Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Hồng vừa ký văn bản số 6450/UBND-TM gửi thẳng lên Bộ Tài chính để kiến nghị về cơ chế quản lý thu thuế trong các vụ chuyển nhượng vốn và nhượng quyền thương mại. Lý do? Vì tình hình đang hơi... rối!
Theo UBND TP.HCM, mấy năm gần đây việc chuyển nhượng vốn giữa các tổ chức và cá nhân diễn ra liên tục trên địa bàn thành phố. Nhưng mà công tác quản lý thuế thì mới chỉ dừng lại ở việc ghi nhận theo kê khai thôi nha - chủ yếu là doanh nghiệp tự khai hoặc khi nào cần xác nhận để làm thủ tục pháp lý. Số thuế thu được chủ yếu từ các doanh nghiệp FDI, còn mấy ông lớn trong nước thì... hmmm
Chiêu 1: Bán bằng giá vốn - Thu nhập bằng 0 = Không phải nộp thuế
Kết quả kiểm tra thực tế cho thấy, việc chuyển nhượng vốn được các bên thỏa thuận bằng "hợp đồng", sau đó làm thủ tục để thay đổi tên trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Vấn đề là mua bán diễn ra qua nhiều hình thức mà cơ quan thuế chưa kiểm tra, kiểm soát được chặt chẽ.
Ví dụ điển hình UBND TP.HCM đưa ra là: hợp đồng khai với cơ quan thuế thì giá bán bằng giá vốn, không phát sinh thu nhập nên không phải nộp thuế. Như việc chuyển nhượng của Công ty Intel Asia Holding Limited cho công ty trong cùng tập đoàn với giá bán bằng giá vốn (100 triệu USD) - vậy là thu nhập = 0 luôn!
Chiêu 2: Chỉ đổi tên đại diện pháp luật, giữ nguyên cơ cấu vốn
Case của Phở 24 còn drama hơn nữa! Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Phở 24 do ông Lý Quí Trung làm chủ đã chuyển nhượng thương hiệu "Phở 24" cho Công ty Việt Thái Quốc Tế (ông chủ Highlands Coffee - ông David Thai) với giá 20 triệu USD, trong khi giá vốn chỉ có 1 tỷ đồng thôi!
Sau đó, Công ty Việt Thái Quốc Tế bán tiếp 50% cổ phần Phở 24 cho Jollibee (thương hiệu ăn nhanh nổi tiếng của Philippines) với giá 25 triệu USD. Nhưng khi cơ quan thuế kiểm tra thì chỉ thấy... đổi tên người đại diện pháp luật thành ông David Thai, còn tên các thành viên và tỉ lệ góp vốn thì không đổi gì cả! Các bên chuyển nhượng không cung cấp hợp đồng như thông tin báo chí đưa, nên cơ quan thuế đang bó tay
Hiện Cục Thuế TP.HCM đang yêu cầu Công ty Phở 24 giải trình rõ vụ này.
Chiêu 3: Lòng vòng qua nhiều công ty, nhiều địa chỉ
Theo UBND TP.HCM, có những vụ chuyển nhượng diễn ra lòng vòng bằng cách thành lập nhiều công ty, nhiều chi nhánh, thay đổi liên tục địa điểm kinh doanh khiến cơ quan thuế khó quản lý.
Điển hình là Công ty Cổ phần Y khoa Hoàn Mỹ - thành lập Công ty Cổ phần Bệnh viện đa khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn (do Chi cục Thuế quận 3 quản lý), đồng thời thành lập thêm 2 chi nhánh ở quận 2 và quận Tân Bình.
Trước đây Công ty Cổ phần Y khoa Hoàn Mỹ do Chi cục Thuế quận 3 quản lý, từ năm 2010 chuyển đến 2 địa chỉ khác nhau tại quận 1 và đổi tên thành Công ty Cổ phần Y khoa Fortis Hoàn Mỹ (chuyển sang Chi cục Thuế quận 1 quản lý). Công ty này có tới 7 lần thay đổi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thay đổi vốn điều lệ từ 118 tỷ đồng lên 155 tỷ đồng. Đã chuyển nhượng vốn cho cá nhân nước ngoài nhưng không kê khai, chỉ thay đổi tên người đại diện pháp luật.
"Nay qua rà soát Công ty mới lập tờ khai chuyển nhượng vốn với giá vốn là 618 tỷ đồng và giá bán là 776 tỷ đồng, phát sinh thu nhập là 157 tỷ đồng, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp là 39 tỷ đồng, đồng thời cá nhân làm thủ tục xin miễn thuế theo Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần giữa Việt Nam và Singapore" - văn bản của UBND TP.HCM gửi Bộ Tài chính có đoạn.
Chiêu 4: Tăng vốn điều lệ rồi bán với giá "vốn" cao
Bên cạnh những chiêu trên, nhiều doanh nghiệp còn điều chỉnh tăng vốn điều lệ để chuyển nhượng với giá cao mà vẫn tránh thuế. Như Công ty PT Global Investment (thuộc Chi cục Thuế quận 6 quản lý) đã tăng vốn từ 1 tỷ đồng lên 100 tỷ đồng, sau đó thành viên góp vốn 48% bán cho cá nhân nước ngoài với giá 48 tỷ đồng - không phát sinh thuế phải nộp. Hiện công ty đã... bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh rồi!
Chiêu 5: Mua cao bán thấp để "ăn" lỗ vào chi phí
Ngoài ra còn có trường hợp doanh nghiệp mua cổ phần với giá cao, sau đó chuyển nhượng với giá thấp hơn (lỗ) rồi đưa vào chi phí tài chính. Như Công ty TNHH Xây dựng và Kinh doanh Bất động sản Ê KE khi lập tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp đã đưa số lỗ của việc chuyển nhượng vốn vào để làm giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp khi quyết toán năm.
UBND TP.HCM cho biết, Cục Thuế thành phố đang tiến hành kiểm tra để xác định lại việc chuyển nhượng vốn thực tế có phát sinh lỗ như doanh nghiệp kê khai hay không.
Vấn đề là ở đâu?
Với hình thức chuyển nhượng vốn phong phú như trên, nhưng chưa có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và cơ quan cấp phép. Không có quy định cơ quan cấp phép chỉ làm thủ tục thay đổi thành viên góp vốn khi tổ chức, cá nhân đã hoàn thành nghĩa vụ thuế. Kết quả là... thất thu cho ngân sách nhà nước!
Nguồn: soha.vn