Ai mà ngờ được quốc gia đa ngôn ngữ nhất hành tinh lại không phải là những cường quốc đông dân mà là một nước chỉ 10 triệu dân nhưng sở hữu tận hơn 800 ngôn ngữ đang "chung sống hòa bình" với nhau đấy!
Nhắc đến đa ngôn ngữ là nhiều người nghĩ ngay đến Ấn Độ, Trung Quốc hay Thụy Sĩ chứ đúng không nào? Nhưng plot twist đây rồi - quốc gia giữ kỷ lục về số lượng ngôn ngữ khủng nhất thế giới lại là cái tên khá "xa lạ" với đa số chúng mình: Papua New Guinea đó!
Cái khiến hội ngôn ngữ học phải "OMG" là quốc gia chỉ 10 triệu dân này lại có tới hơn 800 ngôn ngữ khác nhau, chiếm hơn 10% tổng số ngôn ngữ còn tồn tại trên toàn cầu luôn á
Khi một quốc gia sở hữu nhiều ngôn ngữ hơn cả... một châu lục
Theo Guinness World Records confirm luôn, Papua New Guinea hiện đang flex với khoảng 840 ngôn ngữ đang được sử dụng. Con số này vượt xa hầu hết các quốc gia khác và thậm chí còn nhiều hơn tổng số ngôn ngữ của cả một số châu lục cộng lại nữa kìa!
Điểm đặc biệt là phần lớn các ngôn ngữ ở đây không phải kiểu "biến thể" của cùng một ngôn ngữ gốc đâu nhé, mà là những hệ thống ngôn ngữ hoàn toàn khác biệt luôn. Nói người dân nói ngôn ngữ này có thể không hiểu gì hết khi nghe người cộng đồng khác trò chuyện, dù họ cùng sống trong một quốc gia đấy
Nhiều ngôn ngữ chỉ có vài trăm hoặc vài nghìn người sử dụng thôi. Có những ngôn ngữ chỉ được truyền lại trong phạm vi một ngôi làng hoặc một cộng đồng nhỏ xíu qua nhiều thế hệ.
Tại sao một quốc gia nhỏ lại "đa ngôn ngữ" đến vậy?
Câu trả lời nằm ở địa hình siêu đặc biệt của Papua New Guinea đây!
Quốc gia này có những dãy núi cao, các thung lũng biệt lập, rừng nhiệt đới dày đặc cùng hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ. Hồi xưa, việc di chuyển giữa các cộng đồng không hề dễ đâu. Nhiều nhóm dân cư gần như sống tách biệt với nhau trong thời gian siêu lâu luôn.
Khi các cộng đồng ít giao lưu, ngôn ngữ của họ cũng phát triển theo những hướng riêng. Qua hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, những khác biệt ngày càng lớn dần và cuối cùng hình thành nên các ngôn ngữ hoàn toàn mới.
Một số nhà nghiên cứu ví Papua New Guinea giống như "bảo tàng sống" của các ngôn ngữ trên thế giới, nơi vẫn còn lưu giữ rất nhiều ngôn ngữ cổ và độc đáo mà không nơi nào khác có được
Nghe 800+ ngôn ngữ là nhiều người sẽ tự hỏi: vậy người dân ở đây giao tiếp với nhau kiểu gì? Mỗi người nói một thứ tiếng thì có loạn không?
Thực ra, bên cạnh các ngôn ngữ bản địa, Papua New Guinea còn có ba ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh, Tok Pisin và Hiri Motu. Trong đó, Tok Pisin được xem là ngôn ngữ phổ biến nhất, đóng vai trò như "chiếc cầu nối" giữa các cộng đồng sử dụng ngôn ngữ khác nhau. Nhiều người dân có thể nói song song ngôn ngữ của bộ tộc mình và Tok Pisin để giao tiếp với những người ngoài cộng đồng. Nghĩa là biết từ hai ngôn ngữ trở lên ở Papua New Guinea gần như là chuyện... bình thường luôn đó!
Kho báu ngôn ngữ đang đứng trước nguy cơ "lụi tàn"
Dù sở hữu sự đa dạng đáng kinh ngạc thế này, nhưng nhiều ngôn ngữ tại Papua New Guinea hiện đang đứng trước nguy cơ mai một đấy các bạn ơi
Giống như nhiều nơi khác trên thế giới, quá trình đô thị hóa, giáo dục phổ thông và sự phát triển của các ngôn ngữ phổ biến hơn khiến một bộ phận người trẻ ít sử dụng tiếng mẹ đẻ của cộng đồng mình rồi.
Các nhà ngôn ngữ học cho rằng mỗi ngôn ngữ biến mất không chỉ là sự mất đi của một cách giao tiếp, mà còn kéo theo sự biến mất của những câu chuyện dân gian, tri thức bản địa, phong tục và cả cách nhìn nhận thế giới đã được tích lũy qua nhiều thế hệ.
Vì thế, Papua New Guinea không chỉ là quốc gia có nhiều ngôn ngữ nhất thế giới, mà còn được xem như một trong những nơi lưu giữ sự đa dạng ngôn ngữ quý giá nhất của nhân loại. Trong khi nhiều quốc gia chỉ sử dụng một hoặc vài ngôn ngữ chính, quốc gia này vẫn là minh chứng cho thấy ngôn ngữ của con người có thể phong phú và đa dạng đến mức đáng kinh ngạc như nào
Nguồn: kenh14.vn