáo!
Từ tháng 4, quán mở cửa mỗi tháng một lần vào giờ ăn trưa. Mỗi bệnh nhân mất trí nhớ làm việc như người phục vụ trong 1 giờ, đeo tạp dề cam sáng - màu dành riêng cho bệnh mất trí nhớ. Có ghế riêng gần bếp để các cụ nghỉ ngơi sau khi nhận món.
Các tình nguyện viên trẻ hỗ trợ người phục vụ lớn tuổi đánh dấu order trên mẫu đơn đơn giản có mã màu.
Vì người lớn tuổi khó nhớ số bàn, nhân viên đã đổi thành vật trang trí với bông hoa, mỗi bàn một màu khác nhau. Tính tế quá đi!
Chị Yui Iwata, người giúp điều hành quán, cho biết: "Rất nhiều người cao tuổi đang ở viện dưỡng lão hoặc gần như bị nhốt trong nhà, vì vậy tôi hy vọng sáng kiến của chúng tôi sẽ mang đến cho những người mắc chứng mất trí nhớ điều gì đó đáng mong đợi. Nếu mọi người hiểu sâu hơn, những người mắc chứng mất trí nhớ cũng sẽ dễ dàng ra ngoài hơn".
Chú Morita, 85 tuổi, không ngừng trò chuyện với khách - điều dễ hiểu vì chú từng là nhân viên bán bảo hiểm và chủ tịch lâu năm của hiệp hội khu phố. Nhưng 2 năm trước, chú đột nhiên không nhớ được tên hàng xóm. Chú muốn tiếp tục làm việc nhưng không biết đi đâu, may mắn là có Sengawa.
Vào sáng ngày làm việc, cứ 10 phút chú Morita lại giục vợ xem bao giờ đi kẻo trễ, vợ chú kể. Chú cứ quên mất giờ khởi hành, nhưng sự nhiệt tình không hề giảm. Chú không nhớ đường nên được vợ đưa tới, trong khi bà thưởng thức bánh và ngắm chồng làm việc.
Vừa đến nơi, chú đã chào nhân viên trẻ và dang tay ra. Họ tận tình đeo tạp dề cam và buộc khăn rằn cho chú.
Bà Masako, 80 tuổi, vợ chú chia sẻ: "Ông ấy luôn hào hứng khi đến đây và nói rằng mỗi tháng 1 lần là không đủ".
Một mô hình đầy ý nghĩa và nhân văn, nơi "nhầm lẫn" không phải là lỗi mà là cách để kết nối, để các cụ cảm thấy mình vẫn hữu ích và được yêu thương. Nhật Bản thật đáng học hỏi!
Nguồn: kenh14.vn