Từ khi luật cấm thuốc lá điện tử có hiệu lực năm 2025, hình thức kinh doanh công khai đã giảm rõ rệt. Nhưng plot twist là gần 35% cửa hàng đã "lên mây" - chuyển sang bán online với đủ kiểu "ngụy trang" khó nhận ra luôn á!
Ngày 4/11, Trường Đại học Y tế công cộng đã tổ chức hội thảo để bóc trần thực trạng kinh doanh, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam sau khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 chính thức có hiệu lực.
Hội thảo nằm trong dự án nghiên cứu do Quỹ Hành động vì trẻ em không thuốc lá (TFKAF) tài trợ, tập trung đánh giá tình hình thực thi quy định cấm và đề xuất các giải pháp kiểm soát, đặc biệt là trên môi trường mạng.
Shop đóng cửa thật, nhưng "đi ngầm" online thì phải
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, chia sẻ kết quả khảo sát năm 2025 với 2.462 sinh viên, quan sát 126 cửa hàng từng kinh doanh thuốc lá điện tử và thực hiện 24 cuộc phỏng vấn sâu.
Kết quả khá bất ngờ: trong 126 cửa hàng được khảo sát, có tới 81 cửa hàng (64,3%) đã đóng cửa tại địa điểm cũ. Nhưng mà đừng vội mừng, vì 44 cửa hàng (34,9%) đã chuyển sang bán online, còn 1 cửa hàng (0,8%) vẫn cố "cân" cả hai hình thức.
Đáng chú ý nhất là cách họ "cosplay" trên mạng: thay vì quảng cáo thẳng tên sản phẩm, các shop đã đổi tên thành những thứ nghe vô hại như bàn chải điện, máy cạo râu, tinh dầu thơm phòng... để rồi chào bán thuốc lá điện tử ngay sau đó. Chiêu lừa level cao quá trời!
Còn nhiều giao dịch được chuyển từ bài đăng công khai sang inbox hoặc các app chat riêng tư. Cách này khiến việc phát hiện và thu thập bằng chứng vi phạm trở nên khó khăn gấp bội.
Gen Z vẫn "dính" quảng cáo thuốc lá điện tử
Nghiên cứu cũng ghi nhận những thay đổi trong tình hình sử dụng và tiếp xúc với quảng cáo ở nhóm sinh viên.
Hiện tại, tỷ lệ sinh viên đang sử dụng thuốc lá điện tử là 3,3%, còn thuốc lá nung nóng chỉ ở mức 0,8%.
Mặc dù mức độ tiếp xúc với quảng cáo, khuyến mại có giảm, nhưng vẫn có tới 38,1% sinh viên cho biết từng thấy nội dung quảng cáo thuốc lá điện tử. Facebook là nền tảng "hot" nhất với 65,2% trong nhóm tiếp xúc các nội dung này.
Số liệu giám sát cho thấy bài đăng quảng cáo công khai đã giảm mạnh sau khi luật cấm được áp dụng: YouTube giảm 88,4%, Twitter/X giảm 68,6% và Facebook giảm 54,2%.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số giảm này chưa phản ánh đúng thực tế. Hoạt động quảng cáo và giao dịch vẫn tiếp tục diễn ra, chỉ là "lặn mất tăm" dưới những hình thức kín đáo và khó phát hiện hơn thôi.
Phát hiện hơn 400 link "đáng ngờ"
Thạc sĩ Nguyễn Hạnh Nguyên từ Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam công bố kết quả giám sát năm 2026: phát hiện 403 đường link có dấu hiệu vi phạm trên 5 nền tảng. Cụ thể, Facebook có 122 link, Instagram có 114, các website có 81, TikTok có 75 và YouTube có 11.
Chi tiết gây sốc là chỉ có 31/403 nội dung (7,7%) dùng trực tiếp từ khóa "thuốc lá điện tử" hay "thuốc lá nung nóng". Phần lớn còn lại dùng tên thay thế, từ khóa biến thể hoặc ảnh chỉnh sửa để "qua mặt" hệ thống.
Thực trạng này cho thấy phải thay đổi cách giám sát. Nếu chỉ search theo tên chính thức thì chắc chắn sẽ bỏ sót nhiều case vi phạm.
Hơn nữa, các tài khoản kinh doanh có thể nhanh chóng xóa bài, đổi tên hoặc chuyển giao dịch sang kênh riêng tư. Điều này không chỉ gây khó cho việc phát hiện mà còn ảnh hưởng đến quá trình xác minh và xử lý vi phạm.
Cần "hợp lực" nhiều bên để kiểm soát thị trường online
Thạc sĩ Lê Thị Thu từ Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá (CTFK) chia sẻ kinh nghiệm từ Singapore, Lào, Ấn Độ và Brazil.
Từ kinh nghiệm quốc tế, việc thực thi lệnh cấm không thể chỉ trông chờ vào một cơ quan mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa ngành y tế, quản lý thị trường, hải quan, công an và các đơn vị quản lý nền tảng trực tuyến.
Trong đó, kiểm soát nguồn cung, phát hiện nội dung vi phạm và truy vết người bán là những khâu cực kỳ quan trọng, nhất là khi hoạt động kinh doanh đang "dịch chuyển" từ shop truyền thống sang môi trường số.
Các đại biểu tại hội thảo nhấn mạnh cần duy trì giám sát thường xuyên trên nhiều nền tảng, tăng cường kiểm tra các điểm bán có nguy cơ cao và theo dõi những cơ sở từng kinh doanh nhưng đã "đổi nghề" sang online.
Nguồn: soha.vn
Ngày 4/11, Trường Đại học Y tế công cộng đã tổ chức hội thảo để bóc trần thực trạng kinh doanh, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam sau khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 chính thức có hiệu lực.
Hội thảo nằm trong dự án nghiên cứu do Quỹ Hành động vì trẻ em không thuốc lá (TFKAF) tài trợ, tập trung đánh giá tình hình thực thi quy định cấm và đề xuất các giải pháp kiểm soát, đặc biệt là trên môi trường mạng.
Shop đóng cửa thật, nhưng "đi ngầm" online thì phải
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, chia sẻ kết quả khảo sát năm 2025 với 2.462 sinh viên, quan sát 126 cửa hàng từng kinh doanh thuốc lá điện tử và thực hiện 24 cuộc phỏng vấn sâu.
Kết quả khá bất ngờ: trong 126 cửa hàng được khảo sát, có tới 81 cửa hàng (64,3%) đã đóng cửa tại địa điểm cũ. Nhưng mà đừng vội mừng, vì 44 cửa hàng (34,9%) đã chuyển sang bán online, còn 1 cửa hàng (0,8%) vẫn cố "cân" cả hai hình thức.
Đáng chú ý nhất là cách họ "cosplay" trên mạng: thay vì quảng cáo thẳng tên sản phẩm, các shop đã đổi tên thành những thứ nghe vô hại như bàn chải điện, máy cạo râu, tinh dầu thơm phòng... để rồi chào bán thuốc lá điện tử ngay sau đó. Chiêu lừa level cao quá trời!
Còn nhiều giao dịch được chuyển từ bài đăng công khai sang inbox hoặc các app chat riêng tư. Cách này khiến việc phát hiện và thu thập bằng chứng vi phạm trở nên khó khăn gấp bội.
Gen Z vẫn "dính" quảng cáo thuốc lá điện tử
Nghiên cứu cũng ghi nhận những thay đổi trong tình hình sử dụng và tiếp xúc với quảng cáo ở nhóm sinh viên.
Hiện tại, tỷ lệ sinh viên đang sử dụng thuốc lá điện tử là 3,3%, còn thuốc lá nung nóng chỉ ở mức 0,8%.
Mặc dù mức độ tiếp xúc với quảng cáo, khuyến mại có giảm, nhưng vẫn có tới 38,1% sinh viên cho biết từng thấy nội dung quảng cáo thuốc lá điện tử. Facebook là nền tảng "hot" nhất với 65,2% trong nhóm tiếp xúc các nội dung này.
Số liệu giám sát cho thấy bài đăng quảng cáo công khai đã giảm mạnh sau khi luật cấm được áp dụng: YouTube giảm 88,4%, Twitter/X giảm 68,6% và Facebook giảm 54,2%.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số giảm này chưa phản ánh đúng thực tế. Hoạt động quảng cáo và giao dịch vẫn tiếp tục diễn ra, chỉ là "lặn mất tăm" dưới những hình thức kín đáo và khó phát hiện hơn thôi.
Phát hiện hơn 400 link "đáng ngờ"
Thạc sĩ Nguyễn Hạnh Nguyên từ Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam công bố kết quả giám sát năm 2026: phát hiện 403 đường link có dấu hiệu vi phạm trên 5 nền tảng. Cụ thể, Facebook có 122 link, Instagram có 114, các website có 81, TikTok có 75 và YouTube có 11.
Chi tiết gây sốc là chỉ có 31/403 nội dung (7,7%) dùng trực tiếp từ khóa "thuốc lá điện tử" hay "thuốc lá nung nóng". Phần lớn còn lại dùng tên thay thế, từ khóa biến thể hoặc ảnh chỉnh sửa để "qua mặt" hệ thống.
Thực trạng này cho thấy phải thay đổi cách giám sát. Nếu chỉ search theo tên chính thức thì chắc chắn sẽ bỏ sót nhiều case vi phạm.
Hơn nữa, các tài khoản kinh doanh có thể nhanh chóng xóa bài, đổi tên hoặc chuyển giao dịch sang kênh riêng tư. Điều này không chỉ gây khó cho việc phát hiện mà còn ảnh hưởng đến quá trình xác minh và xử lý vi phạm.
Cần "hợp lực" nhiều bên để kiểm soát thị trường online
Thạc sĩ Lê Thị Thu từ Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá (CTFK) chia sẻ kinh nghiệm từ Singapore, Lào, Ấn Độ và Brazil.
Từ kinh nghiệm quốc tế, việc thực thi lệnh cấm không thể chỉ trông chờ vào một cơ quan mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa ngành y tế, quản lý thị trường, hải quan, công an và các đơn vị quản lý nền tảng trực tuyến.
Trong đó, kiểm soát nguồn cung, phát hiện nội dung vi phạm và truy vết người bán là những khâu cực kỳ quan trọng, nhất là khi hoạt động kinh doanh đang "dịch chuyển" từ shop truyền thống sang môi trường số.
Các đại biểu tại hội thảo nhấn mạnh cần duy trì giám sát thường xuyên trên nhiều nền tảng, tăng cường kiểm tra các điểm bán có nguy cơ cao và theo dõi những cơ sở từng kinh doanh nhưng đã "đổi nghề" sang online.
Nguồn: soha.vn