Bao nhiêu người Việt chúng mình hàng năm cúng ông Công ông Táo rành rành, nhưng hỏi ông Công ông Táo là ai thì... lú luôn đó nha Tại sao lại có 2 ông 1 bà? Và sao phải cúng đúng ngày 23 tháng Chạp? Hôm nay mình cùng khám phá nhé!
Mỗi độ 23 tháng Chạp về, các gia đình Việt Nam lại bận rộn chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công ông Táo. Theo tín ngưỡng dân gian, sau lễ cúng này, các vị Táo quân (hay còn gọi là thần Bếp) sẽ "bay" lên trời báo cáo với Ngọc Hoàng về mọi chuyện tốt xấu của gia chủ trong năm qua. Kiểu như... đánh giá cuối năm ấy
Thực ra trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, 3 vị thần mà nhà nào cũng thờ chính là: thần Đất, thần Nhà, và thần Bếp (Táo quân) - mọi người hay gọi chung là ông Công ông Táo. Tương tự với hình ảnh này là bộ ba Thổ công, Thổ địa, Thổ kỳ của Lão giáo Trung Quốc luôn.
Sự tích số 1: Chuyện tình 7 năm chờ đợi đau thương
Theo truyện "Sự tích ông đầu rau" trong bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam" do nhà nghiên cứu Nguyễn Đổng Chi sưu tập, ngày xưa có đôi vợ chồng nghèo sống bằng nghề làm thuê. Họ yêu nhau lắm, nhưng gặp năm mất mùa nạn đói, chẳng ai thuê mướn, cứ mò cua bắt ốc đào củ hái rau mà vẫn sắp chết đói
Người chồng quyết định đi kiếm ăn xa, hẹn vợ chờ 3 năm, quá hạn không về nghĩa là anh đã... toang rồi, vợ cứ việc lấy chồng khác.
Sau khi tiễn chồng, người vợ được một gia đình nhận thuê giúp việc. Đến khi cây bưởi trước sân trổ hoa 3 lần (tức 3 năm) mà chồng vẫn không về. Lúc này, người chủ vừa góa vợ, mến nàng nên muốn cưới. Nhưng nàng vẫn chưa hết hy vọng nên xin thêm 3 năm để tang chồng cho trọn đạo.
Cứ thế, năm thứ 7 trôi qua không tin tức gì, nàng tuyệt vọng tin chồng đã mất, đành làm lễ cúng rồi đến ở với chồng mới. Plot twist là 3 tháng sau, người chồng cũ bất ngờ về!
Anh vẫn nghèo túng như xưa, chỉ mong gặp lại vợ yêu, không ngờ cả vợ lẫn nhà đều thuộc về người khác rồi. Đôi vợ chồng mới khó xử vô cùng, người vợ không dám gặp mặt. Khi người chồng cũ tìm đến, anh nhận lỗi mình đi vắng quá lâu, chỉ muốn gặp vợ một lần rồi sẽ đi mãi mãi.
Người vợ nài nỉ, người chồng mới xin trả lại vợ nhưng anh nhất quyết ra đi vì không nỡ phá hạnh phúc của họ. Nhưng chàng chẳng đi đâu xa được, quẫn trí quá... treo cổ lên cây đa đầu làng luôn
Người vợ thấy mình là nguyên nhân gây ra cái chết của chồng cũ, hối hận sao không chờ thêm chút nữa, bèn nhảy xuống ao. Người chồng mới sau khi làm ma cho vợ cũng đau khổ mất trí, cho tất cả là lỗi mình, chia hết gia sản cho họ hàng và cúng vào chùa rồi... uống thuốc độc tự tử.
Âm hồn cả 3 người đến trước tòa án của Diêm vương. Hai người đàn ông đều khai có tình cảm sâu đậm với vợ; còn người vợ thú thật tình cảm với chồng cũ choán chỗ rộng trong lòng, nhưng cũng khắc sâu tình của chồng mới. Diêm vương cảm động muốn 3 người ở gần nhau mãi mãi, sau khi suy nghĩ lâu đã cho họ hóa thành ba ông đầu rau (3 hòn đất nung chụm lại thành bếp đun) để ngọn lửa luôn đốt nóng tình yêu của họ. Diêm vương cũng phong họ chức Táo quân, trông nom từng bếp lửa của từng gia đình trên trần thế.
Sự tích số 2: Love triangle phiên bản hardcore hơn
Truyện "Thần Bếp" trong "Lược khảo về thần thoại Việt Nam" kể hơi khác để giải thích ông Công ông Táo là ai: Xưa có vợ chồng Trọng Cao và Thị Nhi lấy nhau lâu mà không có con. Một hôm cãi nhau, chồng đánh vợ (toxic relationship alert! ). Vợ bỏ nhà ra đi, sau đó kết duyên với Phạm Lang.
Trọng Cao hối hận muốn tìm vợ nhưng tìm mãi không được, hết tiền phải đi ăn xin. Một hôm tình cờ xin đến nhà Phạm Lang. Thị Nhi nhận ra chồng cũ, nhân chồng mới đi vắng nên đưa vào thết đãi. Vì sợ chồng mới về bắt gặp, nàng dắt Trọng Cao ra nằm ở đống rơm ngoài đồng.
Không ngờ chỉ một lúc sau, đống rơm đó bị Phạm Lang đốt để lấy tro bón ruộng Thấy chồng cũ chết, Thị Nhi nhảy vào lửa chết theo. Phạm Lang xông vào cứu và cũng chết vì ngọn lửa. Họ đều được Ngọc Hoàng cho làm thần Bếp.
Nguồn: soha.vn
Mỗi độ 23 tháng Chạp về, các gia đình Việt Nam lại bận rộn chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công ông Táo. Theo tín ngưỡng dân gian, sau lễ cúng này, các vị Táo quân (hay còn gọi là thần Bếp) sẽ "bay" lên trời báo cáo với Ngọc Hoàng về mọi chuyện tốt xấu của gia chủ trong năm qua. Kiểu như... đánh giá cuối năm ấy
Thực ra trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, 3 vị thần mà nhà nào cũng thờ chính là: thần Đất, thần Nhà, và thần Bếp (Táo quân) - mọi người hay gọi chung là ông Công ông Táo. Tương tự với hình ảnh này là bộ ba Thổ công, Thổ địa, Thổ kỳ của Lão giáo Trung Quốc luôn.
Sự tích số 1: Chuyện tình 7 năm chờ đợi đau thương
Theo truyện "Sự tích ông đầu rau" trong bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam" do nhà nghiên cứu Nguyễn Đổng Chi sưu tập, ngày xưa có đôi vợ chồng nghèo sống bằng nghề làm thuê. Họ yêu nhau lắm, nhưng gặp năm mất mùa nạn đói, chẳng ai thuê mướn, cứ mò cua bắt ốc đào củ hái rau mà vẫn sắp chết đói
Người chồng quyết định đi kiếm ăn xa, hẹn vợ chờ 3 năm, quá hạn không về nghĩa là anh đã... toang rồi, vợ cứ việc lấy chồng khác.
Sau khi tiễn chồng, người vợ được một gia đình nhận thuê giúp việc. Đến khi cây bưởi trước sân trổ hoa 3 lần (tức 3 năm) mà chồng vẫn không về. Lúc này, người chủ vừa góa vợ, mến nàng nên muốn cưới. Nhưng nàng vẫn chưa hết hy vọng nên xin thêm 3 năm để tang chồng cho trọn đạo.
Cứ thế, năm thứ 7 trôi qua không tin tức gì, nàng tuyệt vọng tin chồng đã mất, đành làm lễ cúng rồi đến ở với chồng mới. Plot twist là 3 tháng sau, người chồng cũ bất ngờ về!
Anh vẫn nghèo túng như xưa, chỉ mong gặp lại vợ yêu, không ngờ cả vợ lẫn nhà đều thuộc về người khác rồi. Đôi vợ chồng mới khó xử vô cùng, người vợ không dám gặp mặt. Khi người chồng cũ tìm đến, anh nhận lỗi mình đi vắng quá lâu, chỉ muốn gặp vợ một lần rồi sẽ đi mãi mãi.
Người vợ nài nỉ, người chồng mới xin trả lại vợ nhưng anh nhất quyết ra đi vì không nỡ phá hạnh phúc của họ. Nhưng chàng chẳng đi đâu xa được, quẫn trí quá... treo cổ lên cây đa đầu làng luôn
Người vợ thấy mình là nguyên nhân gây ra cái chết của chồng cũ, hối hận sao không chờ thêm chút nữa, bèn nhảy xuống ao. Người chồng mới sau khi làm ma cho vợ cũng đau khổ mất trí, cho tất cả là lỗi mình, chia hết gia sản cho họ hàng và cúng vào chùa rồi... uống thuốc độc tự tử.
Âm hồn cả 3 người đến trước tòa án của Diêm vương. Hai người đàn ông đều khai có tình cảm sâu đậm với vợ; còn người vợ thú thật tình cảm với chồng cũ choán chỗ rộng trong lòng, nhưng cũng khắc sâu tình của chồng mới. Diêm vương cảm động muốn 3 người ở gần nhau mãi mãi, sau khi suy nghĩ lâu đã cho họ hóa thành ba ông đầu rau (3 hòn đất nung chụm lại thành bếp đun) để ngọn lửa luôn đốt nóng tình yêu của họ. Diêm vương cũng phong họ chức Táo quân, trông nom từng bếp lửa của từng gia đình trên trần thế.
Sự tích số 2: Love triangle phiên bản hardcore hơn
Truyện "Thần Bếp" trong "Lược khảo về thần thoại Việt Nam" kể hơi khác để giải thích ông Công ông Táo là ai: Xưa có vợ chồng Trọng Cao và Thị Nhi lấy nhau lâu mà không có con. Một hôm cãi nhau, chồng đánh vợ (toxic relationship alert! ). Vợ bỏ nhà ra đi, sau đó kết duyên với Phạm Lang.
Trọng Cao hối hận muốn tìm vợ nhưng tìm mãi không được, hết tiền phải đi ăn xin. Một hôm tình cờ xin đến nhà Phạm Lang. Thị Nhi nhận ra chồng cũ, nhân chồng mới đi vắng nên đưa vào thết đãi. Vì sợ chồng mới về bắt gặp, nàng dắt Trọng Cao ra nằm ở đống rơm ngoài đồng.
Không ngờ chỉ một lúc sau, đống rơm đó bị Phạm Lang đốt để lấy tro bón ruộng Thấy chồng cũ chết, Thị Nhi nhảy vào lửa chết theo. Phạm Lang xông vào cứu và cũng chết vì ngọn lửa. Họ đều được Ngọc Hoàng cho làm thần Bếp.
Nguồn: soha.vn