Các bạn ơi, câu chuyện về thủy ngân trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng đang gây sốt trở lại trên mạng xã hội Trung Quốc, và lần này có thêm những manh mối cực kỳ hấp dẫn nè!
Phát hiện mỏ chu sa cổ đại - plot twist đỉnh nhất năm
Theo South China Morning Post (SCMP), dân mạng Trung Quốc đang náo loạn vì thông tin về ba địa điểm tại huyện Tuần Dương, tỉnh Thiểm Tây. Đây là nơi các nhà khảo cổ tìm thấy dấu tích khai thác, chế biến và vận chuyển chu sa từ thời Tiền Tần đến thời Tần - Hán.
Thật ra những phát hiện này đã được công bố từ năm ngoái rồi, nhưng gần đây mới viral trên Weibo. Netizen đang đặt câu hỏi: liệu các khu vực khai thác chu sa này có liên quan đến lượng thủy ngân "khủng" trong lăng mộ của ông hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Quốc hay không?
Fun fact: Chu sa là khoáng vật chứa thủy ngân sulfide, được dùng làm nguyên liệu sản xuất thủy ngân thời xưa. Vậy nên việc phát hiện các mỏ chu sa tại Thiểm Tây được xem là clue xịn đét khi nghiên cứu về quá trình xây dựng lăng mộ này.
Nhưng khoan đã! Tìm được mỏ không có nghĩa là đã confirm được nguồn cung thủy ngân cho lăng mộ đâu nhé. Giả thuyết này vẫn cần thêm bằng chứng khảo cổ cụ thể hơn nữa
Lời kể từ 2.000 năm trước nghe mà rợn người luôn á
Lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm dưới chân núi phía bắc Ly Sơn, thuộc thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây. Đây là một trong những di tích khảo cổ đỉnh cao nhất của Trung Quốc, gắn với vị hoàng đế lên ngôi năm 221 trước Công nguyên sau khi thống nhất các nước chư hầu.
Điểm gây sốc nhất là phần lăng chính đến giờ vẫn chưa được khai quật! Những thông tin hot nhất về cấu trúc bên trong chủ yếu đến từ ghi chép của Tư Mã Thiên, nhà sử học sống vào đầu thời Hán.
Trong tác phẩm Sử ký, Tư Mã Thiên mô tả một không gian ngầm được xây dựng công phu, mô phỏng thế giới bên ngoài. Điểm đáng chú ý nhất là thủy ngân được sử dụng để tái hiện hình ảnh những dòng sông và biển cả bên trong lăng mộ, cùng một cơ chế giúp kim loại lỏng lưu chuyển. Nghe mà muốn khám phá liền quá trời!
Mô tả này qua nhiều thế kỷ đã trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất xoay quanh nơi an nghỉ của Tần Thủy Hoàng. Câu hỏi về lượng thủy ngân được sử dụng, cách thức bố trí và nguồn cung nguyên liệu vẫn chưa có lời giải đầy đủ.
Hàm lượng thủy ngân cao "bất thường" nhưng nguồn gốc vẫn là ẩn số
Ông Wu Yongqi, Giám đốc danh dự Bảo tàng Lăng mộ Tần Thủy Hoàng, cho biết các cuộc khảo sát trước đây phát hiện hàm lượng thủy ngân trong lớp đất phía trên khu mộ cao hơn 70 lần so với đất ở những khu vực xung quanh. Số liệu này nghe xong mà sốc não luôn á!
Đây là dữ liệu đáng chú ý, góp phần củng cố cơ sở để tiếp tục nghiên cứu giả thuyết về sự hiện diện của thủy ngân trong lăng mộ. Tuy nhiên, chỉ số đo trong đất không thể cho biết chính xác tổng lượng thủy ngân bên dưới lòng đất, càng chưa đủ để xác định kim loại này được vận chuyển từ khu khai thác nào.
Theo thông tin được Fengmian News đăng tải ngày 21/9, các kết quả khảo sát hiện có chưa chứng minh được mối liên hệ trực tiếp giữa thủy ngân trong khu lăng mộ và ba địa điểm khai thác chu sa tại Tuần Dương.
Huang Songtao, một blogger nghiên cứu lịch sử Trung Quốc kiêm chuyên gia phục chế di vật văn hóa, nhận định việc phát hiện những địa điểm này là manh mối có giá trị. Tuy nhiên, ông cho rằng chưa thể khẳng định Tuần Dương chính là nơi cung cấp thủy ngân cho công trình của Tần Thủy Hoàng.
Trong trường hợp giả thuyết về hàng trăm tấn thủy ngân trong lăng mộ là chính xác (hàng trăm tấn á trời! ), khả năng nguồn nguyên liệu đến từ nhiều khu vực khác nhau cũng cần được tính đến. Hiện chưa có đủ dữ liệu để xác nhận tổng khối lượng thủy ngân hay xác định cụ thể những địa điểm đã cung cấp kim loại này.
Vì sao lăng mộ vẫn chưa được mở sau hàng nghìn năm?
Không chỉ gây tò mò bởi những câu chuyện về thủy ngân, lăng mộ Tần Thủy Hoàng còn đặt ra bài toán lớn về bảo tồn di sản. Quần thể khảo cổ rộng lớn bao gồm khu lăng chính, các hố chôn cất, tượng đất nung, vũ khí và nhiều đồ tùy táng được chôn theo hoàng đế.
Đội quân đất nung được phát hiện năm 1974 là một phần siêu nổi tiếng của quần thể này. Trong khi đó, nhiều khu vực khác, bao gồm phần mộ chính, vẫn nằm dưới lòng đất và chưa được mở để nghiên cứu trực tiếp.
Theo SCMP, giới khảo cổ Trung Quốc nhìn chung rất thận trọng với việc chủ động khai quật các lăng mộ hoàng đế quy mô lớn. Năm 1997, Quốc vụ viện Trung Quốc tái khẳng định nguyên tắc chỉ tiến hành khai quật khi đã có đủ điều kiện khoa học và kỹ thuật cần thiết để bảo vệ di vật. An toàn là trên hết mà!
Trong giai đoạn 2002-2003, các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ viễn thám và địa vật lý để khảo sát khu lăng mộ mà không làm xáo trộn cấu trúc bên trong. Những phương pháp này giúp phác thảo sơ bộ bố cục công trình ngầm, đồng thời thu thập thêm dữ liệu phục vụ nghiên cứu.
Ông Wu Yongqi cũng nhấn mạnh nguy cơ hư hại đối với những hiện vật nhạy cảm nếu lăng mộ bị mở ra khi chưa có biện pháp bảo vệ phù hợp. Các vật liệu có nguồn gốc thực vật và động vật có thể xuống cấp nhanh chóng khi tiếp xúc với môi trường bên ngoài, khiến việc khai quật thiếu chuẩn bị có nguy cơ làm mất đi những bằng chứng lịch sử quý giá. Hic, thương quá đi!
Trong cuộc phỏng vấn với Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) năm 2024, ông Wu bày tỏ quan điểm rằng không nên can thiệp vào khu mộ nếu chưa thực sự cần thiết. Theo ông, nếu công nghệ cho phép tìm hiểu những gì nằm bên dưới lòng đất mà không phải mở lăng, đây sẽ là hướng đi đáng ưu tiên.
Bí ẩn vẫn còn đó, manh mối mới chưa phải câu trả lời cuối cùng
Việc phát hiện các địa điểm khai thác chu sa cổ đại tại Thiểm Tây mở ra thêm hướng nghiên cứu về hoạt động khai khoáng, luyện kim và vận chuyển nguyên liệu trong lịch sử Trung Quốc. Những dữ liệu này có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về nguồn lực từng được huy động cho các công trình quy mô lớn dưới thời Tần - Hán.
Tuy nhiên, để xác định nguồn gốc thủy ngân trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, các nhà nghiên cứu vẫn cần thêm bằng chứng có thể kiểm chứng, thay vì chỉ dựa vào sự gần gũi về địa lý hoặc những mô tả trong sử sách.
Sau hơn 2.000 năm, khu lăng mộ vẫn là một trong những bí ẩn khảo cổ nổi tiếng nhất Trung Quốc. Các công nghệ khảo sát hiện đại đang giúp hé lộ từng phần cấu trúc bên dưới lòng đất, nhưng việc giải mã hoàn toàn những câu chuyện về "sông ngòi và biển cả" bằng thủy ngân có lẽ vẫn cần thêm thời gian và những nghiên cứu chuyên sâu. Chờ đợi thôi các bạn ơi!
Nguồn: techz.vn