Nang024184
New member
Các bro ơi, tin hot từ vũ trụ đây! Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) vừa bắt được một ngôi sao "bị nguyền rủa" đang ẩn náu ngoài kia, và phát hiện này có thể giải quyết một bí ẩn thiên văn cực lớn luôn nha!
Ngôi sao này là một siêu sao khổng lồ đỏ khổng lồ (đúng nghĩa đen là khổng lồ x2 luôn á), và JWST đã chụp được nó ngay trước khi nó... phát nổ trong một vụ siêu tân tinh cực mạnh Theo lý thuyết thì những siêu sao khổng lồ đỏ này sẽ gây ra phần lớn các vụ siêu tân tinh, nhưng mà lạ lùng là hiếm khi nào quan sát được chúng. Quan sát mới nhất của JWST này, được công bố hôm thứ Tư (8/10) trên Tạp chí Astrophysical Journal Letters, càng chứng minh thêm rằng những ngôi sao khổng lồ này thường bị che khuất bởi các đám mây bụi - giống kiểu "ẩn mình" vậy á ️
"Trong nhiều thập kỷ, chúng tôi đã cố gắng xác định chính xác hình dạng của vụ nổ sao siêu khổng lồ đỏ", Charlie Kilpatrick - trợ lý giáo sư nghiên cứu các ngôi sao khổng lồ tại Đại học Northwestern ở Illinois và cũng là tác giả chính của nghiên cứu - chia sẻ. "Chỉ đến bây giờ, với JWST, chúng tôi mới có được chất lượng dữ liệu và các quan sát hồng ngoại cho phép chúng tôi xác định chính xác loại sao siêu khổng lồ đỏ đã phát nổ và môi trường xung quanh nó trông như thế nào."
Giải thích chút nha: Những ngôi sao có kích thước tương đương Mặt Trời của chúng ta sẽ phình to vào cuối đời để trở thành sao khổng lồ đỏ trước khi... boom thành siêu tân tinh Còn sao siêu khổng lồ đỏ thì là những ngôi sao khổng lồ sắp phát nổ, thường lớn hơn Mặt Trời của chúng ta hàng trăm hoặc hàng nghìn lần nha (khủng vãi chưởng)
Khảo sát Siêu tân tinh Tự động Toàn bầu trời (All-Sky Automated Survey for Supernovae) lần đầu tiên phát hiện siêu tân tinh từ siêu sao khổng lồ mới được chụp ảnh vào tháng 6. Siêu tân tinh này có tên chính thức là SN 2025pht, đến từ một thiên hà có tên NGC 1637, cách Trái Đất 38 triệu năm ánh sáng - nghe thì xa vậy thôi chứ thực ra là khá gần đối với một thiên hà ngoài vũ trụ đấy
Các tác giả của nghiên cứu mới đã xác định được ngôi sao nguồn của siêu sao khổng lồ này (tiền thân của nó) bằng cách so sánh dữ liệu lịch sử của Kính viễn vọng Không gian Hubble với các hình ảnh JWST mới của NGC 1637 được chụp trước và sau vụ nổ. Kiểu như xem ảnh "before - after" ấy
Các nhà nghiên cứu như Kilpatrick đã gợi ý rằng những ngôi sao già cỗi nhất cũng có thể là những ngôi sao bụi nhất (tuổi già bụi đầy mà ), vì vậy ánh sáng của chúng bị chặn lại. Lời giải thích này khá hợp lý và phù hợp với quan sát mới từ JWST luôn. Ngôi sao này sáng hơn Mặt Trời khoảng 100.000 lần nha, nhưng mà nhóm nghiên cứu ước tính rằng bụi của nó quá dày nên ánh sáng này bị mờ đi hơn 100 lần
Bụi cũng đặc biệt hiệu quả trong việc chặn các bước sóng ánh sáng xanh ngắn hơn. May quá, khả năng phát hiện hồng ngoại siêu mạnh của JWST có thể nhìn thấy các bước sóng đỏ dài hơn, mang lại cái nhìn chi tiết chưa từng có về một siêu sao khổng lồ đang trên bờ vực siêu tân tinh
"SN2025pht gây ngạc nhiên vì nó có vẻ đỏ hơn nhiều so với hầu hết các siêu sao khổng lồ đỏ khác mà chúng ta từng thấy phát nổ dưới dạng siêu tân tinh", Kilpatrick nói. "Điều đó cho thấy các vụ nổ trước đây có thể sáng hơn nhiều so với chúng ta nghĩ, bởi vì chúng ta không có cùng chất lượng dữ liệu hồng ngoại mà JWST hiện có thể cung cấp."
Nguồn: kenh14.vn
Ngôi sao này là một siêu sao khổng lồ đỏ khổng lồ (đúng nghĩa đen là khổng lồ x2 luôn á), và JWST đã chụp được nó ngay trước khi nó... phát nổ trong một vụ siêu tân tinh cực mạnh Theo lý thuyết thì những siêu sao khổng lồ đỏ này sẽ gây ra phần lớn các vụ siêu tân tinh, nhưng mà lạ lùng là hiếm khi nào quan sát được chúng. Quan sát mới nhất của JWST này, được công bố hôm thứ Tư (8/10) trên Tạp chí Astrophysical Journal Letters, càng chứng minh thêm rằng những ngôi sao khổng lồ này thường bị che khuất bởi các đám mây bụi - giống kiểu "ẩn mình" vậy á ️
"Trong nhiều thập kỷ, chúng tôi đã cố gắng xác định chính xác hình dạng của vụ nổ sao siêu khổng lồ đỏ", Charlie Kilpatrick - trợ lý giáo sư nghiên cứu các ngôi sao khổng lồ tại Đại học Northwestern ở Illinois và cũng là tác giả chính của nghiên cứu - chia sẻ. "Chỉ đến bây giờ, với JWST, chúng tôi mới có được chất lượng dữ liệu và các quan sát hồng ngoại cho phép chúng tôi xác định chính xác loại sao siêu khổng lồ đỏ đã phát nổ và môi trường xung quanh nó trông như thế nào."
Giải thích chút nha: Những ngôi sao có kích thước tương đương Mặt Trời của chúng ta sẽ phình to vào cuối đời để trở thành sao khổng lồ đỏ trước khi... boom thành siêu tân tinh Còn sao siêu khổng lồ đỏ thì là những ngôi sao khổng lồ sắp phát nổ, thường lớn hơn Mặt Trời của chúng ta hàng trăm hoặc hàng nghìn lần nha (khủng vãi chưởng)
Khảo sát Siêu tân tinh Tự động Toàn bầu trời (All-Sky Automated Survey for Supernovae) lần đầu tiên phát hiện siêu tân tinh từ siêu sao khổng lồ mới được chụp ảnh vào tháng 6. Siêu tân tinh này có tên chính thức là SN 2025pht, đến từ một thiên hà có tên NGC 1637, cách Trái Đất 38 triệu năm ánh sáng - nghe thì xa vậy thôi chứ thực ra là khá gần đối với một thiên hà ngoài vũ trụ đấy
Các tác giả của nghiên cứu mới đã xác định được ngôi sao nguồn của siêu sao khổng lồ này (tiền thân của nó) bằng cách so sánh dữ liệu lịch sử của Kính viễn vọng Không gian Hubble với các hình ảnh JWST mới của NGC 1637 được chụp trước và sau vụ nổ. Kiểu như xem ảnh "before - after" ấy
Các nhà nghiên cứu như Kilpatrick đã gợi ý rằng những ngôi sao già cỗi nhất cũng có thể là những ngôi sao bụi nhất (tuổi già bụi đầy mà ), vì vậy ánh sáng của chúng bị chặn lại. Lời giải thích này khá hợp lý và phù hợp với quan sát mới từ JWST luôn. Ngôi sao này sáng hơn Mặt Trời khoảng 100.000 lần nha, nhưng mà nhóm nghiên cứu ước tính rằng bụi của nó quá dày nên ánh sáng này bị mờ đi hơn 100 lần
Bụi cũng đặc biệt hiệu quả trong việc chặn các bước sóng ánh sáng xanh ngắn hơn. May quá, khả năng phát hiện hồng ngoại siêu mạnh của JWST có thể nhìn thấy các bước sóng đỏ dài hơn, mang lại cái nhìn chi tiết chưa từng có về một siêu sao khổng lồ đang trên bờ vực siêu tân tinh
"SN2025pht gây ngạc nhiên vì nó có vẻ đỏ hơn nhiều so với hầu hết các siêu sao khổng lồ đỏ khác mà chúng ta từng thấy phát nổ dưới dạng siêu tân tinh", Kilpatrick nói. "Điều đó cho thấy các vụ nổ trước đây có thể sáng hơn nhiều so với chúng ta nghĩ, bởi vì chúng ta không có cùng chất lượng dữ liệu hồng ngoại mà JWST hiện có thể cung cấp."
Nguồn: kenh14.vn