Chào mừng năm mới Bính Ngọ 2026 với một phát hiện khảo cổ gây sốt cộng đồng khoa học nè! Các nhà nghiên cứu vừa tìm thấy hộp sọ Homo erectus (tổ tiên loài người) ở Trung Quốc có niên đại lên tới gần 1,8 triệu năm - cũ hơn dự đoán ban đầu tận 600.000 năm luôn á!
Ba hộp sọ Homo erectus được khai quật ở Trung Quốc này có niên đại gần 1,8 triệu năm, nghĩa là già hơn khoảng 600.000 năm so với những gì các chuyên gia từng nghĩ, theo một nghiên cứu mới nhất.
Những hộp sọ này được tìm thấy ở Vân Hưng, tỉnh Hồ Bắc và giờ đây chính thức trở thành bằng chứng lâu đời nhất về những "anh em xa" đầu tiên của loài người (gọi là hominin) tại Đông Á, theo nghiên cứu được đăng vào thứ Tư (18/2) trên tạp chí Science Advances.
Giáo sư Christopher Bae từ ĐH Hawaii ở Manoa, đồng tác giả nghiên cứu này, chia sẻ rằng ông "shock toàn tập" khi lần đầu nhìn thấy kết quả phân tích . Niên đại cổ xưa hơn này có thể khiến các chuyên gia phải viết lại sách giáo khoa đấy! Có thể Homo erectus đã xuất hiện từ khoảng 2,6 triệu năm trước chứ không phải 2 triệu năm như trước đây vẫn nghĩ.
Trước giờ, mọi người vẫn tin rằng Homo erectus là loài người đầu tiên "xách ba lô" rời khỏi châu Phi, với các hóa thạch từ 1,78 triệu đến 1,85 triệu năm tuổi được tìm thấy tại Dmanisi ở Georgia. Nhưng plot twist ở chỗ, các công cụ đá được phát hiện tại hai địa điểm ở Trung Quốc có niên đại lần lượt là 2,1 triệu và 2,43 triệu năm trước đã làm mọi thứ rối như canh hẹ , vì chúng cổ hơn cả thời điểm Homo erectus được cho là xuất hiện!
Ba hộp sọ Vân Hưng này được tìm thấy từ năm 1989 đến năm 2022, và niên đại của chúng từ lâu đã là đề tài tranh cãi nảy lửa. Trước đây, người ta nghĩ chúng khoảng 1 triệu năm tuổi dựa trên răng động vật tìm thấy gần đó. Một số nghiên cứu khác đưa ra con số khoảng 1,1 triệu năm bằng các phương pháp cộng hưởng spin điện tử và định tuổi bằng chuỗi urani. Vì vậy, khi có cơ hội test thử một kỹ thuật xác định niên đại mới toanh, team của Bae nghĩ "đây là lúc chốt hạ cuộc tranh luận này thôi!"
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng kỹ thuật xác định niên đại bằng phương pháp chôn vùi hạt nhân phóng xạ vũ trụ (nghe xịn sò phết) để xác định tuổi của thạch anh trong các lớp trầm tích nơi tìm thấy hộp sọ. Kỹ thuật này đo chu kỳ bán rã của Nhôm-26 và Beryllium-10 để tính thời gian đã trôi qua từ khi thạch anh tiếp xúc với tia vũ trụ.
Kết quả cho thấy các hóa thạch này có niên đại khoảng 1,77 triệu năm - già hơn khoảng 600.000 năm so với niên đại lâu đời nhất từng được đề xuất trước đây cho địa điểm này!
Dù niên đại mới này vẫn trẻ hơn so với các công cụ đá được phát hiện ở những nơi khác tại Trung Quốc, nhưng vẫn còn một khoảng cách "khổng lồ" khoảng 600.000 năm giữa bằng chứng hóa thạch sớm nhất và bằng chứng công cụ sớm nhất. Nghĩa là vẫn còn nhiều bí ẩn chưa được giải đáp nè!
Nhưng điểm thú vị là niên đại này gần với niên đại của hóa thạch Dmanisi ở Georgia, cho thấy H. erectus đã "travel" khắp châu Á khá nhanh. Tuy nhiên, kích thước và hình dạng của hộp sọ Yunxian cho thấy những người tiền sử này có bộ não lớn hơn so với những người được tìm thấy ở Dmanisi, mặc dù sống cùng thời kỳ. "Điều này chỉ ra sự khác biệt quan trọng ở những người tiền sử sơ khai bên ngoài châu Phi," Karen Baab, giáo sư giải phẫu học tại Đại học Midwestern ở Illinois chia sẻ trên Live Science.
Chris Stringer, nhà cổ nhân học tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ở London cho biết, nếu niên đại mới của các hóa thạch Vân Hưng là chính xác, thì có thể các chuyên gia phải xem xét lại cả nguồn gốc của tổ tiên loài người chúng ta - Homo sapiens luôn đó!
Tóm lại, phát hiện này không chỉ đơn thuần là tìm thấy mấy cái hộp sọ cổ, mà nó có thể viết lại cả câu chuyện tiến hóa của loài người chúng ta. Ai bảo học lịch sử nhàm à? Đây này, sự thật còn kịch tính hơn cả phim cơ!
Nguồn: svvn.tienphong.vn