Một tấm tăng cũ kỹ còn lưu giữ những dòng chữ viết tay và hình vẽ đặc biệt vừa được tìm thấy khi lấy mẫu ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (Hà Tĩnh). Phát hiện này đã khiến không ít người phải nghẹn ngào, đồng thời mở ra hy vọng tìm lại danh tính cho các anh hùng liệt sĩ
Trong quá trình khai quật các phần mộ liệt sĩ chưa rõ danh tính để thu mẫu ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh), các anh làm nhiệm vụ đã phát hiện một hiện vật đặc biệt – tấm tăng quân dụng vẫn còn lưu lại nhiều dòng chữ viết tay và một hình vẽ bằng mực. Đây được coi là phát hiện đáng chú ý nhất ngay trong ngày đầu tiên triển khai kế hoạch lấy mẫu ADN.
Ngày 29/7, Thượng tá Trần Văn Sơn - Đội trưởng Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh - cho biết hiện vật này được tìm thấy tại phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính số 8, hàng 2, lô 8.
Theo Thượng tá Trần Văn Sơn, ngay khi phát hiện tấm tăng và nhận định đây có thể chứa thông tin quan trọng về chủ nhân, tổ công tác đã cực kỳ cẩn trọng làm sạch hiện vật để giữ nguyên hiện trạng, tránh làm mất các dấu tích còn sót lại sau bao nhiêu năm tháng.
Qua kiểm tra ban đầu, trên bề mặt tấm tăng vẫn còn nhìn thấy nhiều dòng chữ viết tay dù đã phai mờ theo thời gian. Một số câu chữ vẫn đọc được như: "Những người như con...", "Hôm ấy mắt con...", "Con trằn trọc..."
Bên dưới các dòng chữ là một hình vẽ bằng mực đã nhòe màu, phác họa hình một bàn chân. Phần cổ chân có vẽ thêm một vòng tròn khép kín và nối bằng một đoạn nét mảnh. Theo nhận định sơ bộ, hình vẽ này có thể gắn với những trải nghiệm của anh bộ đội trong thời kỳ chiến tranh, tuy nhiên vẫn chưa đủ cơ sở để xác định ý nghĩa cụ thể.
Ngoài tấm tăng đặc biệt này, lực lượng quy tập còn tìm thấy thêm 10 chiếc cúc áo, một chiếc lược cùng nhiều di vật cá nhân khác đã bị thời gian bào mòn. Đây đều là những hiện vật có giá trị trong quá trình nghiên cứu, đối chiếu và xác minh thông tin về các liệt sĩ.
Sau khi hoàn tất việc thu mẫu ADN, toàn bộ hài cốt cùng các di vật được hoàn táng theo đúng quy trình, đảm bảo sự trang nghiêm và thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc.
Theo lực lượng làm nhiệm vụ quy tập, những dòng chữ còn lưu trên tấm tăng rất có thể là một đoạn nhật ký, những lời tâm sự hoặc những vần thơ mà người lính ghi lại trong những phút lặng hiếm hoi giữa chiến trường khốc liệt. Dù chưa thể xác định chính xác chủ nhân, những bút tích còn sót lại được đánh giá là nguồn tư liệu quý giá, giúp tái hiện đời sống tinh thần, tâm tư và cảm xúc của các anh trong chiến tranh
Đặc biệt, việc phát hiện hiện vật này cũng mở ra thêm hy vọng trong quá trình đối chiếu thông tin, hỗ trợ công tác giám định ADN để từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, giúp nhiều gia đình có cơ hội tìm lại người thân sau nhiều năm mong ngóng.
Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh, việc khai quật và thu mẫu ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài sẽ được thực hiện trong hai ngày 29 và 30/7. Sau đó, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục lấy mẫu đối với 8 phần mộ liệt sĩ tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc) và một phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh (xã Kỳ Khang).
Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ kế hoạch thu mẫu ADN trước ngày 30/8/2026. Đây là bước đi quan trọng trong hành trình tìm lại tên tuổi cho các liệt sĩ chưa xác định danh tính, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh và tri ân những người đã ngã xuống vì đất nước
Nguồn: techz.vn