Lúc Sergei Krikalev bay lên vũ trụ, anh là công dân Liên Xô đang cày nhiệm vụ trên trạm vũ trụ Mir. Nhưng 311 ngày sau, khi đặt chân xuống đất, đất nước mà anh mang quốc tịch đã... bay màu luôn rồi
Sinh năm 1958, Krikalev mơ ước làm phi hành gia từ bé xíu. Sau chuyến bay huyền thoại của Yuri Gagarin, ngành hàng không vũ trụ Liên Xô cứ thế mà lên như diều gặp gió, nghề phi hành gia hot hòn họt lắm luôn. Krikalev cũng bắt đầu tham gia các chương trình đào tạo, tuyển chọn để biến ước mơ thành hiện thực.
Ngày 18/5/1991, anh cùng đồng nghiệp Anatoly Artsebarsky rời sân bay vũ trụ Baikonur để thực hiện nhiệm vụ trên trạm Mir. Chuyến bay ban đầu được lên kế hoạch kéo dài khoảng 5 tháng thôi nha.
Thế nhưng, khi thời điểm về chỉ còn khoảng một tháng, tình hình dưới mặt đất đảo lộn hoàn toàn luôn
Ngày 26/12/1991, Liên Xô chính thức tan rã. Trong bối cảnh đất nước trải qua biến động khủng khiếp, kế hoạch đưa các phi hành gia về cũng bị ảnh hưởng nặng. Krikalev buộc phải ở lại Mir lâu hơn dự kiến rất nhiều.
Việc phải stay ngoài không gian quá lâu không nằm trong kế hoạch huấn luyện ban đầu của anh. Krikalev sau này kể với tạp chí Magazine: "Họ nói điều đó thực sự khó khăn cho tôi – không tốt cho sức khỏe của tôi. Nhưng giờ đây đất nước đang gặp khó khăn, cơ hội tiết kiệm tiền bạc cần phải là ưu tiên hàng đầu".
Ở lại ngoài không gian quá lâu đồng nghĩa với việc phải đối mặt nhiều nguy cơ với cơ thể. Phi hành gia có thể bị teo cơ, tiếp xúc với phóng xạ, suy giảm hệ miễn dịch và đối mặt với những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác nữa
Krikalev thực ra có một phương án để về Trái đất. Trên trạm Mir khi đó có tàu Raduga được thiết kế phục vụ chuyến bay trở lại. Tuy nhiên, nếu sử dụng phương tiện này, Mir sẽ không còn người ở lại để vận hành và bảo trì, đồng nghĩa với nguy cơ trạm bị phá hủy luôn.
Cuối cùng, Krikalev chọn tiếp tục ở lại và chờ người khác lên thay. Tâm lý vững chắc quá đi mất
Sau 311 ngày trời, ngày 25/3/1992, Krikalev mới chính thức về được Trái đất. Đức khi đó đã chi 24 triệu USD để đưa một kỹ sư của nước này lên trạm Mir thay thế, tạo điều kiện để anh hoàn thành hành trình trở về.
Sau thời gian dài sống trong môi trường không trọng lực, cơ thể Krikalev gặp khó khăn khi thích nghi với trọng lực Trái đất. Khi vừa đặt chân xuống mặt đất, anh ngã nhào và phải có 4 người dìu mới đứng vững được. Dù kiệt sức, Krikalev vẫn nở nụ cười hạnh phúc
Câu chuyện của anh nhanh chóng được biết đến trên thế giới. Krikalev được gọi là một "nạn nhân của vũ trụ", nhưng điều đặc biệt hơn nằm ở hoàn cảnh lịch sử mà anh trải qua.
Ngày khởi hành, anh mặc bộ đồ mang dòng chữ USSR và lá cờ đỏ của Liên Xô. Đến khi trở về, Liên Xô đã tan rã rồi. Thành phố Leningrad, nơi anh từng sống, cũng đã đổi tên thành St. Petersburg. Quốc gia mà Krikalev từng là công dân không còn tồn tại nữa
Bởi vậy, anh được gọi là "công dân Liên Xô cuối cùng".
Dù trải qua một nhiệm vụ ngoài dự kiến và khoảng thời gian dài tưởng như bị bỏ lại giữa vũ trụ, Krikalev không từ bỏ nghề nghiệp mình theo đuổi. Chỉ 2 năm sau, anh tiếp tục thực hiện một nhiệm vụ khác và trở thành du hành gia người Nga đầu tiên bay trên tàu con thoi của NASA. Respect!
Hai năm tiếp theo, Krikalev lại ghi thêm một dấu mốc khác khi trở thành người đầu tiên đặt chân lên Trạm vũ trụ quốc tế ISS. Hành trình đặc biệt ấy khiến tên tuổi anh gắn liền với một trong những giai đoạn biến động nhất của lịch sử ngành hàng không vũ trụ.
Nguồn: techz.vn