Phim Việt giờ không còn "đơn độc lẻ bóng" nữa rồi nha!
Phim Việt đang có những bước tiến đáng kể trong việc chinh phục các liên hoan phim (LHP) quốc tế và mở rộng phát hành ra nước ngoài. Nhưng mà đưa phim ra nước bạn là một chuyện, còn làm sao để khán giả xem và thu tiền thì lại là câu chuyện khác hẳn luôn đó!
Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh (đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình) đang là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong Gala Presentation tại LHP Quốc tế Toronto (TIFF, diễn ra từ 10 đến 20-9-2026) - một hạng mục dành cho những tác phẩm vừa có tính nghệ thuật vừa có sức hút thương mại toàn cầu. Phim còn đang tranh giải People's Choice Award (do khán giả vote) và FIPRESCI (giải của giới phê bình) nữa đấy!
Bà Ngô Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch BHD - đơn vị sản xuất phim, kỳ vọng việc được chọn vào TIFF sẽ giúp phim phát hành rộng hơn ở thị trường quốc tế. Theo bà, Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh hiện đã bán được bản quyền cho gần như toàn bộ thị trường Bắc Mỹ và Nam Mỹ rồi đó! Một số nước châu Á và châu Âu cũng đang trong quá trình trao đổi mua phim. "Bộ phim có yếu tố võ thuật, hành động nên khá thuận lợi trong việc phát hành quốc tế", bà Bích Hạnh cho biết.
Không chỉ phim dài, phim ngắn Việt cũng đang "flex" sự hiện diện tại các sân chơi quốc tế nha! Tại TIFF 2026, Giấc mơ là ốc sên (đạo diễn Nguyễn Thiên Ân) là đại diện phim ngắn duy nhất từ Việt Nam tham gia hạng mục Short Cuts, quy tụ 45 tác phẩm của 30 quốc gia. Phim được chọn vào Strange Cuts - chương trình dành cho những tác phẩm độc đáo, táo bạo và sáng tạo, đồng thời tranh giải Best International Short Film. Trước đó, phim này cũng đại diện Việt Nam tranh giải phim ngắn tại LHP Quốc tế Cannes 2026 luôn!
Việc nhiều tác phẩm như Quán Kỳ Nam (Leon Lê), Khế ước bán dâu (Lê Văn Kiệt), Chị dâu (Khương Ngọc)... tham gia các LHP cho thấy sự hiện diện của phim Việt trên bản đồ điện ảnh quốc tế ngày càng rõ nét hơn, và cũng không còn phụ thuộc vào một vài đạo diễn hay dòng phim nào nữa rồi!
Nếu được chọn vào các LHP quốc tế là sự ghi nhận về nghệ thuật thì việc phát hành thương mại phim Việt cũng đang tạo được những chuyển động đáng chú ý đấy. Ngày càng nhiều đơn vị phát hành, sales agent (đại lý bán hàng) tham gia phân phối phim ra nước ngoài.
Anh Huỳnh Đắc Thọ, Giám đốc marketing kiêm Nhà sản xuất sáng tạo của Mockingbird Pictures và Bluebells Studios, cho biết: nếu trước đây phim Việt ra nước ngoài được xem là "hiện tượng" thì giờ đã trở thành chuyện bình thường luôn rồi! Mockingbird Pictures hiện đang phân phối quốc tế nhiều phim Việt như: Báu vật trời cho, Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng, Hẹn em ngày nhật thực, Heo năm móng, Người được chọn, Trại giam hạnh phúc... "Khi khán giả ở các nước có nhiều cơ hội thưởng thức phim Việt Nam, họ sẽ dần biết đến nền điện ảnh của mình", anh Huỳnh Đắc Thọ nhận định.
Khoảng cách từ "đi ra" đến "bán được" - đây mới là vấn đề!
Ở góc độ sản xuất, cả bà Bích Hạnh và anh Huỳnh Đắc Thọ đều tự tin điện ảnh Việt hiện nay có thể làm một bộ phim đạt chất lượng quốc tế, từ quy trình sản xuất, cách vận hành đến chất lượng diễn viên. Theo bà Bích Hạnh, nhiều phim Việt có chất lượng thuộc hàng khá so với phim của các nước trong khu vực. Tuy nhiên, để phim Việt đứng vững trên thị trường quốc tế, bài toán khó hơn nằm ở khả năng bán phim và tiếp cận khán giả.
Theo bà Hằng Trịnh, Giám đốc điều hành Skyline Media - đơn vị nhiều năm phân phối phim Việt ra quốc tế, trong khoảng 2-3 năm gần đây mức độ quan tâm của các đối tác nước ngoài với việc phát hành hoặc mua phim Việt đang giảm hoặc có xu hướng chững lại. Giai đoạn 2022-2024, phim Việt được bán rất sớm, thậm chí có khi mới giới thiệu dự án đã có đối tác hỏi mua rồi, nhất là dòng phim kinh dị, giật gân.
Điều đáng nói là tình trạng này diễn ra trong bối cảnh việc quảng bá phim Việt có dấu hiệu tăng đấy. Nguyên nhân chủ yếu được cho là do các đối tác giờ đã hiểu được chất lượng phim Việt đang ở mức nào, việc quyết định chọn mua không còn là "trải nghiệm xem thử" mà liên quan nhiều đến hiệu quả kinh doanh.
Điều này phản ảnh rõ nhất qua các bộ phim bán ra gần đây: Được ưa chuộng nhất vẫn là các phim kinh dị mang đậm màu sắc văn hóa Việt. Còn phim gia đình hoặc tác phẩm không có yếu tố nổi trội, khác biệt đặc trưng thì... khó bán lắm!
Khi việc bán hàng không còn dễ như trước, các đơn vị buộc phải thay đổi chiến lược phát hành quốc tế và tìm giải pháp mới. Tại nhiều LHP, chợ phim lớn trên thế giới, đã có nhiều đơn vị Việt Nam đến quảng bá, giao lưu và kết nối.
Anh Huỳnh Đắc Thọ cho biết, đơn vị đang chủ động liên hệ với các rạp tại thị trường Bắc Mỹ để chiếu phim Việt, thay vì thông qua các đơn vị phát hành bản địa như trước. Việc này giúp tối ưu chi phí, đồng thời thuận lợi hơn trong tiếp cận và xử lý từng thị trường.
Đối với các đơn vị sản xuất phim trong nước, dù vẫn xác định thị trường Việt Nam là quan trọng nhất, nhưng cũng không loại trừ những yếu tố có thể làm tăng khả năng tiếp cận quốc tế. Điển hình như với Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng, ê kíp đã mời diễn viên nổi tiếng Thái Lan tham gia để tạo dấu ấn với khán giả nước bạn. Hay trường hợp của Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, bà Bích Hạnh cho biết, dù vẫn ưu tiên thị trường trong nước nhưng đồng thời cũng đầu tư mạnh về chất lượng kỹ thuật để nhắm đến thị trường nước ngoài. "Chúng tôi kỳ vọng doanh thu từ các thị trường quốc tế có thể bù đắp đáng kể chi phí sản xuất", bà Bích Hạnh chia sẻ.
Bottom line: Phim Việt đang rộng đường ra quốc tế thật rồi nhưng cuộc cạnh tranh cũng ngày càng thực tế hơn. Được chọn vào một LHP, được mua bản quyền mới chỉ là bước đầu thôi. Chỉ khi tiếp cận được khán giả bản địa và tạo ra hiệu quả thương mại, hành trình xuất ngoại của phim Việt mới thực sự đến đích!
Bà Hằng Trịnh, Giám đốc điều hành Skyline Media: "Về lâu dài, việc có nhiều phim Việt hiện diện tại các LHP lớn có thể giúp khách hàng quốc tế có cái nhìn tích cực hơn về chất lượng điện ảnh Việt Nam. Đồng thời, tạo động lực để các nhà làm phim tiếp tục cải thiện chất lượng. Đây chính là cơ sở quan trọng để việc bán phim và đưa điện ảnh Việt ra thế giới thuận lợi hơn."
Ông Huỳnh Đắc Thọ, Giám đốc marketing kiêm Nhà sản xuất sáng tạo của Mockingbird Pictures và Bluebells Studios: "Trở ngại lớn nhất hiện nay của phim Việt là độ nhận diện với khán giả quốc tế còn quá thấp. Chúng ta không có dòng phim sở trường, đạo diễn, diễn viên được nhiều người biết đến. Thậm chí, khi nhu cầu của khán giả thế giới thay đổi, điện ảnh Việt cũng không có sản phẩm phù hợp để đáp ứng. Cũng vì vậy, doanh thu quốc tế của phim Việt cũng chưa đột phá. Đa số phim xuất ngoại đều được xem là nỗ lực để kéo dài thêm đời sống của phim hơn là mở rộng doanh thu."
Nguồn: tiin.vn