Sau hàng loạt bình luận tích cực về cuộc gặp cấp cao Putin-Abe ở Sochi diễn ra cuối tuần trước, truyền thông Nga bắt đầu "trở mặt nhanh hơn trở bàn tay" với Nhật Bản rồi đây
"Cú twist hay trò drama?"
Sau khi cuộc hội đàm marathon hơn 3 tiếng đồng hồ giữa 2 ông lớn kết thúc, giới chức Nhật Bản đã thông báo về "cách tiếp cận mới" do ông Abe đề xuất, nhằm giải quyết tranh chấp chủ quyền tại quần đảo Nam Kuril/Vùng lãnh thổ phương Bắc. Nhưng mà... không giải thích gì thêm luôn
Cụm từ "cách tiếp cận mới" này nhanh chóng trở thành hot topic được báo chí và giới chuyên gia bàn tán sôi nổi. Ai cũng tò mò: vậy nghĩa là sao???
Theo báo Nga Vzglyad, thái độ mềm mỏng hơn với Moscow (dù không hủy các lệnh trừng phạt nhé), là cách Tokyo flex với đối tác rằng việc họ đồng lòng với phương Tây chả ảnh hưởng gì tới quan hệ hợp tác giữa các quốc gia G-7 với các nước khác.
Báo này chỉ ra rằng "cách tiếp cận mới" mà Nhật Bản nhắc tới, hoàn toàn không phải là một kế hoạch siêu thâm để chia chác các đảo, mà là tách bạch việc hợp tác kinh tế-chính trị với các tranh chấp chủ quyền giữa 2 bên.
"Kế hoạch hợp tác kinh tế 8 điểm của Abe với Nga sẽ chạy song song và độc lập với các cuộc đàm phán hòa bình - đó chính là 'mánh khóe' của Nhật"
Nói ngắn gọn là sau khi không thành công trong việc "mua" lãnh thổ của Moscow, Tokyo đã quyết định "đánh vòng vo" và trở thành một đối tác quan trọng của Moscow luôn.
Hãng tin Nga Sputnik trong một bài viết dẫn lại quan điểm trên của tờ Vzglyad, đã thẳng thắn đặt câu hỏi: "Cách tiếp cận mới của Nhật với Kuril: Cú đột phá hay trò lừa bịp?" ️️
Hãng tin này dẫn lời nhà phân tích Viktor Pavlyatenko từ Trung tâm Nghiên cứu Nhật Bản tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông cho rằng Nhật Bản sẽ không bao giờ từ bỏ tuyên bố chủ quyền của mình.
"Tôi không nghĩ rằng trong vấn đề này có thể xuất hiện bất kỳ giải pháp mang tính đột phá" - ông nói thẳng không chút nể.
Ông Pavlyatenko đưa ra 2 giả thuyết về "cách tiếp cận mới" của Nhật Bản:
Một là, Abe đã giới thiệu với Putin công thức truyền thống của Nhật Bản - "hiệp ước hòa bình + bốn hòn đảo" - đổi lấy gói sáng kiến hợp tác kinh tế hai bên cùng có lợi. Như vậy, Nhật Bản sẽ đơn phương xóa bỏ lệnh cấm vận, còn Nga thì phải "đáp lễ" lại.
Đề xuất tương tự đã được thảo luận vào năm 1997 tại Krasnoyarsk giữa Tổng thống Nga Boris Yeltsin và Thủ tướng Nhật Bản Ryutaro Hashimoto rồi.
Hai là, Nga chuyển giao cho Nhật Bản hai đảo Shikotan và Habomai sau khi ký kết hiệp ước hòa bình, theo như Tuyên bố năm 1956.
Điểm mới là cả 2 bên sẽ đàm phán về quy chế tương lai cho Kunashir và Iturup, ví dụ như phi quân sự hóa các hòn đảo này, hoặc thiết lập đặc khu kinh tế cho phép nhà đầu tư Nhật Bản hưởng các ưu đãi đặc biệt.
Cựu Đại sứ Nga tại Nhật Bản Alexander Panov cũng đồng ý với giả thuyết thứ hai của ông Pavlyatenko - "bình mới rượu cũ" thôi mà
"Không loại trừ khả năng phía Nhật Bản đã đề xuất một phương án, theo đó các đảo Habomai và Shikotan được bàn giao cho Nhật Bản sau khi ký kết hiệp ước hòa bình, còn hai đảo Iturup và Kunashir sẽ nằm dưới sự quản lý hành chính của Nga trong thời hạn 30-50 năm" - ông nói.
"Rắc rối nghiêm trọng phía trước"
Báo Nhật Asahi Shimbun cho rằng lý do Abe sốt sắng giải quyết tranh chấp chủ quyền, tạo cơ hội ký hiệp ước hòa bình là bởi Nhật đang đối diện với mối đe dọa an ninh ngày càng lớn từ hoạt động mở rộng quân sự của Trung Quốc và hành động khiêu khích của Triều Tiên.
Tuy nhiên, tờ này nhắc nhở rằng đối thoại của Abe với Moscow chỉ thực sự có hiệu quả nếu chính phủ của ông phối hợp chặt chẽ với các quốc gia phương Tây trên tinh thần nguyên tắc "không dùng vũ lực để thay đổi hiện trạng" trong các tranh chấp chủ quyền.
"Câu hỏi quan trọng mà ông Abe cần phải trả lời lúc này là 'cách tiếp cận mới', chính xác thì nó là gì?"
Nhật Bản có thể cần phải nhượng bộ đôi chút để giải quyết tranh chấp chủ quyền. Tuy nhiên, bất cứ sự nhượng bộ lớn nào về ngoại giao liên quan tới vấn đề này sẽ gây ra rắc rối nghiêm trọng trong tương lai nếu không được công chúng hiểu và ủng hộ
Nguồn: soha.vn