Chuyện có thật từ nước Áo: Một ông cụ 74 tuổi, người gầy gò nhưng nhanh nhẹn với mái tóc bạc trắng và cặp kính, đang âm thầm làm "siêu anh hùng" cho loài bướm được gọi là "máy đo địa chất của thiên nhiên" suốt hơn nửa thế kỷ nay!
Otto Feldner - tên của vị "ông bụt" này đây - không phải nhà khoa học hay kiểm lâm gì đâu nhé. Ông là nhà báo và thợ sắp chữ chính hiệu, nhưng lại mê bướm từ hồi còn nhỏ xíu. Trong khu vườn nhà ông ở Saalfelden, Áo, đang có cả một đội quân sâu bướm màu xanh lá khổng lồ của loài bướm hoàng đế đang ngồi gặm lá mơ cực sung sướng luôn
Nhưng loài bướm chiếm trọn trái tim ông chính là Bướm Apollo (Parnassius apollo) - một "visual" chính hiệu từ dãy Alps với màu trắng tinh khôi, vệt đen sắc nét và những chấm đỏ bắt mắt trên cánh. Kiểu bay của chúng thong thả, thanh thoát đến mức có "công dụng xả stress" cho ông Feldner luôn đó
Ông có thể "talk show" cả tiếng đồng hồ về "bướm Apollo đực Apollo cái", phân loài địa phương và môi trường sống phù hợp không ngừng nghỉ. Mỗi hộp nuôi, mỗi lồng bướm đều chứa cả một "drama" côn trùng học đầy thú vị!
Qua mấy chục năm cày cuốc, chuyên môn của ông sâu đến mức khu vườn nhà ông trở thành trụ sở chính cho dự án LIFE Apollo2020 của EU - một dự án khủng để bảo tồn loài bướm yêu quý này đấy!
Plot twist: Loài bướm Apollo này không chỉ đẹp mà còn đang nguy hiểm cực kỳ! Chúng nằm trong "Danh sách Đỏ" - tức là sắp tuyệt chủng rồi các bạn ơi. Các nhà khoa học gọi chúng là "máy đo địa chấn" cho đa dạng sinh học vì chúng siêu nhạy cảm với nông nghiệp thâm canh, bê tông hóa và biến đổi khí hậu. Nếu bướm Apollo gặp nguy, tức là cả một đống động thực vật Alps khác cũng đang gặp nguy luôn!
Sau Kỷ Băng hà (khoảng 10,000 năm trước), bướm Apollo rút về vùng núi cao nhiều đá ở Alps. Trước đây chúng sống khắp Áo, giờ chỉ còn vài quần thể lẻ tẻ ở Tyrol, Carinthia, Styria và Salzburg thôi
Vườn của ông Feldner giờ là gì? Đúng nghĩa một "trại sinh tồn bướm" luôn! Đầy khay gieo hạt, lồng lưới thoáng khí khắp nơi với bướm bay lượn, hộp nhựa chứa đầy các loại sâu bướm. Nhìn cứ tưởng cửa hàng cây cảnh á
Ông mê bướm từ năm 12 tuổi, hồi còn sống ở Lienz, Đông Tyrol. Cùng bạn, ông dùng đèn bắt bướm đêm vào buổi tối. Năm 1973, sau khi lập gia đình ở Saalfelden, ông bắt đầu ghi chép siêu chi tiết về các loài bướm: loài nào xuất hiện ở đâu, lúc nào, thời tiết ra sao, nông dân làm gì... Ông còn "xin" nông dân địa phương cắt cỏ muộn để bướm Apollo đen (họ hàng của Apollo) có thể đẻ trứng
Theo thời gian, ông Feldner trở thành "legend" về bướm không chỉ ở thung lũng Saalachtal mà còn xa hơn nữa. Ông làm việc cho chính phủ, hợp tác với các tổ chức bảo tồn, Nhà Thiên nhiên ở Salzburg và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Vienna.
Bí quyết thành công của ông?
"Bạn không thể nhân giống bướm Apollo hàng loạt như công nghiệp được đâu. Giao phối cận huyết, bệnh tật... virus lây lan là tất cả sâu bướm chết sạch liền. Mà thả hàng nghìn con sâu vào tự nhiên cũng vô ích, kiến bọ cánh cứng chim chóc ăn thịt hết. Tôi chỉ nhân giống đủ số lượng cần thiết. Và tôi suy nghĩ như một con bướm Apollo," ông chia sẻ.
Kiến thức của ông đã biến thành một loại "trực giác côn trùng" luôn, giúp ông nhận ra đâu là môi trường sống phù hợp. Ở đó, ông thả trứng trực tiếp, rải đều "như rắc muối" giữa các cây chủ. Cách này tăng tỷ lệ sống sót qua mùa đông và giúp quần thể phát triển bền vững hơn nhiều!
Nguồn: svvn.tienphong.vn