Giữa dãy núi Wasatch ở miền tây nước Mỹ, nép mình trên các sườn núi quanh hồ nước suối, có một sinh vật siêu đỉnh tên là Pando đang âm thầm tồn tại.
Nghe qua thì tưởng rừng bình thường, nhưng thực ra Pando là một "boss" thiên nhiên thực thụ luôn á! Nó không chỉ là kỳ quan mà còn là biểu tượng sống động, cung cấp nguồn lực và môi trường sống cho cả một hệ sinh thái tồn tại hàng ngàn năm nay. Điểm đặc biệt là Pando không phải khu rừng như nhìn thấy đâu, mà thực chất là MỘT cá thể sống duy nhất cực khổng lồ, gồm 47.000 thân cây dương run rẩy mọc từ chung một mạng lưới rễ siêu chặt chẽ. Tên "Pando" từ tiếng Latin có nghĩa "Tôi lan rộng" - đúng vibe của nó luôn! Về khối lượng thì nặng tới 6.000 tấn, xứng danh cá thể sống lớn nhất hành tinh này mà!
Pando trải dài 106 mẫu Anh tại bang Utah - rộng vãi so với các quần thể dương run rẩy khác ở Bắc Mỹ (thường chỉ vài mẫu thôi). Cây dương hay mọc thành từng cụm vô tính, nhưng hiếm có cụm nào to và lâu đời như Pando. Các nhà khoa học ước tính sinh vật này đã sống được 14.000 năm rồi á - vượt xa tuổi thọ trung bình của các thân cây riêng lẻ (khoảng 130 năm). Nhờ sống lâu và ở chỗ xa xôi, Pando đã duy trì hệ sinh thái phong phú với 68 loài thực vật và vô số loài động vật dưới tán cây. Nhưng mà giống các kỳ quan khác, Pando cũng đang gặp nguy to đấy - từ động vật hoang dã đến biến đổi khí hậu.
Mối đe dọa số 1 cho Pando chính là hươu và nai sừng tấm ăn quá trớn! Ngày xưa, số lượng mấy bạn này được kiểm soát tự nhiên bởi sói và báo sư tử. Nhưng giờ những loài săn mồi này giảm sút nghiêm trọng, nên hươu nai cứ phát triển ầm ầm và hay tụ tập ở khu Pando để tránh bị săn. Khi cây già chết đi, ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống kích thích cây non mọc lên.
Nhưng vấn đề là hươu nai cứ ngấu nghiến ăn ngọn cây non, khiến chúng không thể lớn lên thành cây trưởng thành. Thế là phần lớn Pando giờ gần như không có cây mới phát triển, trừ một khu có rào chắn từ mấy chục năm trước. Nhờ có hàng rào này chặn hươu nai, khu vực đó cây non mọc dày đặc, tạo thành những "vườn tre" siêu ấn tượng.
Ngoài áp lực từ động vật, Pando còn phải đối phó với ba loại bệnh cây: vết loét vỏ bồ hóng, đốm lá và bệnh nấm conk. Dù các loại bệnh này đã tồn tại cùng cây dương cả ngàn năm rồi, nhưng do thiếu cây mới mọc lên kết hợp với áp lực ngày càng tăng, tác động của chúng giờ đáng lo hơn hẳn. Tuy nhiên, mối đe dọa đỉnh cao nhất chắc là biến đổi khí hậu rồi. Pando xuất hiện sau kỷ băng hà cuối cùng, trong môi trường khí hậu ổn định suốt hàng ngàn năm. Nhưng giờ nhiệt độ toàn cầu tăng cùng thời tiết cực đoan đang tạo ra thách thức siêu nghiêm trọng. ️
Khí hậu ấm lên khiến Pando đối mặt với đủ thứ thay đổi khó lường. Nhiệt độ mùa hè cao, hạn hán kéo dài và cháy rừng dữ dội đang đe dọa trực tiếp sự tồn tại của nó. Thêm nữa, cạnh tranh nguồn nước với các hệ sinh thái xung quanh ngày càng căng thẳng, khiến Pando khó giữ kích thước khổng lồ vốn có. Ví dụ điển hình là hồ Cá - nguồn nước gần Pando - giờ nằm ngoài tầm với của hệ thống rễ cây rồi. Trong khi đó, áp lực từ biến đổi khí hậu không chỉ làm giảm độ che phủ mà còn gây khó cho việc hình thành lá mới vào đầu xuân.
Dù vậy, lịch sử Pando cũng cho thấy khả năng sinh tồn phi thường của nó đấy! Sinh vật này đã sống sót qua nhiều thay đổi môi trường nhanh chóng, từ thời người định cư châu Âu đến khu vực vào thế kỷ 19 cho đến sự bùng nổ hoạt động giải trí thế kỷ 20. Pando đã vượt qua bệnh tật, cháy rừng và áp lực từ động vật hoang dã trong quá khứ. Nhưng mà việc bảo vệ Pando không thể chỉ dựa vào sự bền bỉ tự nhiên được, cần con người can thiệp thôi.
Hiện giờ, các nhà khoa học và tổ chức bảo tồn đang cố gắng tìm hiểu cách Pando duy trì sự sống qua hàng ngàn năm và tìm giải pháp bảo vệ nó khỏi các mối đe dọa mới. Sở Lâm nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ cùng với nhóm "Friends of Pando" đã triển khai nhiều biện pháp để đảm bảo sinh vật này tiếp tục tồn tại. Nhóm Friends of Pando còn ghi lại hình ảnh khu vực này qua video 360 độ để mọi người trên thế giới có thể chiêm ngưỡng và hiểu hơn về giá trị của Pando nữa.
Nguồn: kenh14.vn
Nghe qua thì tưởng rừng bình thường, nhưng thực ra Pando là một "boss" thiên nhiên thực thụ luôn á! Nó không chỉ là kỳ quan mà còn là biểu tượng sống động, cung cấp nguồn lực và môi trường sống cho cả một hệ sinh thái tồn tại hàng ngàn năm nay. Điểm đặc biệt là Pando không phải khu rừng như nhìn thấy đâu, mà thực chất là MỘT cá thể sống duy nhất cực khổng lồ, gồm 47.000 thân cây dương run rẩy mọc từ chung một mạng lưới rễ siêu chặt chẽ. Tên "Pando" từ tiếng Latin có nghĩa "Tôi lan rộng" - đúng vibe của nó luôn! Về khối lượng thì nặng tới 6.000 tấn, xứng danh cá thể sống lớn nhất hành tinh này mà!
Pando trải dài 106 mẫu Anh tại bang Utah - rộng vãi so với các quần thể dương run rẩy khác ở Bắc Mỹ (thường chỉ vài mẫu thôi). Cây dương hay mọc thành từng cụm vô tính, nhưng hiếm có cụm nào to và lâu đời như Pando. Các nhà khoa học ước tính sinh vật này đã sống được 14.000 năm rồi á - vượt xa tuổi thọ trung bình của các thân cây riêng lẻ (khoảng 130 năm). Nhờ sống lâu và ở chỗ xa xôi, Pando đã duy trì hệ sinh thái phong phú với 68 loài thực vật và vô số loài động vật dưới tán cây. Nhưng mà giống các kỳ quan khác, Pando cũng đang gặp nguy to đấy - từ động vật hoang dã đến biến đổi khí hậu.
Mối đe dọa số 1 cho Pando chính là hươu và nai sừng tấm ăn quá trớn! Ngày xưa, số lượng mấy bạn này được kiểm soát tự nhiên bởi sói và báo sư tử. Nhưng giờ những loài săn mồi này giảm sút nghiêm trọng, nên hươu nai cứ phát triển ầm ầm và hay tụ tập ở khu Pando để tránh bị săn. Khi cây già chết đi, ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống kích thích cây non mọc lên.
Nhưng vấn đề là hươu nai cứ ngấu nghiến ăn ngọn cây non, khiến chúng không thể lớn lên thành cây trưởng thành. Thế là phần lớn Pando giờ gần như không có cây mới phát triển, trừ một khu có rào chắn từ mấy chục năm trước. Nhờ có hàng rào này chặn hươu nai, khu vực đó cây non mọc dày đặc, tạo thành những "vườn tre" siêu ấn tượng.
Ngoài áp lực từ động vật, Pando còn phải đối phó với ba loại bệnh cây: vết loét vỏ bồ hóng, đốm lá và bệnh nấm conk. Dù các loại bệnh này đã tồn tại cùng cây dương cả ngàn năm rồi, nhưng do thiếu cây mới mọc lên kết hợp với áp lực ngày càng tăng, tác động của chúng giờ đáng lo hơn hẳn. Tuy nhiên, mối đe dọa đỉnh cao nhất chắc là biến đổi khí hậu rồi. Pando xuất hiện sau kỷ băng hà cuối cùng, trong môi trường khí hậu ổn định suốt hàng ngàn năm. Nhưng giờ nhiệt độ toàn cầu tăng cùng thời tiết cực đoan đang tạo ra thách thức siêu nghiêm trọng. ️
Khí hậu ấm lên khiến Pando đối mặt với đủ thứ thay đổi khó lường. Nhiệt độ mùa hè cao, hạn hán kéo dài và cháy rừng dữ dội đang đe dọa trực tiếp sự tồn tại của nó. Thêm nữa, cạnh tranh nguồn nước với các hệ sinh thái xung quanh ngày càng căng thẳng, khiến Pando khó giữ kích thước khổng lồ vốn có. Ví dụ điển hình là hồ Cá - nguồn nước gần Pando - giờ nằm ngoài tầm với của hệ thống rễ cây rồi. Trong khi đó, áp lực từ biến đổi khí hậu không chỉ làm giảm độ che phủ mà còn gây khó cho việc hình thành lá mới vào đầu xuân.
Dù vậy, lịch sử Pando cũng cho thấy khả năng sinh tồn phi thường của nó đấy! Sinh vật này đã sống sót qua nhiều thay đổi môi trường nhanh chóng, từ thời người định cư châu Âu đến khu vực vào thế kỷ 19 cho đến sự bùng nổ hoạt động giải trí thế kỷ 20. Pando đã vượt qua bệnh tật, cháy rừng và áp lực từ động vật hoang dã trong quá khứ. Nhưng mà việc bảo vệ Pando không thể chỉ dựa vào sự bền bỉ tự nhiên được, cần con người can thiệp thôi.
Hiện giờ, các nhà khoa học và tổ chức bảo tồn đang cố gắng tìm hiểu cách Pando duy trì sự sống qua hàng ngàn năm và tìm giải pháp bảo vệ nó khỏi các mối đe dọa mới. Sở Lâm nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ cùng với nhóm "Friends of Pando" đã triển khai nhiều biện pháp để đảm bảo sinh vật này tiếp tục tồn tại. Nhóm Friends of Pando còn ghi lại hình ảnh khu vực này qua video 360 độ để mọi người trên thế giới có thể chiêm ngưỡng và hiểu hơn về giá trị của Pando nữa.
Nguồn: kenh14.vn