Dạo này mở app nào cũng thấy phim ngắn tổng tài, ngoại tình, đánh ghen với những tình tiết "não cá vàng" xuất hiện rần rần. Tưởng chỉ là giải trí thôi nhưng thực ra nó đang "đầu độc" gu thẩm mỹ và tư duy của giới trẻ mình đấy!
Những bộ phim ngắn, siêu ngắn theo mô típ tổng tài, ngoại tình, đánh ghen với kịch bản phi lý đang chiếm sóng Facebook, YouTube, TikTok và chill hàng triệu lượt xem.
Việc dòng content này viral chóng mặt không chỉ phản ánh thị hiếu giải trí của một bộ phận khán giả, mà còn raise up nhiều vấn đề đáng suy ngẫm về định hướng văn hóa và chất lượng nội dung trong môi trường số.
## Không thể coi là giải trí "ăn liền" vô hại nữa rồi
Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội bày tỏ sự lo lắng trước sự lan tràn của các sản phẩm giải trí mang tính "ăn liền", đặc biệt là dòng phim ngắn "tổng tài", ngoại tình, đánh ghen.
Theo ông, việc các nội dung này được sản xuất ồ ạt và phổ biến tràn lan có thể làm suy giảm gu thẩm mỹ của khán giả, đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển sáng tạo của điện ảnh – truyền hình Việt Nam.
Khi người xem dần quen với những câu chuyện đơn giản, thiếu chiều sâu, thiên về yếu tố kịch tính và hào nhoáng, họ có thể đánh mất khả năng cảm thụ những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao và đòi hỏi tư duy. Đây là hệ quả đáng lo ngại, bởi thị hiếu của công chúng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng sự phát triển của nền nghệ thuật.
Một thị trường khán giả dễ tính sẽ không tạo đủ pressure để các nhà làm phim đầu tư nghiêm túc, nâng cao chất lượng sáng tạo. Vì vậy, theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, cần có cái nhìn tỉnh táo và thận trọng hơn trước hiện tượng này, thay vì xem đó chỉ là một trend giải trí đơn thuần.
Thực tế, không chỉ Việt Nam đối mặt với làn sóng phim ngắn, siêu ngắn này. Tại Trung Quốc, dòng micro-drama từng phát triển bùng nổ với các mô típ tương tự, nhưng cũng kéo theo nhiều hệ lụy về nội dung lệch chuẩn.
Cơ quan quản lý Trung Quốc đã ra tay mạnh mẽ. Trong giai đoạn 2022–2023, hơn 25.000 bộ phim ngắn với khoảng 1,4 triệu tập bị gỡ bỏ do chứa yếu tố khiêu dâm, bạo lực, thô tục hoặc cổ xúy giá trị lệch lạc. Các nền tảng lớn như Douyin hay WeChat cũng buộc phải siết chặt kiểm duyệt, chủ động loại bỏ nội dung vi phạm.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, đây là case study cho thấy nếu không có sự can thiệp kịp thời, thị trường nội dung số rất dễ bị lấn át bởi những sản phẩm chạy theo lượt view, bỏ qua giá trị văn hóa.
## Cần approach cân bằng, không extreme
PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng vấn đề không nằm ở việc có nên tồn tại dòng phim tổng tài hay không, mà là cách xã hội và cá nhân handle nó thế nào.
"Khi một dòng phim chiếm lĩnh thị trường, sức lan tỏa rộng rãi trong giới trẻ, thì chắc chắn nó sẽ để lại những hệ quả, dù tích cực hay tiêu cực. Nếu chúng ta bỏ qua, coi đó chỉ là chuyện thị hiếu nhất thời, nguy cơ để những khuôn mẫu lệch lạc ngấm ngầm định hình trong tư duy và lối sống của người trẻ là có thật".
Điều quan trọng là cần có cách tiếp cận cân bằng, vừa respect tự do sáng tạo của người làm phim, vừa có định hướng phù hợp để các sản phẩm văn hóa không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí ngắn hạn mà còn góp phần xây dựng giá trị và nâng cao đời sống tinh thần.
Sự định hướng này, theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, không chỉ đến từ chính sách quản lý mà còn từ vai trò của truyền thông, giới chuyên môn và đặc biệt là giáo dục thẩm mỹ cho công chúng, nhất là thế hệ trẻ.
Điều cần thiết là thúc đẩy sự đa dạng trong sáng tạo, để khán giả có nhiều lựa chọn hơn từ phim nghệ thuật, lịch sử đến những tác phẩm hiện đại mang giá trị nhân văn. Khi khán giả có đủ bản lĩnh để pick những tác phẩm nghệ thuật chân chính, những bộ phim "mì ăn liền" độc hại sẽ tự khắc bị đào thải.
## Giải pháp đa chiều từ quản lý, nền tảng đến user
Ở góc độ truyền thông, PGS.TS Nguyễn Vũ Thăng Long, giảng viên Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng để giải quyết tận gốc vấn đề này, cần sự combo đồng bộ từ nhiều phía.
Về phía cơ quan quản lý, cần siết chặt cơ chế phân loại và nhận diện nội dung toxic, từ đó gắn nhãn cảnh báo hoặc hạn chế phân phối. Bên cạnh đó, cần có chế tài với các nền tảng vi phạm hay chậm trễ trong việc nhận diện và chặn nội dung độc hại, hoặc tương tác với các kênh chuyên sản xuất nội dung lệch chuẩn đạo đức.
Ông đề xuất xây dựng cơ chế khuyến khích các nhà sáng tạo nội dung tích cực mà vẫn hấp dẫn, tạo hệ thống ranking cho những người tạo nội dung lành mạnh để từ đó họ có các benefit nhiều hơn về kinh tế, tài trợ thương hiệu.
Một trong những yếu tố quan trọng nằm ở chính các platform như YouTube, TikTok. Các nền tảng cần thiết kế lại thuật toán theo hướng balance giữa mức độ tương tác và trách nhiệm xã hội. Không thể chỉ dựa vào lượt view hay thời gian xem để phân phối nội dung, mà cần tính đến yếu tố giá trị và tác động xã hội.
Các nền tảng cũng cần deploy hệ thống filter tự động nhằm phát hiện và hạn chế nội dung cực đoan, phản cảm hoặc "lách luật". Đồng thời, ưu tiên hiển thị các nội dung có giá trị giáo dục, thẩm mỹ hoặc được verified bởi các tổ chức uy tín.
Bên cạnh quản lý và công nghệ, yếu tố con người vẫn đóng vai trò then chốt. Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thăng Long, giải pháp bền vững nhất là nâng cao "sức đề kháng văn hóa" của người dùng thông qua giáo dục.
Việc phổ cập kiến thức về văn hóa số cần được đẩy mạnh ở nhiều độ tuổi, giúp user nhận diện nội dung toxic và hiểu rõ impact của nó. Khi có đủ awareness, người dùng sẽ không còn bị cuốn theo những nội dung giật gân, thiếu lành mạnh.
Người dùng cũng cần được khuyến khích chủ động sử dụng các tool như "báo cáo" hay "không quan tâm" để góp phần điều chỉnh thuật toán theo hướng positive hơn.
Nguồn: kenh14.vn
Những bộ phim ngắn, siêu ngắn theo mô típ tổng tài, ngoại tình, đánh ghen với kịch bản phi lý đang chiếm sóng Facebook, YouTube, TikTok và chill hàng triệu lượt xem.
Việc dòng content này viral chóng mặt không chỉ phản ánh thị hiếu giải trí của một bộ phận khán giả, mà còn raise up nhiều vấn đề đáng suy ngẫm về định hướng văn hóa và chất lượng nội dung trong môi trường số.
## Không thể coi là giải trí "ăn liền" vô hại nữa rồi
Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội bày tỏ sự lo lắng trước sự lan tràn của các sản phẩm giải trí mang tính "ăn liền", đặc biệt là dòng phim ngắn "tổng tài", ngoại tình, đánh ghen.
Theo ông, việc các nội dung này được sản xuất ồ ạt và phổ biến tràn lan có thể làm suy giảm gu thẩm mỹ của khán giả, đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển sáng tạo của điện ảnh – truyền hình Việt Nam.
Khi người xem dần quen với những câu chuyện đơn giản, thiếu chiều sâu, thiên về yếu tố kịch tính và hào nhoáng, họ có thể đánh mất khả năng cảm thụ những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao và đòi hỏi tư duy. Đây là hệ quả đáng lo ngại, bởi thị hiếu của công chúng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng sự phát triển của nền nghệ thuật.
Một thị trường khán giả dễ tính sẽ không tạo đủ pressure để các nhà làm phim đầu tư nghiêm túc, nâng cao chất lượng sáng tạo. Vì vậy, theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, cần có cái nhìn tỉnh táo và thận trọng hơn trước hiện tượng này, thay vì xem đó chỉ là một trend giải trí đơn thuần.
Thực tế, không chỉ Việt Nam đối mặt với làn sóng phim ngắn, siêu ngắn này. Tại Trung Quốc, dòng micro-drama từng phát triển bùng nổ với các mô típ tương tự, nhưng cũng kéo theo nhiều hệ lụy về nội dung lệch chuẩn.
Cơ quan quản lý Trung Quốc đã ra tay mạnh mẽ. Trong giai đoạn 2022–2023, hơn 25.000 bộ phim ngắn với khoảng 1,4 triệu tập bị gỡ bỏ do chứa yếu tố khiêu dâm, bạo lực, thô tục hoặc cổ xúy giá trị lệch lạc. Các nền tảng lớn như Douyin hay WeChat cũng buộc phải siết chặt kiểm duyệt, chủ động loại bỏ nội dung vi phạm.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, đây là case study cho thấy nếu không có sự can thiệp kịp thời, thị trường nội dung số rất dễ bị lấn át bởi những sản phẩm chạy theo lượt view, bỏ qua giá trị văn hóa.
## Cần approach cân bằng, không extreme
PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng vấn đề không nằm ở việc có nên tồn tại dòng phim tổng tài hay không, mà là cách xã hội và cá nhân handle nó thế nào.
"Khi một dòng phim chiếm lĩnh thị trường, sức lan tỏa rộng rãi trong giới trẻ, thì chắc chắn nó sẽ để lại những hệ quả, dù tích cực hay tiêu cực. Nếu chúng ta bỏ qua, coi đó chỉ là chuyện thị hiếu nhất thời, nguy cơ để những khuôn mẫu lệch lạc ngấm ngầm định hình trong tư duy và lối sống của người trẻ là có thật".
Điều quan trọng là cần có cách tiếp cận cân bằng, vừa respect tự do sáng tạo của người làm phim, vừa có định hướng phù hợp để các sản phẩm văn hóa không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí ngắn hạn mà còn góp phần xây dựng giá trị và nâng cao đời sống tinh thần.
Sự định hướng này, theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, không chỉ đến từ chính sách quản lý mà còn từ vai trò của truyền thông, giới chuyên môn và đặc biệt là giáo dục thẩm mỹ cho công chúng, nhất là thế hệ trẻ.
Điều cần thiết là thúc đẩy sự đa dạng trong sáng tạo, để khán giả có nhiều lựa chọn hơn từ phim nghệ thuật, lịch sử đến những tác phẩm hiện đại mang giá trị nhân văn. Khi khán giả có đủ bản lĩnh để pick những tác phẩm nghệ thuật chân chính, những bộ phim "mì ăn liền" độc hại sẽ tự khắc bị đào thải.
## Giải pháp đa chiều từ quản lý, nền tảng đến user
Ở góc độ truyền thông, PGS.TS Nguyễn Vũ Thăng Long, giảng viên Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng để giải quyết tận gốc vấn đề này, cần sự combo đồng bộ từ nhiều phía.
Về phía cơ quan quản lý, cần siết chặt cơ chế phân loại và nhận diện nội dung toxic, từ đó gắn nhãn cảnh báo hoặc hạn chế phân phối. Bên cạnh đó, cần có chế tài với các nền tảng vi phạm hay chậm trễ trong việc nhận diện và chặn nội dung độc hại, hoặc tương tác với các kênh chuyên sản xuất nội dung lệch chuẩn đạo đức.
Ông đề xuất xây dựng cơ chế khuyến khích các nhà sáng tạo nội dung tích cực mà vẫn hấp dẫn, tạo hệ thống ranking cho những người tạo nội dung lành mạnh để từ đó họ có các benefit nhiều hơn về kinh tế, tài trợ thương hiệu.
Một trong những yếu tố quan trọng nằm ở chính các platform như YouTube, TikTok. Các nền tảng cần thiết kế lại thuật toán theo hướng balance giữa mức độ tương tác và trách nhiệm xã hội. Không thể chỉ dựa vào lượt view hay thời gian xem để phân phối nội dung, mà cần tính đến yếu tố giá trị và tác động xã hội.
Các nền tảng cũng cần deploy hệ thống filter tự động nhằm phát hiện và hạn chế nội dung cực đoan, phản cảm hoặc "lách luật". Đồng thời, ưu tiên hiển thị các nội dung có giá trị giáo dục, thẩm mỹ hoặc được verified bởi các tổ chức uy tín.
Bên cạnh quản lý và công nghệ, yếu tố con người vẫn đóng vai trò then chốt. Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thăng Long, giải pháp bền vững nhất là nâng cao "sức đề kháng văn hóa" của người dùng thông qua giáo dục.
Việc phổ cập kiến thức về văn hóa số cần được đẩy mạnh ở nhiều độ tuổi, giúp user nhận diện nội dung toxic và hiểu rõ impact của nó. Khi có đủ awareness, người dùng sẽ không còn bị cuốn theo những nội dung giật gân, thiếu lành mạnh.
Người dùng cũng cần được khuyến khích chủ động sử dụng các tool như "báo cáo" hay "không quan tâm" để góp phần điều chỉnh thuật toán theo hướng positive hơn.
Nguồn: kenh14.vn