Tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhậm chức vào đúng lúc nước Mỹ đang gặp cả núi khủng hoảng luôn các bạn ơi Để giải quyết mớ hỗn độn này, ông Biden phải vừa xử lý kinh tế thông minh, vừa chơi chính trị khéo léo, không là dễ sa vào vòng luẩn quẩn lắm đây!
Theo Financial Times thì hồi 12 năm trước, khi còn làm phó tổng thống, ông Biden đã từng phải cùng chính quyền Mỹ "cân" cuộc khủng hoảng tài chính rồi. Năm 2009 thách thức to nhất là phải ổn định thị trường tài chính đang loạn lên, suýt đẩy cả thế giới vào suy thoái luôn á!
Lúc đó, Mỹ phải dùng đủ thứ biện pháp tiền tệ "độc lạ" và chính quyền ông Barack Obama đã tránh được thảm họa kinh tế. Nhưng mà sau khi thua bầu cử giữa kỳ năm 2010, phe Dân chủ mất ảnh hưởng chính trị, không đủ sức thông qua các đạo luật quan trọng nữa, nên chính quyền lúc đó không thể tạo nền móng vững cho tăng trưởng cao được.
Giờ thì tình hình khác rồi nha! Thị trường tài chính đang hoạt động ngon lành: lãi suất siêu thấp, giá tài sản tăng vọt lên mức kỷ lục, các công ty có nhiều cơ hội tiếp cận thị trường vốn lắm. Nhưng với ông Biden, thách thức về hệ thống tài chính không chỉ là giải quyết cái hỗn độn ngắn hạn hiện tại, mà còn phải xử lý vấn đề dài hạn là đưa thị trường bong bóng về với thực tế kinh tế nữa đó!
Số liệu gần đây cho thấy kinh tế Mỹ đang giảm tốc, bị COVID-19 với tỷ lệ lây nhiễm và tử vong cao ảnh hưởng nặng. Bất bình đẳng về thu nhập, tài sản và cơ hội vốn đã nghiêm trọng rồi, giờ lại càng tệ hơn. Niềm tin và các thể chế đang sụt giảm. Hơn nữa, Mỹ cũng như thế giới đang đối mặt với virus biến đổi liên tục trong khi chưa thể hợp tác quốc tế để chống dịch được.
Các cuộc khủng hoảng này tác động qua lại lẫn nhau, đe dọa tạo ra vòng xoáy luẩn quẩn khó lòng thoát ra Mỹ có thể gặp rủi ro khi các vấn đề kinh tế ngắn hạn biến thành vấn đề dài hạn khó xử, từ đó ảnh hưởng đến an sinh xã hội.
Theo ông Mohamed El-Erian, Chủ tịch trường Queen's College (Đại học Cambridge), cần có cách tiếp cận bốn hướng: hỗ trợ tài chính ngay cho những nhóm dễ bị tổn thương, nâng cao cuộc chiến chống COVID-19, giải quyết vấn đề tài chính bấp bênh của hộ gia đình, và thúc đẩy năng suất cùng tiềm năng tăng trưởng.
Gói tài chính 1.900 tỷ USD mà ông Biden vừa công bố được thiết kế để giải quyết ba vấn đề đầu tiên. Kế hoạch kích thích tài chính bổ sung dự kiến được đưa ra vào tháng 2 sẽ nhằm xử lý vấn đề thứ tư.
Có người lo lắng về hiệu quả các biện pháp này cũng như tác động lâu dài đến thâm hụt ngân sách và nợ công. Nhưng vấn đề cấp bách nhất lại là: Liệu thế đa số "mong manh" ở quốc hội của phe Dân chủ có đảm bảo gói kích thích được thông qua kịp thời không? Liệu nước Mỹ có đủ đoàn kết để vượt qua khủng hoảng y tế không? Và thị trường sẽ phản ứng ra sao?
Chia kế hoạch kích thích tài chính thành 2 phần là nỗ lực để giảm sự phản đối từ quốc hội, nhưng xây dựng và huy động tinh thần đoàn kết quốc gia thì khó lắm bạn ơi! Phần lớn người dân Mỹ vẫn cảm thấy bị gạt ra ngoài lề, ảnh hưởng đến nỗ lực chung trong việc đối phó với thách thức chung.
Câu hỏi liên quan đến thị trường có lẽ là khó trả lời nhất. Khi lãi suất nợ trái phiếu chính phủ dài hạn tăng 20 điểm cơ bản trong một tuần, Chủ tịch FED Jerome Powell cho rằng cần thể hiện tinh thần dung hòa của FED. Nếu lãi suất tiếp tục tăng, chi phí đi vay sẽ tăng và có nguy cơ ảnh hưởng đến các yếu tố đang củng cố thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, việc FED liên tục trấn an sẽ chỉ khiến các nhà đầu tư nghĩ rằng tiền đầu tư và thị trường sẽ cứ tăng mãi, ngày càng mất liên kết với thực tế kinh tế.
Nguồn: soha.vn