Một chiếc răng nanh tí hon được đào lên từ lớp đá cổ xưa ở Brazil đã "spoil" cho giới khoa học thấy một thế giới siêu điên rồ: những sinh vật mang túi kiểu kangaroo nhưng lại có răng nanh dài như kiếm, từng là boss cuối của các đầm lầy Nam Mỹ từ hàng triệu năm trước – thời mà mèo lớn hay hổ còn chưa hề có! 
Nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Cổ sinh vật học Brasileira bởi team của Tiến sĩ Caio César Rangel đã xác nhận: chiếc răng tìm được trong hệ tầng Tremembé ở đông nam Brazil thuộc về một loài thú có túi ăn thịt đã tuyệt chủng, gọi là sparassodont – những "kẻ săn mồi thượng đẳng" từng thống trị Nam Mỹ hàng chục triệu năm về trước.
Theo nhóm nghiên cứu: "Phát hiện này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các loài động vật có vú trong hệ tầng Tremembé, đồng thời cung cấp bằng chứng quý báu về cuối kỷ Paleogen ở vùng nhiệt đới Nam Mỹ". Nghe mà thấy hype!
Dấu vết của quái thú đầm lầy
Chiếc răng hóa thạch này có tuổi đời khoảng 29-21 triệu năm (thuộc cuối kỷ Oligocen) – thời kỳ Trái Đất đang "drama" với biến động khí hậu cực mạnh. Nhiệt độ toàn cầu giảm sập sàn, buộc nhiều loài phải "level up" để sinh tồn hoặc... biến mất luôn.
Ở Nam Mỹ, sự thay đổi này đã thúc đẩy sự bùng nổ của các nhánh thú có túi ăn thịt như sparassodonts – những "anh em" đảm nhận vai trò của chó, mèo, gấu ở các nơi khác trên thế giới.
Mẫu vật mới mang mã số MHNT.VT.2075 thuộc họ Proborhyaenidae – một trong những nhánh thú có túi ăn thịt đáng sợ nhất kỷ Cenozoic. Răng nanh của nó dài tới 5,73 cm, có rãnh sâu chạy dọc mặt trong và dấu mòn ở đầu răng, chứng tỏ boss này hay dùng răng để "xử lý" con mồi thường xuyên.
Hình dạng chiếc răng có nhiều điểm giống với các loài săn mồi khổng lồ như Proborhyaena gigantea – loài có kích thước ngang sư tử đấy các bạn ơi!
Đặc biệt hơn nữa: đây là hoá thạch proborhyaenid đầu tiên được tìm thấy ở lưu vực Taubaté (vùng đầm lầy cổ đại của Brazil) – xa hơn nhiều so với các phát hiện trước đó ở Bolivia hay Argentina. Điều này cho thấy bọn quái thú có túi này từng "phủ sóng" rộng hơn chúng ta nghĩ nhiều! ️
Với người hiện đại, thật khó tưởng tượng rằng hàng triệu năm trước, Nam Mỹ từng có những sinh vật mang răng nanh dài như dao găm nhưng lại... có túi như kangaroo. Các nhà khoa học gọi chúng là thú có túi răng kiếm – một "thí nghiệm tiến hóa" độc lạ của tự nhiên.
Dù không có quan hệ họ hàng trực tiếp với sư tử hay hổ, nhưng chúng vẫn phát triển răng nanh dài và hàm siêu khỏe để săn mồi – minh chứng cho hiện tượng tiến hóa hội tụ (khi các loài khác nhau phát triển đặc điểm giống nhau vì cùng lối sống).
Tiến sĩ Rangel chia sẻ: "Sparassodonta là nhánh động vật có túi đặc hữu của Nam Mỹ, từng là nhóm săn mồi chủ lực trên cạn trong thời kỳ Tân sinh". Việc tìm được hóa thạch này xác nhận rằng họ Proborhyaenidae đã mở rộng lãnh thổ về phía đông nhiều hơn giả định ban đầu.
Chiếc răng ở Tremembé còn tiết lộ mối liên hệ tiến hóa giữa nhóm này với loài Thylacosmilus atrox – một trong những sinh vật nổi tiếng nhất Nam Mỹ cổ đại, thường được gọi là "mèo răng kiếm có túi". Nghe tên đã thấy ngầu rồi!
Dù có nhiều điểm tương đồng, chiếc răng MHNT.VT.2075 vẫn thiếu vài đặc trưng giải phẫu của Thylacosmilus, như phần chân răng khép kín. Phân tích phát sinh loài cho thấy nó thuộc họ Proborhyaenidae nhưng tách biệt khỏi dòng dẫn đến loài răng kiếm kinh điển về sau.
Mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái cổ đại
Hệ tầng Tremembé (nơi tìm thấy chiếc răng) là một trong số ít địa tầng ở Brazil còn lưu giữ hóa thạch động vật có vú từ cuối kỷ Oligocen. Khu vực này từng là vùng đầm lầy siêu rộng, nơi sinh sống của vô số sinh vật cổ đại: dơi, tatu, cá sấu khổng lồ, động vật gặm nhấm và cả những loài thú móng guốc kỳ dị đã tuyệt chủng. Việc phát hiện thêm loài thú có túi ăn thịt lớn giúp tái hiện rõ hơn bức tranh sinh thái thời xưa nơi đây!
Sự tồn tại của một kẻ săn mồi đỉnh cao như MHNT.VT.2075 cho thấy khu vực này từng có đủ loài ăn cỏ lớn để duy trì chuỗi thức ăn. Quả thực, các nghiên cứu tại hệ tầng Tremembé đã tìm thấy dấu tích của những sinh vật ăn cỏ kỳ quặc như astrapotheres (trông giống heo vòi), litoptern (giống ngựa), hay notoungulates (có thân bọc giáp). Giữa khung cảnh đầm lầy rậm rạp, "quái thú răng kiếm" này có lẽ đã mai phục và tung đòn chí mạng với bộ răng nanh khổng lồ của mình!
Kết thúc của một nhánh tiến hóa
Tuy từng là bá chủ đầm lầy Nam Mỹ, các loài sparassodont cuối cùng cũng bay màu khi khí hậu trở nên lạnh hơn và châu lục này vẫn cô lập với phần còn lại của thế giới. Không giống như kangaroo hay opossum (những họ hàng xa vẫn còn sống đến hôm nay), nhánh thú ăn thịt có túi này không để lại hậu duệ nào. Toàn bộ dòng dõi của chúng kết thúc trong im lặng từ hàng triệu năm trước.
Dẫu vậy, chiếc răng nhỏ bé ấy vẫn còn, nằm lại giữa lớp đá trầm tích, như nhân chứng duy nhất của "kỷ nguyên đầm lầy" đã mất. Mỗi vết rãnh, mỗi vết mòn trên chiếc răng đều kể lại câu chuyện về một thế giới khác – nơi thiên nhiên từng thử nghiệm vô số hình thái tiến hóa, tạo nên những sinh vật kỳ lạ, đáng sợ nhưng cũng đầy cuốn hút.
Nguồn: genk.vn
Nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Cổ sinh vật học Brasileira bởi team của Tiến sĩ Caio César Rangel đã xác nhận: chiếc răng tìm được trong hệ tầng Tremembé ở đông nam Brazil thuộc về một loài thú có túi ăn thịt đã tuyệt chủng, gọi là sparassodont – những "kẻ săn mồi thượng đẳng" từng thống trị Nam Mỹ hàng chục triệu năm về trước.
Theo nhóm nghiên cứu: "Phát hiện này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các loài động vật có vú trong hệ tầng Tremembé, đồng thời cung cấp bằng chứng quý báu về cuối kỷ Paleogen ở vùng nhiệt đới Nam Mỹ". Nghe mà thấy hype!
Dấu vết của quái thú đầm lầy
Chiếc răng hóa thạch này có tuổi đời khoảng 29-21 triệu năm (thuộc cuối kỷ Oligocen) – thời kỳ Trái Đất đang "drama" với biến động khí hậu cực mạnh. Nhiệt độ toàn cầu giảm sập sàn, buộc nhiều loài phải "level up" để sinh tồn hoặc... biến mất luôn.
Ở Nam Mỹ, sự thay đổi này đã thúc đẩy sự bùng nổ của các nhánh thú có túi ăn thịt như sparassodonts – những "anh em" đảm nhận vai trò của chó, mèo, gấu ở các nơi khác trên thế giới.
Mẫu vật mới mang mã số MHNT.VT.2075 thuộc họ Proborhyaenidae – một trong những nhánh thú có túi ăn thịt đáng sợ nhất kỷ Cenozoic. Răng nanh của nó dài tới 5,73 cm, có rãnh sâu chạy dọc mặt trong và dấu mòn ở đầu răng, chứng tỏ boss này hay dùng răng để "xử lý" con mồi thường xuyên.
Hình dạng chiếc răng có nhiều điểm giống với các loài săn mồi khổng lồ như Proborhyaena gigantea – loài có kích thước ngang sư tử đấy các bạn ơi!
Đặc biệt hơn nữa: đây là hoá thạch proborhyaenid đầu tiên được tìm thấy ở lưu vực Taubaté (vùng đầm lầy cổ đại của Brazil) – xa hơn nhiều so với các phát hiện trước đó ở Bolivia hay Argentina. Điều này cho thấy bọn quái thú có túi này từng "phủ sóng" rộng hơn chúng ta nghĩ nhiều! ️
Với người hiện đại, thật khó tưởng tượng rằng hàng triệu năm trước, Nam Mỹ từng có những sinh vật mang răng nanh dài như dao găm nhưng lại... có túi như kangaroo. Các nhà khoa học gọi chúng là thú có túi răng kiếm – một "thí nghiệm tiến hóa" độc lạ của tự nhiên.
Dù không có quan hệ họ hàng trực tiếp với sư tử hay hổ, nhưng chúng vẫn phát triển răng nanh dài và hàm siêu khỏe để săn mồi – minh chứng cho hiện tượng tiến hóa hội tụ (khi các loài khác nhau phát triển đặc điểm giống nhau vì cùng lối sống).
Tiến sĩ Rangel chia sẻ: "Sparassodonta là nhánh động vật có túi đặc hữu của Nam Mỹ, từng là nhóm săn mồi chủ lực trên cạn trong thời kỳ Tân sinh". Việc tìm được hóa thạch này xác nhận rằng họ Proborhyaenidae đã mở rộng lãnh thổ về phía đông nhiều hơn giả định ban đầu.
Chiếc răng ở Tremembé còn tiết lộ mối liên hệ tiến hóa giữa nhóm này với loài Thylacosmilus atrox – một trong những sinh vật nổi tiếng nhất Nam Mỹ cổ đại, thường được gọi là "mèo răng kiếm có túi". Nghe tên đã thấy ngầu rồi!
Dù có nhiều điểm tương đồng, chiếc răng MHNT.VT.2075 vẫn thiếu vài đặc trưng giải phẫu của Thylacosmilus, như phần chân răng khép kín. Phân tích phát sinh loài cho thấy nó thuộc họ Proborhyaenidae nhưng tách biệt khỏi dòng dẫn đến loài răng kiếm kinh điển về sau.
Mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái cổ đại
Hệ tầng Tremembé (nơi tìm thấy chiếc răng) là một trong số ít địa tầng ở Brazil còn lưu giữ hóa thạch động vật có vú từ cuối kỷ Oligocen. Khu vực này từng là vùng đầm lầy siêu rộng, nơi sinh sống của vô số sinh vật cổ đại: dơi, tatu, cá sấu khổng lồ, động vật gặm nhấm và cả những loài thú móng guốc kỳ dị đã tuyệt chủng. Việc phát hiện thêm loài thú có túi ăn thịt lớn giúp tái hiện rõ hơn bức tranh sinh thái thời xưa nơi đây!
Sự tồn tại của một kẻ săn mồi đỉnh cao như MHNT.VT.2075 cho thấy khu vực này từng có đủ loài ăn cỏ lớn để duy trì chuỗi thức ăn. Quả thực, các nghiên cứu tại hệ tầng Tremembé đã tìm thấy dấu tích của những sinh vật ăn cỏ kỳ quặc như astrapotheres (trông giống heo vòi), litoptern (giống ngựa), hay notoungulates (có thân bọc giáp). Giữa khung cảnh đầm lầy rậm rạp, "quái thú răng kiếm" này có lẽ đã mai phục và tung đòn chí mạng với bộ răng nanh khổng lồ của mình!
Kết thúc của một nhánh tiến hóa
Tuy từng là bá chủ đầm lầy Nam Mỹ, các loài sparassodont cuối cùng cũng bay màu khi khí hậu trở nên lạnh hơn và châu lục này vẫn cô lập với phần còn lại của thế giới. Không giống như kangaroo hay opossum (những họ hàng xa vẫn còn sống đến hôm nay), nhánh thú ăn thịt có túi này không để lại hậu duệ nào. Toàn bộ dòng dõi của chúng kết thúc trong im lặng từ hàng triệu năm trước.
Dẫu vậy, chiếc răng nhỏ bé ấy vẫn còn, nằm lại giữa lớp đá trầm tích, như nhân chứng duy nhất của "kỷ nguyên đầm lầy" đã mất. Mỗi vết rãnh, mỗi vết mòn trên chiếc răng đều kể lại câu chuyện về một thế giới khác – nơi thiên nhiên từng thử nghiệm vô số hình thái tiến hóa, tạo nên những sinh vật kỳ lạ, đáng sợ nhưng cũng đầy cuốn hút.
Nguồn: genk.vn