Tại talk show "Thi cử nhẹ nhàng cùng AI – Nhẹ nhàng vượt ngàn bài thi" thuộc chương trình "Tiếp sức mùa thi 2025", PGS. TS Trần Thành Nam – Phó Hiệu trưởng trường ĐH Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) đã có những chia sẻ thẳng thắn giúp các bạn học sinh hiểu đúng vai trò của AI trong hành trình chinh phục kỳ thi, đồng thời cảnh báo những cái "bẫy ngọt ngào" nếu dùng AI thiếu suy nghĩ.
"AI không thể học thay bạn đâu nha. Nó chỉ là công cụ giúp học dễ hơn thôi, miễn là bạn biết cách xài", PGS. TS Trần Thành Nam nhấn mạnh.
AI – Bạn thân đồng hành hay cái bẫy ngọt ngào?
Theo PGS. TS Trần Thành Nam, AI đang dần trở thành "best friend" trong học tập, đặc biệt là mùa ôn thi THPT khi mà phải luyện đề sương sương, ghi nhớ kiến thức, vẽ sơ đồ tư duy... Những tool như ChatGPT, Copilot, hay app tạo flashcard có thể support cực mạnh trong việc tiết kiệm thời gian, sắp xếp thông tin ngăn nắp hơn.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo luôn: nếu lạm dụng AI mà không có tư duy phản biện, các bạn dễ rơi vào trạng thái "học hộ", dẫn đến mất khả năng tự học và phân tích - coi chừng nhé!
"Rất nhiều bạn học sinh hỏi câu, lấy đáp án từ AI mà không hiểu tại sao lại ra kết quả như vậy. Lâu dần các bạn trở thành người tiêu thụ thông tin một cách bị động. Đây là điều cực kỳ nguy hiểm đấy!", PGS. TS Trần Thành Nam chia sẻ thêm.
"Tăng năng suất" hay "giảm chất lượng"?
Với kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu tâm lý học đường, PGS. TS Trần Thành Nam cho rằng AI có thể boost năng suất học tập lên level cao, nhưng chỉ khi người học biết kiểm soát hành vi, có mục tiêu học rõ ràng và sử dụng AI như một trợ lý, chứ không phải "người làm thuê"
Ông lấy ví dụ: Các bạn có thể dùng AI để gợi ý cách lập kế hoạch ôn thi, hoặc tạo bộ câu hỏi trắc nghiệm cá nhân hóa theo từng môn. Nhưng sau đó phải tự làm, tự sửa lỗi, và tự đánh giá lại kiến thức của mình chứ nhỉ.
"AI là công cụ xịn xò giúp học sinh chủ động hơn trong học tập, nhưng AI không phải là phép màu đâu nha. Học thực chất vẫn cần mồ hôi và thời gian", PGS. TS Trần Thành Nam nói.
Vai trò của nhà trường và phụ huynh
Theo PGS. TS Trần Thành Nam, một trong những nguy cơ hiện nay là học sinh tiếp cận AI sớm nhưng thiếu kỹ năng nhận diện fake news hoặc không có định hướng sử dụng đúng. Do đó, nhà trường và phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, giám sát và đồng hành cùng các bạn trong quá trình học tập với AI.
Ông đề xuất, giáo viên nên tích hợp các hoạt động sử dụng AI có định hướng trong lớp học, như giao nhiệm vụ học tập với sự hỗ trợ của công cụ AI nhưng yêu cầu học sinh phản biện, trình bày lại kiến thức theo cách riêng của mình.
"Cần dạy học sinh cách hỏi AI đúng, cách kiểm chứng thông tin, cách dùng AI để mở rộng tư duy chứ không phải để rút ngắn con đường học tập một cách máy móc", PGS. TS Trần Thành Nam chia sẻ.
"AI không phải là đối thủ hay 'thầy giáo vạn năng' đâu nha. AI chỉ thực sự hữu ích khi học sinh giữ được sự chủ động, có tư duy phản biện và biết rõ mục tiêu học tập của mình", PGS. TS Trần Thành Nam khẳng định.
Talk show "Thi cử nhẹ nhàng cùng AI – Nhẹ nhàng vượt ngàn bài thi" nằm trong chuỗi hoạt động "Tiếp sức mùa thi 2025", do T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam phối hợp cùng Bộ GD - ĐT, Báo Thanh Niên tổ chức, với sự đồng hành của Tập đoàn Thiên Long.
Nguồn: svvn.tienphong.vn