Một con khủng long bạo chúa T-Rex phiên bản "smol" vừa khiến giới khoa học... rối như tơ vò
Chuẩn bị tâm lý để được nghe một câu chuyện chấn động giới cổ sinh vật học nha! Các nhà khoa học đang phải "ăn chữ" gần như toàn bộ những gì họ biết về khủng long bạo chúa T-Rex - boss săn mồi đỉnh nhất từng cai trị Trái Đất này.
Plot twist đỉnh cao vừa được đăng trên tạp chí Nature cho thấy từng có một loài "T-Rex size S" tên là Nanotyrannus ngoài đời thực luôn! Điều này nghĩa là ngày xưa có đến HAI loài khủng long ăn thịt khổng lồ cùng tồn tại chứ không phải chỉ mỗi Tyrannosaurus rex như mọi người vẫn nghĩ suốt mấy chục năm qua. Mind = blown!
Drama bắt đầu từ cuối thế kỷ trước nè. Năm 1999, các nhà cổ sinh vật học đào được một hóa thạch nhỏ nhỏ thuộc họ khủng long bạo chúa ở bang Montana (Mỹ), đặt tên là Nanotyrannus lancensis.
Nhưng mà nhiều chuyên gia lại đồng loạt "không tin", cho rằng đây chỉ là em T-Rex con chưa lớn thôi, chứ đâu phải loài riêng. Cuộc khẩu chiến kéo dài hơn hai thập kỷ luôn, vì những mẫu vật tìm được sau đó (dù nguyên vẹn hơn) toàn là cá thể nhỏ tuổi, nên không ai kết luận được gì cả.
Nhưng mà plot twist đến rồi đây! Đầu năm nay, một hóa thạch Nanotyrannus trưởng thành gần như hoàn chỉnh được công bố. Mẫu vật xịn xò này có nickname là "khủng long đấu kiếm" vì nó được tìm thấy đang trong tư thế... đang beef với một con Triceratops - loài khủng long ba sừng ăn cỏ nổi tiếng. Cả hai nằm chôn cùng nhau trong lớp đất cổ đại, như thể bị "pause" giữa trận PK vậy ấy!
Tuy vẫn cần research thêm để biết chúng chết vì sao, nhưng việc hóa thạch nguyên vẹn thế này là cơ hội vàng để giải mã bí ẩn hàng chục năm nay rồi đó!
Được phát hiện từ năm 2006 tại Montana, mẫu hóa thạch này từng thuộc sở hữu tư nhân cho đến khi Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bắc Carolina mua lại vào năm 2020. Giờ với công nghệ xịn xò, nhóm nghiên cứu đã confirm: đây thực sự là một cá thể Nanotyrannus đã trưởng thành, chứng minh loài khủng long này không phải là "bản clone mini" của T-Rex đâu nha!
Để ra được kết luận này, các nhà khoa học đã... cắt lát xương của mẫu vật để nghiên cứu cấu trúc bên trong. Giống như cách đếm vòng tròn trên thân cây ấy, các lớp xương giúp họ xác định tuổi và tốc độ phát triển. Kết quả cho thấy "khủng long đấu kiếm" ít nhất 14 tuổi khi mất, và tốc độ tăng trưởng đã chậm lại rõ rệt trong những năm cuối - tức là nó đã "done" việc lớn lên rồi.
Vậy là Nanotyrannus là một loài khủng long bạo chúa thật 100%, nhưng nhỏ hơn "anh cả" T-Rex đáng kể. Trung bình một con Nanotyrannus trưởng thành chỉ dài khoảng 4 mét và nặng hơn 700 kg - tức chỉ bằng 1/10 size của T-Rex thôi. Nhưng đừng vội coi thường nhé, kích thước này vẫn ngang một con gấu Bắc Cực lớn đó nha - vẫn đủ để bạn phải... chạy cho nhanh!
Một bộ xương khác của Nanotyrannus tên "Jane" được đào năm 2001, cũng ở Montana, có kích thước lớn hơn nhiều, nặng khoảng 1 tấn. Từ đó, các nhà nghiên cứu nhận ra sự khác biệt rõ rệt giữa "Jane" và mẫu vật "đấu kiếm", đủ để chia chúng thành hai phân loài: Nanotyrannus lancensis và Nanotyrannus lethaeus.
Điểm khác biệt giữa Nanotyrannus và T-Rex không chỉ là size, mà còn cả body structure nữa. Nếu T-Rex nổi tiếng với đôi tay "tí hon" - meme sống của bao thế hệ thì Nanotyrannus lại có cánh tay dài hơn nhiều, cân đối với body nhỏ hơn. Đôi chân cũng dài và thon hơn, giúp nó chạy nhanh như gió, chứ không đi lê lết như T-Rex.
Về răng cũng khác luôn! Dù hộp sọ nhỏ hơn, Nanotyrannus có đến hơn 60 chiếc răng sắc nhọn, nhiều hơn cả T-Rex (chỉ có 40-50 chiếc). Răng của T-Rex cong, có răng cưa như dao - perfect để xé thịt và nghiền xương, trong khi răng của Nanotyrannus lại thẳng, giống răng của các loài khủng long ăn thịt nhanh nhẹn hơn. Điều này cho thấy Nanotyrannus có thể là killer linh hoạt, chuyên đuổi bắt mồi nhỏ, chứ không phục kích xé xác những con khổng lồ như T-Rex đâu.
Phát hiện này không chỉ confirm sự tồn tại của một loài khủng long bạo chúa thu nhỏ, mà còn bắt các nhà khoa học phải... viết lại gần hết lịch sử tiến hóa của T-Rex luôn. Suốt mấy chục năm qua, nhiều hóa thạch T-Rex "tuổi teen" được cho là chưa trưởng thành, giờ có thể thực ra là Nanotyrannus cả rồi. Tức là những giả thuyết về cách T-Rex phát triển từ em bé gầy gò thành quái vật khổng lồ có thể... toang hết!
Nếu Nanotyrannus thực sự cùng tồn tại với T-Rex thì hệ sinh thái cuối kỷ Phấn Trắng ở Bắc Mỹ phức tạp và đa dạng hơn rất nhiều so với tưởng tượng. Thay vì một "đế chế độc tôn" của T-Rex, vùng đất này có thể là nơi chung sống của nhiều loài săn mồi lớn - mỗi loài lo một khúc trong chuỗi thức ăn cổ đại.
Phát hiện về "T-Rex mini" này không chỉ khiến cộng đồng khoa học phải review lại kiến thức, mà còn vẽ ra một thế giới khủng long đa dạng hơn, phong phú hơn – nơi những kẻ khổng lồ không phải lúc nào cũng flex sức mạnh tuyệt đối.
Nguồn: genk.vn