Từ ngày 1/4, Shopee, TikTok Shop và Lazada đồng loạt tăng phí giao dịch, khiến cả người bán lẫn người mua đều phải "khóc thét". Seller online chật vật giữ lợi nhuận, còn giới trẻ thì phải cân nhắc lại việc "chốt đơn" cho kỹ rồi
Seller trẻ loay hoay giữ khách
Đoàn Thị Mây (24 tuổi, Lào Cai) đang bán phụ kiện điện thoại trên Shopee không giấu được sự lo lắng: "Sắp tới phải chịu thêm phí hoàn hàng nữa, tức là khách trả hàng vì lý do gì cũng bị mất phí ship luôn. Muốn thoát thì phải đăng ký gói PiShip tốn 2.300 đồng/đơn. Chưa kể tổng các loại phí sàn giờ lên tới 18% doanh thu rồi huhu "
Shopee đã điều chỉnh phí cố định cho nhiều ngành hàng hot như thời trang, mỹ phẩm, nhà cửa và đời sống, sức khỏe, mẹ và bé..., với mức dao động từ 9-10%, tăng mạnh so với trước. Ngoài ra, người bán còn phải chịu phí thanh toán 5%, phí dịch vụ gói Freeship Extra 6% tối đa 50.000 đồng/sản phẩm.
Nguyễn Quỳnh Anh (22 tuổi, bán quần áo handmade trên TikTok Shop) cũng đang đau đầu: "Trước giờ người mua chọn sàn TMĐT vì giá rẻ, nhưng giờ phí sàn tăng thì giá không còn hấp dẫn như xưa nữa, lượng khách chắc tụt dốc không phanh mất " Quỳnh Anh ước tính nếu không đổi chiến thuật kinh doanh, mỗi tháng có thể "bay" một khoản tiền kha khá vì phí sàn.
Trần Mai Hương (24 tuổi, làm vận hành Shopee) phân tích: Từ 1/4, phí cố định trên Shopee sẽ không còn giữ mức 4% như trước mà thay đổi theo từng ngành, dao động từ 2-10%.
"Những ngành có phí thấp như máy tính, laptop, ô tô, xe máy sẽ lợi thế hơn, còn các ngành phổ biến như thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng phải gánh mức phí cao hơn từ 7-10%", Hương chia sẻ.
Bên cạnh việc điều chỉnh phí, Shopee cũng có sự thay đổi lớn về chính sách vận chuyển. Trước đây, seller muốn áp mã freeship cho khách phải đăng ký gói Freeship Extra với phí 6%. Tuy nhiên từ tháng 4, Shopee sẽ hủy bỏ gói này và thay vào đó hỗ trợ phí ship 0 đồng cho mọi đơn hàng.
"Nghĩa là seller không phải chịu phí giao hàng nữa, nhưng đổi lại phí cố định trên từng đơn sẽ tăng để bù đắp. Seller cần cân nhắc kỹ những thay đổi này để có chiến lược phù hợp", Hương nhận định.
Không ít bạn trẻ đang bán hàng online ví việc kinh doanh trên sàn thương mại điện tử giống như "xây nhà trên đất người khác", khi mà chính sách của sàn có thể thay đổi bất cứ lúc nào, khiến phải liên tục điều chỉnh chiến lược.
"Trước đây nhiều người nói kinh doanh online tiết kiệm tiền thuê mặt bằng, nhưng giờ phí sàn cao chẳng khác gì thuê cửa hàng truyền thống luôn," Mây bày tỏ.
Trên TikTok Shop, phí hoa hồng đối với nhà bán hàng thông thường cũng tăng từ 3% lên 4%. Trong khi đó, nhóm nhà bán hàng thuộc Shop Mall bị áp dụng mức phí dao động từ 6,05-7,7%. Lazada cũng đã tăng phí từ ngày 1/2, với mức phí cố định từ 3% lên 4%, đồng thời điều chỉnh phí vận chuyển Freeship Max từ 8% xuống 6%.
Người mua đau đầu vì giá tăng
Trần Ngọc Mỹ Lam (22 tuổi), một "tín đồ" shopping online, thừa nhận bắt đầu thấy lo: "Trước giờ mình thích đặt hàng Shopee vì giá rẻ hơn cửa hàng, lại có mã giảm giá và freeship. Nhưng nếu giá tăng thì phải tính toán lại thôi "
Không chỉ Lam mà nhiều bạn trẻ khác cũng đang cân nhắc lại thói quen mua sắm của mình.
Vũ Thị Diệu Yến (22 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: "Mình hay đặt hàng trên TikTok Shop vì thích những sản phẩm độc lạ, giá tốt. Nhưng nếu giá bị đẩy lên do phí sàn, có thể sẽ quay lại mua trực tiếp tại cửa hàng để tránh rủi ro về chất lượng."
Ngoài ra, một số bạn trẻ lo ngại việc tăng giá sẽ ảnh hưởng đến trải nghiệm săn sale trong các dịp mega live và khuyến mãi lớn như 4.4, 6.6 hay 11.11. "Trước đây những dịp này là cơ hội mua hàng giá siêu rẻ, nhưng nếu chi phí tăng cao, chắc chắn các mã giảm giá cũng bị hạn chế hoặc giá gốc bị đội lên trước khi áp khuyến mãi," Yến nói thêm.
Tuy nhiên không phải ai cũng quá lo lắng về giá tăng. Đặng Thị Hồng Hoa (21 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: "Mình không quá quan tâm giá có tăng hay không, miễn chất lượng sản phẩm tương xứng. Việc sàn TMĐT tăng phí có thể khiến người bán nâng cấp chất lượng sản phẩm và dịch vụ, điều này lại có lợi cho người tiêu dùng về lâu dài."
Hoa cũng cho rằng các seller nên xem đây là động lực để cải thiện sản phẩm thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá thấp. "Nếu giá cao hơn một chút nhưng đổi lại được sản phẩm chất lượng tốt hơn, chính sách đổi trả rõ ràng và dịch vụ hậu mãi tốt, thì mình vẫn sẽ chọn mua trên sàn TMĐT thay vì mua bên ngoài," cô nhấn mạnh.
Thị trường thay đổi, ai thích nghi tốt hơn?
Dữ liệu từ hãng Metric cho thấy năm vừa qua, doanh số thương mại điện tử tại Việt Nam đạt hơn 318.900 tỉ đồng, nhưng có tới 165.000 shop phải "cuốn gói" khỏi sàn vì không thể chống đỡ với áp lực chi phí gia tăng.
Theo Thạc sĩ Nguyễn Mai Lan, chuyên viên marketing tại công ty Cổ phần One Mount Group, việc tăng phí trên các sàn TMĐT phản ánh sự thay đổi chiến lược kinh doanh. Trước đây các sàn thường "đốt tiền" để thu hút người bán và khách hàng, nhưng giờ họ đang tập trung vào tính bền vững và tối ưu hóa lợi nhuận. Điều này đồng nghĩa việc người bán phải thay đổi cách kinh doanh, không còn có thể dựa vào giá rẻ mà phải đầu tư vào dịch vụ và thương hiệu riêng.
Chị nhấn mạnh rằng các thương hiệu lớn sẽ có lợi thế trong bối cảnh này, vì họ có thể tận dụng kênh bán hàng đa nền tảng và xây dựng chiến lược tiếp cận khách hàng tốt hơn. Trong khi đó, các shop nhỏ lẻ có thể gặp nhiều khó khăn hơn nếu không có sự thích nghi linh hoạt.
Thạc sĩ nhận định người tiêu dùng sẽ dần quen với việc giá sản phẩm cao hơn và tập trung vào các yếu tố khác như dịch vụ hậu mãi, thời gian giao hàng nhanh hơn, cũng như sự tin cậy của thương hiệu. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn cho người bán trong việc nâng cao chất lượng và trải nghiệm mua sắm.
Nguồn: svvn.tienphong.vn