CherrySweet7593
New member
Đồng rúp đang comeback cực mạnh khiến giới chuyên gia phải đặt câu hỏi lớn: liệu các đòn trừng phạt "tạo lịch sử" của phương Tây có thực sự hiệu quả? Trong khi đó, chính những nước này cũng đang phải "gánh" hậu quả nặng nề từ chính những biện pháp mình áp đặt
Đồng rúp "hồi sinh", liệu đòn trừng phạt có "flop"?
Ngày 30/3, đồng rúp bất ngờ tăng trở lại sau khi Mỹ và châu Âu tung ra hàng loạt đòn trừng phạt "không tưởng" nhằm "chôn vùi" nền kinh tế Nga vì cuộc chiến ở Ukraine. Tổng thống Putin đã có những nước đi tài chính cực gắt để đối phó và boost giá trị đồng tiền quốc gia.
Trong khi phương Tây "all-in" với các biện pháp trừng phạt chưa từng có, Ngân hàng Trung ương Nga đã tăng lãi suất lên 20% , còn điện Kremlin thì siết chặt kiểm soát vốn với những ai muốn đổi từ rúp sang USD hoặc euro.
Đây là chiêu bảo vệ tiền tệ mà Nga có lẽ không thể duy trì mãi nếu các biện pháp trừng phạt cứ kéo dài. Tuy nhiên, việc đồng rúp "hồi sinh" có thể cho thấy các lệnh trừng phạt không "ngon" như phương Tây kỳ vọng để ép Tổng thống Putin phải rút quân. Đây cũng có thể là dấu hiệu Nga đang tận dụng ngành dầu mỏ và khí đốt làm "vũ khí bí mật" một cách hiệu quả đấy!
Đồng nội tệ Nga hiện đang giao dịch ở mức 85 rúp đổi 1 USD, tức là đã về đúng mức như trước khi chiến dịch quân sự bắt đầu cách đây 1 tháng. Đồng rúp từng "lao dốc không phanh" xuống khoảng 150 rúp đổi 1 USD vào ngày 7/3 sau khi tin Biden cấm nhập khẩu dầu khí Nga được thông báo.
Nga hiểu rõ sự phụ thuộc của châu Âu vào năng lượng chính là "lá bài tẩy" của mình. Tổng thống Putin đã yêu cầu Ngân hàng Trung ương Nga bắt các nhà nhập khẩu khí đốt nước ngoài phải thanh toán bằng đồng rúp và dùng tiền đó để trả cho tập đoàn năng lượng Gazprom.
Ngày 31/3, Tổng thống Putin đã ký sắc lệnh về quy trình thanh toán khí đốt mới với các quốc gia "không thân thiện".
"Muốn mua khí đốt tự nhiên của Nga thì phải mở tài khoản bằng đồng rúp trong các ngân hàng Nga. Chính những tài khoản này sẽ được dùng để thanh toán cho lượng khí cung cấp từ ngày 1/4 năm nay."
Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh, nếu các bên mua khí đốt "từ chối" thanh toán bằng rúp thì Nga sẽ coi đây là vi phạm hợp đồng luôn nha.
"Không ai bán miễn phí cho chúng tôi bất cứ thứ gì và chúng tôi cũng sẽ không làm từ thiện. Điều đó có nghĩa là các hợp đồng hiện tại sẽ bị dừng."
Cho đến nay, ngân hàng Gazprombank của Nga vẫn "stand strong" trước những lệnh trừng phạt cứng rắn và kế hoạch "thanh toán bằng rúp" của Tổng thống Putin có lẽ giúp giải thích cho việc này.
Trừng phạt có phải "vũ khí mạnh nhất"?
Phát biểu trước Quốc hội Na Uy ngày 30/3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã "kêu cứu" các nước phương Tây kích hoạt những biện pháp trừng phạt kinh tế mạnh hơn nữa với Nga.
"Công cụ duy nhất thúc đẩy Nga tìm kiếm hòa bình chính là các lệnh trừng phạt. Các gói trừng phạt càng mạnh mẽ, chúng ta càng nhanh chóng đưa hòa bình quay trở lại," Tổng thống Zelensky nhấn mạnh.
Hiện giờ, việc các nước châu Âu vẫn mua bán dầu mỏ và khí tự nhiên Nga đang được xem là một "lỗ hổng khổng lồ" trong các gói trừng phạt nặng nề.
"Với Nga, mọi thứ đều liên quan đến doanh thu về năng lượng. Nó chiếm một nửa ngân sách của nước này," Tania Babina, một nhà kinh tế học tại Đại học Columbia phân tích.
Đồng rúp tăng giá trong lúc điện Kremlin ngày càng sẵn sàng cho các cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn với Ukraine. Tuy nhiên, Mỹ và phương Tây vẫn "skeptical" về tuyên bố "giảm đáng kể hoạt động quân sự" mà Nga đưa ra.
Trong chuyến thăm Ba Lan tuần trước, Tổng thống Biden đã "flex" về thành công của các lệnh trừng phạt chống Nga - trong đó có những lệnh trừng phạt mạnh mẽ nhất từng áp đặt lên một quốc gia. Theo ông Biden, các lệnh trừng phạt lên các tổ chức tài chính và công ty đang "nhấn chìm" nền kinh tế Nga và khiến hàng trăm công ty nước ngoài ngừng làm ăn ở đây.
Nhưng mà... xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt Nga vẫn tiếp tục đến châu Âu cùng với Trung Quốc và Ấn Độ bình thường. Tại EU, sự phụ thuộc vào khí đốt Nga để sản xuất điện và sưởi ấm đã khiến các nước này "đau đầu" khi muốn chuyển hướng nguồn cung, trong khi chính quyền Biden đã cấm nhập khẩu dầu khí Nga rồi.
"Mỹ đã cấm nhập khẩu dầu và khí tự nhiên của Nga. Anh cũng sẽ thực hiện việc này theo từng giai đoạn vào cuối năm nay. Tuy nhiên, những điều này sẽ không có tác động đáng kể cho đến khi EU cũng có những bước đi tương tự," Benjamin Hilgenstock và Elina Ribakova - các nhà kinh tế học tại Viện Tài chính Quốc tế nhận định.
Nhà Trắng và các nhà kinh tế học cho rằng tác động của những lệnh trừng phạt cần thời gian, có thể mất hàng tuần hoặc hàng tháng mới "phát huy công dụng" khi các ngành công nghiệp phải đóng cửa do thiếu nguyên liệu, vốn hoặc cả hai. Nhưng những người chỉ trích chính quyền ông Biden thì lại cho rằng sự "comeback" của đồng rúp cho thấy Nhà Trắng cần hành động nhiều hơn nữa.
"Sự tăng trở lại của đồng rúp dường như cho thấy các lệnh trừng phạt của Mỹ không có hiệu quả trong việc làm tê liệt nền kinh tế Nga," Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa bang Pennsylvania Pat Toomey nhận định, đồng thời cho rằng Mỹ phải khiến nền kinh tế Nga bị "đứt gãy" bằng cách cắt doanh thu dầu mỏ và khí đốt Nga trên toàn cầu.
Thượng nghị sĩ Sherrod Brown, chủ tịch Ủy ban các vấn đề Đô thị, Nhà ở và Ngân hàng của Thượng viện cho biết các nghị sĩ đang cân nhắc những biện pháp mở rộng lệnh trừng phạt mà gần đây Tổng thống Biden áp đặt lên các thành viên của Nghị viện Nga và "có lẽ mở rộng sang cả những nhân vật chính trị khác." Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ bang Ohio này cũng thông báo, các nghị sĩ đang cân nhắc áp thêm lệnh trừng phạt lên các ngân hàng Nga.
Các nhà lãnh đạo phương Tây dưới sự "dẫn dắt" của Tổng thống Biden đã thực hiện các biện pháp trừng phạt như một "vũ khí mạnh nhất" nhằm phản ứng trước chiến dịch của Nga ở Ukraine.
Thủ tướng Anh Boris Johnson cho biết hôm 30/3 rằng nên "tăng các biện pháp trừng phạt cho đến khi không còn một binh lính Nga nào ở Ukraine."
Nhưng mà đó là một yêu cầu "khó nhằn" cho những quốc gia châu Âu khác, chẳng hạn như Đức, vốn phụ thuộc nặng vào Nga cả về dầu mỏ và khí đốt. EU nhập khẩu khoảng 10% dầu mỏ từ Nga và hơn 1/3 khí tự nhiên từ nước này luôn.
Nhiều nước châu Âu cam kết họ sẽ giảm dần sự phụ thuộc vào năng lượng Nga nhưng điều đó sẽ không diễn ra "trong một sớm một chiều" đâu.
Nhà phân tích Charles Lichfield thuộc Hội đồng Đại Tây Dương nhận định, nếu các quốc gia châu Âu hành động nhanh hơn trong việc cắt giảm nhập khẩu dầu Nga, thì "một lệnh cấm vận toàn diện hơn từ châu Âu sẽ đe dọa thặng dư cán cân vãng lai của Nga và khiến nước này gặp khó khăn hơn trong việc chi trả lương cho các khu vực công cộng cũng như tiến hành chiến tranh." Tuy nhiên, nhà quan sát này thừa nhận, "một kết quả như vậy có lẽ còn lâu mới đạt được sự đồng thuận ở phương Tây."
Phương Tây cũng đang "gánh hậu quả" vì lệnh trừng phạt Nga
Theo CNBC, Mỹ và các đồng minh đang lên kế hoạch cho các lệnh trừng phạt mới nhằm vào nhiều ngành hơn của Nga do cuộc chiến ở Ukraine.
Từ 28/2, phương Tây đã tăng cường cô lập Nga khỏi hệ thống tài chính toàn cầu. Ngày 4/3, những tập đoàn vận chuyển hàng hóa quốc tế lớn đã "dừng gần như tất cả việc vận chuyển hàng hóa từ và đến Nga nhằm tuân thủ các lệnh trừng phạt của phương Tây." Điều đó làm giảm một nửa nguồn cung từ Nga tới thị trường toàn cầu ở những mặt hàng quan trọng như phân bón và lúa mì. Lệnh cấm năng lượng Nga từ Mỹ và cam kết của EU nhằm cắt giảm nguồn cung hydrocarbon từ Nga đang đẩy giá dầu mỏ và khí đốt "tăng điên cuồng."
"Chúng ta cần trao đổi về tình trạng thiếu lương thực. Điều này sẽ trở thành sự thật. Cái giá của những lệnh trừng phạt này không chỉ áp lên Nga mà còn áp lên nhiều quốc gia khác, trong đó có cả các nước châu Âu và chính đất nước chúng ta," Tổng thống Biden thừa nhận tại cuộc họp báo ngày 24/3 ở Brussels, Bỉ.
Max Parry, một nhà phân tích địa chính trị độc lập ở Mỹ nhận định: "Cuối cùng, Mỹ và châu Âu cũng sẽ cảm nhận được khó khăn của việc thiếu năng lượng, khoáng chất và lương thực. Mỹ chưa bắt đầu cảm nhận được những ảnh hưởng tài chính thực sự của lệnh trừng phạt Nga và tác động của chúng lên nền kinh tế Mỹ, vốn đã chịu thiệt hại bởi đại dịch COVID-19 rồi. Lạm phát đang ở mức 'khủng hoảng' chưa từng thấy kể từ những năm 1980 và sự thiếu hụt chuỗi cung ứng đang ảnh hưởng đến chính túi tiền của người dân Mỹ."
Nhà quan sát này cũng cho rằng, chính quyền Tổng thống Biden đang "đổ thêm dầu vào lửa" khi áp những lệnh trừng phạt cứng rắn chưa từng có lên Nga - một trong những nhà cung cấp nhiên liệu hóa thạch và các kim loại cơ bản hàng đầu thế giới, vốn không thể thay thế được trong sản lượng công nghiệp toàn cầu.
"Rõ ràng những lệnh trừng phạt này chỉ khiến giá hàng hóa và dịch vụ 'tăng vọt' ở Mỹ và sau đó chính người Mỹ gần như phải trả cho những chi phí này. Tại sao người dân Mỹ lại phải gánh chịu rủi ro vì cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine?" ông Max Parry đặt câu hỏi.
Nguồn: soha.vn