ThoSweet267
New member
Bao nhiêu thế kỷ qua, anh em toàn nghĩ Trương Phi là một ông tướng đen nhẻm, râu ria xồm xoàm, nóng tính kiểu "đánh trước suy nghĩ sau" và chỉ biết ăn may bằng sức mạnh thô. Hình ảnh cuồng bạo này phần lớn do ông La Quán Trung "thiết kế nhân vật" trong Tam quốc diễn nghĩa – một tác phẩm văn học văn thơ, chứ không phải sách sử đâu nhé!
Nhưng nếu chúng mình lật lại Tam Quốc Chí – sách sử chính thống – cùng các nghiên cứu của giới sử gia Trung Quốc thì sẽ phát hiện một sự thật gây sốc: Trương Phi thực chất là một danh tướng có trình độ học vấn xịn xò, đầu óc chiến thuật thông minh và còn là... nghệ sĩ thư pháp tài hoa nữa đó!
Khi mọi người bảo "có dũng không có mưu" nhưng thực tế ông là cao thủ chiến lược
Trong truyện tranh, tiểu thuyết, Trương Phi thường xuất hiện như một "mũi giáo sống" chỉ biết lao thẳng theo lệnh của Lưu Bị hay Gia Cát Lượng. Nhưng lịch sử quân sự thời Tam Quốc lại ghi nhận ông như một trong những nhà quân sự độc lập tác chiến, biết xài kế sách hàng đầu luôn đó!
Bằng chứng xịn nhất? Trận đánh ở Ba Tây khi đối đầu với Trương Cáp – một danh tướng già dơ dáy của nhà Ngụy. Trương Cáp không phải dạng vừa đâu nha, nhưng khi gặp Trương Phi thì bị "ăn hành" không thương tiếc. Không phải đấu sức, Trương Phi đã sử dụng chiến thuật thông minh: hiểu rõ địa hình hiểm trở của vùng Thục đạo, giả vờ cầm cự rồi lén lẻn dẫn quân tinh nhuệ đi đường tắt đánh úp vào điểm yếu của đối phương. Kết quả? Trương Cáp thua thảm hại, bỏ cả ngựa, dắt vài chục tàn binh lội bộ chạy trốn qua đường núi
Cả việc Trương Phi thu phục Nghiêm Nhan ở Ba Thục cũng cho thấy ông có đầu óc chiến lược đỉnh cao. Biết mình đang phải hành quân gấp, nếu đánh công thành sẽ mất nhiều quân, Trương Phi đã dùng kế nghi binh: giả vờ đi đường mòn để dụ Nghiêm Nhan ra khỏi thành phục kích, rồi "gậy ông đập lưng ông" bắt sống tướng già luôn. Đây là đầu óc của một vị thống soái biết người biết ta chứ không phải anh đồ tể nóng tính đâu nha!
Bàn tay cầm trượng bát xà nhưng cũng viết được chữ đẹp như rồng bay phượng múa
Plot twist lớn nhất giữa "phim" và "đời thực" của Trương Phi chính là chuyện học vấn. Mọi người thường nghĩ ông chỉ biết viết tên mình kiểu nguệch ngoạc như kẻ mổ lợn. Nhưng các nhà khảo cổ và sử học đã tìm ra sự thật hoàn toàn ngược lại!
Theo sử liệu như "Lịch đại danh họa ký" hay các ghi chép tại quê hương ông, Trương Phi xuất thân từ gia đình giàu có, được học hành đàng hoàng, chứ không hề nghèo khổ. Bản thân ông là người cực kỳ yêu thích thư pháp và hội họa. Thậm chí, tài vẽ tranh mỹ nhân và viết chữ của ông được đánh giá là cực kỳ điêu luyện, mang nét nho nhã của giới văn nhân thời đó. Real artist vibes đó!
Hiện nay, tại vách núi thuộc vùng Cừ Huyện (Sử xuyên), người ta vẫn lưu giữ thác bản của văn bia "Trương Phi công đức bia" (hay còn gọi là Lăng Nha Hồng bia). Nét chữ trên bia được các chuyên gia thư pháp đời sau tán dương là "rồng bay phượng múa", nét mác nét phẩy có lực như đao kiếm nhưng cấu trúc lại vô cùng thanh nhã. Một người không có chiều sâu văn hóa và học thức thì tuyệt đối không thể để lại những di sản nghệ thuật đỉnh cao như vậy!
Điểm yếu chí mạng: Tôn trọng người có học nhưng khinh thường "dân đen"
Sử gia Trần Thọ trong Tam quốc chí từng có một nhận xét siêu đắt giá, vừa khen vừa chê về bi kịch cuộc đời Trương Phi: "Trương Phi yêu kính người quân tử, nhưng không dung thứ kẻ tiểu nhân".
Chính tính cách này đã xác nhận Trương Phi là người thuộc tầng lớp có học thức hoặc có xu hướng ngưỡng mộ tri thức. Ông cực kỳ kính trọng những bậc sĩ phu, trí giả. Khi Gia Cát Lượng mới đến, dù truyện hay phim thường miêu tả Trương Phi không vừa lòng, nhưng chính sử cho thấy ông luôn giữ lễ nghĩa. Khi đối mặt với Nghiêm Nhan trung kiên, Trương Phi lập tức cởi trói, bước xuống đài cúi đầu xin lỗi và mời ngồi ghế trên vì ông trọng khí tiết của người có học. Respect!
Nhưng bi kịch là sự tôn sùng tri thức đó lại biến thành thái độ cực đoan với những người lao động chân tay hay binh lính dưới quyền. Ông coi thường những người không có chí hướng, sẵn sàng dùng roi vọt phạt nghiêm khắc cấp dưới vì những lỗi nhỏ. Sự phân biệt đối xử rạch ròi này cuối cùng đã đẩy ông vào bi kịch bị chính thuộc hạ ám sát trước ngày xuất quân phạt Ngô.
Trả lại công bằng cho một huyền thoại lịch sử
Việc La Quán Trung "bình dân hóa" Trương Phi trong văn học không hẳn là xấu – nó giúp nhân vật trở nên gần gũi, tạo được drama và mang lại tiếng cười cho độc giả qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, với góc nhìn báo chí và khoa học lịch sử hiện đại, chúng ta cần phải công bằng hơn với ông!
Trương Phi không phải là một nhân vật phẳng đại diện cho sự thô lỗ. Ông là một con người đa chiều của thời Tam Quốc: vừa có khí phách uy dũng để bình định thiên hạ, vừa có mưu lược của một tướng soái tài ba, lại còn có tâm hồn lãng mạn, tài hoa của một nghệ sĩ thư pháp. Việc nhận thức đầy đủ hai mặt đối lập – sự dũng mãnh trên chiến trường và sự thanh nhã trong học thức – mới là cách chúng ta hiểu trọn vẹn về cuộc đời và bi kịch của một trong những nhân vật vĩ đại nhất lịch sử Trung Hoa cổ đại.
Nguồn: gamek.vn