Năm đó phi công tiêm kích Bùi Anh Chung mới 28 tuổi thôi nha, đang phục vụ tại Trung đoàn 921 Sao Đỏ - nơi "đẻ" ra cực nhiều phi công và chỉ huy bay huyền thoại, toàn tướng lĩnh cả đấy!
Tình huống "căng não" nhưng vẫn xử lý smooth
Cách đây 27 năm, lúc mới 28 tuổi thôi chứ đã biết phải cày cuốc tích lũy kiến thức từng ngày. Chung tâm sự: "Giờ bay thì tùy vào kế hoạch chung, nhưng tích lũy kinh nghiệm thì phải tự mày mò học hỏi, chịu khó mới được."
Vào ngũ được 10 năm, học bay phản lực xong về trung đoàn, lúc đó Chung mới bay được khoảng 300 giờ - con số còn khá khiêm tốn. Chung rất "ngưỡng mộ" những anh lớp trước.
Ngay ở Phi đội 2 có Thiếu tá Trần Xuân Lai, một lần hạ cánh mà MiG-21 không buông càng được, mà anh vẫn dũng cảm đưa máy bay về an toàn - tình huống sinh tử chỉ trong "chớp mắt" thôi á!
Nhiều phi công đi trước bay đêm, bay biển, bay 4 khí tượng đều xử lý tình huống bất trắc cực đỉnh. Chung học hỏi, hỏi han đủ thứ, phản biện tới tấp cho đến khi hiểu thật sự mới thôi.
Chuyến bay đó Chung nhớ mãi luôn! Anh bay biên đội 2 chiếc MiG-21 cùng phi công Quyết. Theo bài tập chiến thuật, Chung làm "quân xanh", sau khi cải bằng thì tách ra mở một bán kính.
Còn Quyết là "quân đỏ" sẽ quan sát, phát hiện rồi đeo bám công kích "mục tiêu" theo đúng kịch bản huấn luyện.
Đã 8 phút kể từ lúc cất cánh, kim độ cao đang ổn định ở 3.000 mét. Chung biết với độ cao này, Quyết chắc đã phát hiện mình rồi.
Liếc nhìn xuống dưới, khu vực này không có núi, yên tâm về độ cao. Một dòng sông (hình như sông Luộc) uốn lượn đẹp thật! Đồng hồ chân trời lệch về trái một chút theo độ nghiêng vừa mở.
"Bục"! Một tiếng động cực mạnh, bất ngờ, máy bay như chùng lại. Chung chỉ thấy tối om trước mặt, gió ù ù réo bên tai. Nhanh như chớp Chung hiểu luôn: nắp mica buồng lái... bay mất rồi!
Phản xạ giơ tay lên cao nhưng bị gió gí mạnh vào mũ bay. Đảo người, đảo MiG, "ngớt ga", anh mới gỡ được tay ra. Gió bớt một chút, nhưng giờ không thể nhìn phía trước vì gió "phang" thẳng vào mặt quá trời!
Anh cố hạ thấp đầu xuống để kính chắn gió che phần nào. Xung quanh giờ toàn trời mây mù ướt phả vào buồng lái từng đợt.
Chung cố liên lạc với Quyết nhưng trong tai chỉ nghe gió réo vu vu, thậm chí không có cả tiếng lạo xạo thường ngày. Mất luôn liên lạc với Sở chỉ huy!
Nếu radar dẫn đường có phát hiện tọa độ máy bay thì cũng không liên lạc được với Chung mất rồi.
Nhảy dù?! Chung bất giác đưa tay vào thành ghế...
Nhưng máy bay còn độ cao, anh nhìn được xuống các đồng hồ đang hoạt động. Anh thụt mạnh cổ cho người thấp hết cỡ, xem nhanh lượng dầu còn lại, tốc độ và độ cao - vẫn ổn!
Chung nghĩ cách tìm hướng chuẩn về "nhà". Không định hướng đúng thì máy bay bay ra biển mất, hết dầu thì... toang!
Nghiêng cánh, Chung cố lé mắt nhìn, nhận ra một chiếc cầu nhỏ vắt ngang dòng sông, gần đó có đô thị thưa thớt màu xanh cây.
Nam Định đây! Mừng quá trời! Từ điểm này Chung chuyển hướng "cánh én MiG-21" bay về hướng đối, vào nội địa.
Từ đây anh liên tục quan sát đồng hồ, đặc biệt là la bàn chỉ hướng và đồng hồ tốc độ, độ cao để điều chỉnh máy bay ổn định - trong tư thế ngồi thụt đầu cực kỳ khó khăn, gò bó.
Ước lượng vài phút bay, Chung lại nghiêng cánh lé nhìn... Sông Hồng, Hà Nội! Kìa cầu Thăng Long kìa!
Chung cắt vòng lại, thả càng máy bay. Càng ra tốt rồi! Dóng hướng 107 độ, giữ máy bay ổn định, hạ thấp dần độ cao.
Lúc này Chung nghe như tiếng Tham mưu trưởng Hòa đang "gọi" anh. Mừng quá, tự tin hơn hẳn luôn!
Từng giây trôi nhanh, về qua "đài xa", Chung vẫn chưa thể nhìn thẳng phía trước. Bằng cảm nhận, anh giữ góc máy bay tiếp đất chuẩn nhất và chờ... chờ! Chỉ khi thấy từ ghế dội lên một lực thúc thật mạnh chói lên xương sống.
Cảm giác từ dưới, Chung biết bánh máy bay đã tiếp đất cân bằng. Máy bay giảm tốc rất nhanh. Bánh cao su lăn những cung cuối và... dừng lại!
Mọi người ùa ra đón. Lúc này Chung mới biết giọng mình khản đặc. Phần vì xúc động, phần vì gió cay mắt, đưa tay lên cổ, nước mắt chàng trai cứ ứa ra. Bùi Anh Chung đã đưa máy bay về căn cứ an toàn!
Bài học quý giá cho Không quân VN
Vào cuối thập kỷ 80, hầu hết MiG-21 của Không quân VN đã bay rất nhiều giờ. Lý thuyết thì máy bay vẫn khai thác tốt.
Nhưng với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như VN, nhất là miền Bắc chênh lệch nhiệt độ giữa đông hè hàng chục độ, nên keo dán giữa kim loại với nắp buồng lái "phi kim" có độ dãn nở mạnh.
Đã có máy bay MiG-21 bung nắp buồng lái như trường hợp của Bùi Anh Chung.
Ngay lập tức, Viện kỹ thuật Quân chủng Không quân tập trung nghiên cứu, khắc phục triệt để hiện tượng này.
Cùng với việc xây dựng vòm che máy bay, giữ nghiêm quy trình bảo dưỡng, công tác kỹ thuật hàng không càng về sau càng đỉnh hơn.
Công tác kỹ thuật luôn được Quân chủng PK-KQ và các đơn vị không quân đặt lên hàng đầu, đảm bảo cho bay an toàn.
Nhất là với các dòng máy bay tiêm kích - bom đa năng họ Sukhoi, được các chuyên gia kỹ thuật hàng không của Trung tâm nhiệt đới Việt Nga và cấp trên đánh giá cao.
Các phi công và sĩ quan không quân hiểu rõ, với số giờ bay còn khiêm tốn như Bùi Anh Chung lúc đó, anh chưa trải qua huấn luyện bay bằng đồng hồ và thiết bị đo trong điều kiện khí tượng phức tạp.
Một phi công trẻ làm được việc mà phi công dày dạn mới làm được - chỉ riêng điều đó Bùi Anh Chung đã khiến đồng đội đánh giá cao về "nghề". Một phi công gốc Hà Nội sáng tạo và dũng cảm thật sự!
Những năm sau, khi máy bay đắt tiền được trang bị cho Không quân VN, lại có thêm nhiều phi công dũng cảm đưa máy bay về an toàn trong trường hợp hỏng động cơ, khẩn nguy do bất trắc, sự cố hiếm gặp và cả do thời tiết...
Không quân nhân dân thời nào cũng có những phi công dũng cảm và sáng tạo, xứng đáng với lớp đàn anh can trường, quả cảm trong kháng chiến.
Ngay cả phi công thử nghiệm nổi tiếng của Nga - Sergei Bordan, Anh hùng LB Nga, phi công thử nghiệm trên Su-35 và máy bay tàng hình T-50 Pak-FA cũng phải công nhận:
"Phi công Việt Nam là những người sáng tạo nhất mà tôi được làm việc cùng."
Giờ đây, trải qua những thử thách và trách nhiệm, phi công trẻ Bùi Anh Chung ngày nào đã trưởng thành là cán bộ cao cấp của Quân chủng Phòng không - Không quân đang tiến thẳng lên chính quy, hiện đại.
Nguồn: soha.vn