MunMoon858
New member
Ê khoan, hóa ra tổ tiên người Tây Tạng đã uống sữa từ 3.500 năm trước rồi nha! Một nghiên cứu mới nhất vừa drop đã làm giới khoa học "té ngửa" khi chứng minh việc uống sữa chính là life hack giúp họ sống sót trong vùng đất khắc nghiệt bậc nhất thế giới.
Hội các nhà nghiên cứu quốc tế cho biết phát hiện này đập tan mọi suy nghĩ trước đây, chứng minh việc chăn nuôi động vật để lấy sữa ở Cao nguyên Tây Tạng xuất hiện sớm hơn nghìn năm so với dự đoán. Quá đỉnh luôn!
Các nhà nghiên cứu giải thích: "Thời điểm này trùng khớp với xương của động vật nhai lại được thuần hóa sớm nhất về mặt khảo cổ học trên vùng cao nguyên phía trong, qua đó thể hiện rằng con người đã chăn nuôi các động vật để lấy sữa từ khoảng thời gian này".
Theo SCMP, đội hình "all-star" gồm các nhà khoa học từ Australia, Anh, Trung Quốc, Cộng hòa Séc, Đức, Ý, Thụy Sĩ và Mỹ đã public nghiên cứu này trên tạp chí Science vào ngày 13/4. Căn cứ là gì? Phân tích protein sữa được bảo quản trong răng của 40 người cổ đại đó!
Nghiên cứu chỉ ra: "Sữa và các sản phẩm từ sữa cung cấp nguồn thực phẩm bền vững và có thể tái tạo, góp phần tăng cường an ninh lương thực ở vùng cao nguyên Tây Tạng".
"Sinh kế của người chăn nuôi ở vùng cao thường tập trung vào các sản phẩm từ sữa, chẳng hạn như sữa, bơ, pho mát và sữa chua, chủ yếu là vì việc tiêu thụ thịt đòi hỏi phải giết gia súc và thường chỉ xảy ra trong một mùa cụ thể." Nói chung là phải tận dụng tối đa mà không cần... "unalive" các bạn gia súc thường xuyên ý
Fun fact: Việc uống sữa vốn là truyền thống lâu đời của các dân tộc du mục khắp châu Á, nhưng lại không phải thế mạnh của người Hán cổ đại nhé!
Plot twist ở đây nè: Việc dùng sữa ở Tây Tạng được ghi chép sớm nhất trong Thông điển - bộ bách khoa toàn thư 200 tập do Đỗ Hựu (tể tướng thời nhà Đường) viết từ năm 766 đến 801. Nhưng nghiên cứu này cho thấy người Tây Tạng đã "nhâm nhi" sữa trước đó ít nhất 2 thiên niên kỷ rồi! Chú Đỗ Hựu ghi chậm quá ha
Giải thích tí về "cực thứ ba của Trái Đất" nhé: Cao nguyên Tây Tạng là cao nguyên cao nhất và rộng nhất hành tinh, với lượng băng tuyết chỉ thua Bắc Cực và Nam Cực thôi. Literally là "podium" về băng tuyết đó!
Sống ở đây thì thức ăn khan hiếm vô cùng, trong khi cơ thể cần siêu nhiều calo để chống lại cái lạnh, khô hạn và thời tiết khó đoán. Chưa kể thiếu oxy ở độ cao "trên trời" như vậy nữa chứ
Theo nghiên cứu, ngày nay hơn hai phần ba diện tích đất ở Cao nguyên Tây Tạng được dùng để chăn thả gia súc. Còn đất trồng trọt? Chưa tới 1% thôi bạn ơi!
Tác giả chính Tang Li, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại khoa khảo cổ học ở Viện Khoa học Lịch sử Nhân loại Max Planck (Đức), cho biết chăn nuôi gia súc gần như là lựa chọn duy nhất cho người dân ở những khu vực không thể canh tác.
"Vắt sữa thường được thực hiện theo mùa. Động vật sản xuất nhiều sữa hơn vào mùa hè và mùa thu và ít hơn vào mùa xuân và mùa đông. Người Tây Tạng cổ đại có thể đã phát triển các cách dự trữ sữa bằng cách biến sữa thành các sản phẩm từ sữa như bơ, sữa chua và pho mát", chị Tang giải thích. Vậy là họ đã biết food preservation từ ngàn xưa rồi nha!
Phát hiện của nhóm dựa trên việc phân tích các protein được bảo tồn trong cao răng của người cổ đại. Đây là một phần trong hoạt động nghiên cứu về cách thức các quần thể thời tiền sử thích nghi với vùng cao nguyên khó trồng trọt của Tây Tạng.
Được biết, cao răng giữ lại các protein thực phẩm, do đó chúng là đối tượng lý tưởng cho các nhà nghiên cứu vì chúng có thể tồn tại lâu hơn nhiều so với DNA và cung cấp bằng chứng trực tiếp về chế độ ăn uống. Nói chung là cao răng = "lưu trữ đám mây" của người xưa vậy!
Nhà nghiên cứu Tang cho biết các nhà khảo cổ học trên toàn thế giới đã và đang sử dụng các kỹ thuật mới để phân tích các protein được tìm thấy trong cao răng, nhờ đó hé lộ các thông tin trước đây không thể có được về các quần thể người cổ đại.
Nhóm nghiên cứu đã xác định được 40 người từ 15 địa điểm trên khắp Tây Tạng và miền tây Thanh Hải, những người lấy sữa từ cừu, dê và có thể cả gia súc và yak. Tất cả các mẫu đều được thu hồi từ những địa điểm cao hơn 3.700 mét so với mực nước biển. Cao "hết hồn" luôn á! ️
Độ cao "khủng" nhất mà một mẫu vật được thu thập là ở độ cao 4.654 mét so với mực nước biển và lấy từ thi thể của một người phụ nữ được chôn cùng với đầu động vật tại nghĩa trang Ounie ở miền bắc Tây Tạng. Respect!
Nhưng plot twist tiếp theo: nhóm nghiên cứu không phát hiện thấy bất kỳ protein sữa nào từ mẫu vật ở các thung lũng phía nam và đông nam, nơi có nhiều đất canh tác hơn.
Nhóm nghiên cứu cho biết: "Xu hướng này cho thấy rằng việc tiêu thụ sữa có thể ít quan trọng hơn ở các thung lũng có thể trồng trọt của vùng cao nguyên". Hiểu nôm na là nơi nào trồng trọt được thì ít cần sữa hơn đó!
Nguồn: soha.vn