BiSweet5591
New member
Hơi bất ngờ chưa? Trong lúc đang "đào bới" một pháo đài cổ tại Ireland, các nhà khảo cổ học đã "lụm" được một cây bút mực siêu cổ – khoảng 1000 năm tuổi luôn á!
Phát hiện này được xem là "vượt mong đợi" hẳn hoi, cho thấy hoạt động ghi chép ngoài tôn giáo (hay còn gọi là văn hóa thế tục) thời Trung cổ ở quần đảo Anh đã phát triển "xịn" hơn mình tưởng nhiều đấy!
Theo TS Michelle Comber – nữ khảo cổ học đến từ Đại học Quốc gia Ireland (NUI) Galway, cây bút được tìm thấy tại pháo đài đá Caherconnell ở Cashel, hạt Clare này làm từ xương, rỗng ruột và có ngòi bằng hợp kim đồng nha. Nghe "pro" chưa?
Vì pháo đài là nơi ở của mấy ông địa chủ giàu có biết chữ, nên việc tìm thấy bút cũng không quá bất ngờ. Nhưng điểm đặc biệt ở đây là: cây bút này xuất hiện trong "bối cảnh thế tục" chứ không phải "bối cảnh tôn giáo" – nghĩa là người ta dùng nó cho đời sống hằng ngày, không chỉ để viết kinh hay sao chép thánh thư thôi đâu!
Pháo đài Caherconnell này khá "xịn xò" đó nha: rộng 140 mét, tường đá cao 4 mét, dày 3 mét. Các nhà cai trị địa phương đã liên tục nâng cấp cho đến đầu thế kỷ 17 luôn.
Dùng phương pháp xác định niên đại bằng carbon phóng xạ, các nhà khoa học phát hiện pháo đài này được xây từ thế kỷ thứ 10. Cư dân ở đây (toàn những "ông trùm" làm giàu từ nông nghiệp) đã chiếm hữu nó cho đến những năm 1600.
Theo trang Clare Herald, cây bút này được tìm thấy cùng với "cả đống" đồ xịn khác: công cụ thủ công tinh xảo, tác phẩm nghệ thuật kim loại, đồ thương mại, đồ chơi và nhạc cụ nữa!
Điều khiến cây bút này "nổi bần bật" là vì trước đây, bút thường chỉ được tìm thấy ở các địa điểm tôn giáo của Ireland thôi – nơi người ta dùng để sao chép kinh thánh và thể hiện kỹ năng thư pháp "thần sầu" thời Trung cổ.
Nổi tiếng nhất phải kể đến Book of Kells (Sách Kells) ra đời năm 800 Công nguyên. Đây là bản Phúc Âm viết bằng tiếng Latin với những hình minh họa cực đỉnh!
Với những hình vẽ đầy màu sắc và bí ẩn, cuốn sách này được coi là kiệt tác thư pháp phương Tây và là một trong những bảo vật "trân quý vô đối" của Ireland luôn!
Thực ra, phần lớn bằng chứng về chữ viết ở Ireland đều liên quan đến Nhà thờ, và chưa từng có cây bút nào kiểu này được tìm thấy trước đây. Vì thế, TS Comber phải nhờ nhà khảo cổ học thực nghiệm Adam Parsons làm một bản "fake" để test xem nó có hoạt động được không.
Kết quả cho thấy đây là loại bút chấm mực (không có ống chứa mực), và cũng khác với bút lông thông dụng vào thế kỷ 11.
Một số ngòi bút đồng từng được tìm thấy ở Anh có niên đại từ thời La Mã, và nhiều loại khác từ thế kỷ 13-16. Tuy nhiên, theo TS Comber, bút Caherconnell làm từ xương và kim loại là "mẫu vật hoàn hảo đầu tiên" về loại bút ghép từng được phát hiện ở quần đảo Anh đó!
Điểm đặc biệt: cây bút này không dùng cho nghệ thuật tôn giáo, mà để ghi gia phả và thông tin thương mại – nghĩa là phục vụ đời sống hằng ngày của giới thượng lưu thời đó!
Nhà thư pháp và sử học Tim O'Neill nhận xét rằng thiết kế của cây bút Caherconnell rất hợp để làm những công việc tinh tế. Thậm chí có thể dùng để vẽ những đường nét mỏng manh, hoặc tạo khung cho trang giấy nữa đó!
Có thể nói, việc tạo ra bút mực là một bước "milestone" quan trọng trong lịch sử nhân loại. Nhờ có chữ viết, chúng ta mới có thể tạo ý tưởng mới, chia sẻ ý tưởng cũ và học hỏi theo những phương pháp thực tế hơn. Chữ viết bằng mực lâu đời nhất từng được phát hiện là trên giấy cói vào khoảng năm 2600 trước Công nguyên ở Ai Cập đó nha!
Những cây lau sậy rỗng, hình ống, bằng tre được đổ đầy mực và bóp nhẹ để mực chảy đều khi viết. Dần dần, cỏ và lau sậy được thay thế bằng lông chim. Từ thế kỷ thứ 7 đến 19 Công nguyên, người châu Âu "mê tít" bút làm từ lông thiên nga, gà tây và ngỗng!
Theo lịch sử ngắn gọn về bút của tờ Journal Shop, người Anh thời Trung cổ đã cực kỳ cẩn thận loại bỏ dầu tự nhiên trên lông (để mực khỏi bị lem), rồi mới dùng dao sắc tạo hình lông vũ. Chất lượng đầu nhọn của bút quyết định rất nhiều đến độ "nét" của chữ viết cuối cùng. Vì vậy, người xưa thường nói: nhà văn phải có một "con dao" chất lượng tốt!
Trong ba năm qua, nhóm nghiên cứu đa ngành thuộc Dự án khảo cổ Caherconnell đã khảo sát "sương sương" toàn bộ khu vực giữa Kilfenora (phía Tây Nam) đến Carran (phía Đông Bắc) ở Ireland để tìm kiếm di tích.
Đây là một dự án cực kỳ bổ ích, với nhiều khám phá bất ngờ và thú vị vô cùng! Phát hiện chiếc bút mực này đã "vượt mong đợi" hẳn hoi, hé lộ về một nền văn hóa thế tục tiên tiến ở Ireland vào thế kỷ 11 mà trước giờ ít ai biết tới!
Nguồn: soha.vn