Máy bay không người lái (UAV), đặc biệt là loại đạn lượn (UAV cảm tử), đang trở thành vũ khí "bá đạo" trong chiến thuật tác chiến "cường độ thấp" của Iran. Và phải nói thật, phương Tây giờ đang khá lo lắng về sức mạnh này đấy!
Công nghiệp UAV Iran lên level nhanh đến bất ngờ
Iran mấy năm qua vừa phải đối phó với chuyện "nội bộ loạn" vừa bế tắc trong đàm phán hạt nhân với cả Mỹ lẫn châu Âu.
Nhưng plot twist là chương trình quân sự của Iran vẫn cứ "flex" không ngừng nghỉ. Giới quan sát cho rằng tham vọng khu vực của Iran ở Trung Đông đang tăng mạnh cùng với tiến độ phát triển vũ khí của họ.
Cuối tháng 9/2022, quân đội Iran đã tung đòn tấn công vào lãnh thổ người Kurd ở Iraq hàng xóm. Cuộc tấn công này sử dụng UAV made in Iran, sau đó là loạt tên lửa. Target chính là trung tâm chính trị Erbil của người Kurd ở Iraq.
Nhìn bề ngoài thì nhiều người nghĩ đây là chiêu "đánh lạc hướng" khỏi các vấn đề nội bộ của Iran, đồng thời "dằn mặt" người Kurd ở Iraq vì đã support người Iran biểu tình. Nhưng có thể đây là dấu hiệu của những thứ "xịn" hơn sắp đến đấy!
Chương trình UAV Iran: Từ zero đến hero
Trước tiên, phải check xem chương trình UAV Iran phát triển ra sao. Bất chấp lệnh trừng phạt quốc tế và nền kinh tế ảm đạm, việc phát triển nền công nghiệp UAV bền vững đã trở thành priority số 1 của giới chức Iran trong mấy năm gần đây.
Đầu thập niên 2010, người ta bắt đầu nhận ra tham vọng đối ngoại của Iran không match với bước phát triển quân sự của nước này. Tehran tỉnh ngộ rằng họ cần vũ khí tinh vi hơn, có thể dễ dàng sử dụng trong các cuộc xung đột bất đối xứng có Iran tham gia.
Một trong những thành quả đỉnh nhất là chương trình đầu tư mạnh để phát triển các nền tảng không người lái rẻ mà chất lượng. Các UAV trong chương trình này gồm loại trinh sát thuần túy, loại có thể phóng tên lửa không đối đất và loại cảm tử (đạn lượn).
Kết quả là Iran giờ có cả một "kho" UAV đa dạng, giúp họ có nhiều lựa chọn chiến lược để theo đuổi vị thế cường quốc khu vực.
Tầm ảnh hưởng của Iran nhờ vào UAV lan rộng khắp nơi
Kết quả đầu tư trên rõ ràng lắm luôn! Ví dụ, các UAV Iran đã được lực lượng Houthi (Yemen) sử dụng trong mấy năm liền để tấn công vào lãnh thổ Saudi Arabia. Houthi được coi là "đàn em" của Iran ở vùng Vịnh.
Với công nghệ của Iran, lực lượng Houthi cũng tạo ra thách thức cho cả Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).
Những bên hưởng lợi từ UAV Iran không chỉ là các "đàn em" như Houthi mà còn có cả nước Nga thời Putin nữa. Trong xung đột Ukraine hiện nay, Nga đã dựa vào công nghệ UAV của Iran khá nhiều đấy!
Trong các tuần gần đây, điện Kremlin đã quay sang Tehran để bổ sung kho vũ khí chính xác sau các trận chiến với Ukraine tiêu tốn nhiều đạn dược. Iran đã cung cấp cho Nga nhiều UAV để phục vụ mục đích tấn công hoặc thu thập dữ liệu về đối phương.
UAV Iran, đặc biệt là loại cảm tử, đang trở thành "át chủ bài" trong chiến thuật tác chiến cường độ thấp của Tehran (tác chiến cường độ thấp là tác chiến trong xung đột ở dưới mức chiến tranh quy ước nhé).
Ở Iraq, các UAV Iran đóng vai trò như phương tiện hiệu quả về chi phí để gia tăng ảnh hưởng và phản ứng nhanh với các diễn biến trên thực địa.
Trong khu vực rộng lớn hơn, năng lực đó giúp Tehran có sức mạnh đe dọa tàu hải quân của nước khác và hoạt động buôn bán dầu mỏ thiết yếu đi qua eo biển Hormuz.
Phương Tây giật mình nhưng phản ứng vẫn chậm
Các chính phủ phương Tây giờ đang dần "tỉnh ngộ" trước thách thức không hề nhỏ từ UAV Iran. Dự luật Ngăn chặn UAV Iran được thông qua tại Hạ viện Mỹ mùa thu năm 2022, là một trong các phản ứng của Mỹ nhằm ngăn Iran và các "đàn em" của họ sở hữu công nghệ vũ khí chết người này.
Nhưng drama là biện pháp pháp lý này đã "toang" trước khi trở thành luật do tranh cãi giữa Thượng viện và Hạ viện Mỹ. Kết quả là hiện không có luật nào tại Quốc hội Mỹ nhắm vào ngành công nghiệp UAV đang phát triển mạnh mẽ của Iran cũng như các bên hưởng lợi tiềm tàng.
Trước thực tế đó, nhánh hành pháp của Mỹ đã thực hiện một số bước để kiềm chế công nghệ UAV của Iran.
Cục Kiểm soát tài sản nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ công bố các lệnh trừng phạt nhằm vào các thực thể và cá nhân ở Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đã vận chuyển cho Iran các linh kiện và vật liệu trọng yếu cho hoạt động sản xuất và phát triển UAV.
Nhưng nhìn chung, Mỹ vẫn bị đánh giá là phản ứng chậm trước sự phát triển như "tên lửa" của ngành công nghiệp UAV Iran.
Nguồn: soha.vn